فعاليت اجتماعي، گفتگوي هدفمند و پرهيز از جدل/حميدرضا ابراهيم زاده

پذيرش > همراهان > نامه های شما > فعاليت اجتماعي، گفتگوي هدفمند و پرهيز از جدل/حميدرضا ابراهيم زاده

فعاليت اجتماعي، گفتگوي هدفمند و پرهيز از جدل/حميدرضا ابراهيم زاده

چند روز پیش با جمعی از دوستان عضو کمپین و دوستان دیگری که کمترین اطلاعی از موضوعات مطرح شده در کمپین و جنبش زنان نداشتند شبی را تا نیمه ها به بحث درباره موضوعات و دغدغه های امروز زنان و به طور خاص مشکلات عاطفی و حقوقی بعد از ازدواج و تضییع حقوق زنان در این عرصه گذراندیم.

عده ای از دوستان عضو کمپین به عنوان یک طرف بحث با طرح مفاهیمی که برای جمع حاضر تازه و بدیع می آمد سعی در القای نوع نگاه خود به دیگران وتغییر زاویه دید آنان نسبت به مباحث مطرح شده داشتند اما نگارنده به عنوان یک ناظر بیرونی که در بحث شرکت نداشتم به نکات جالبی برخوردم.

این گفتگو که بیش از 3 ساعت به درازا انجامید در نهایت از دایره مفاهیم کلی خارج نشد و تلاش طرفین برای اقناع یکدیگر تنها به موضع گیری های احساسی منتهی شد و حتی در پرسش از نتایج بحث هر کدام از طرفین دیگری را به برخورد احساسی و آمانگرایانه و نادیده گرفتن واقعیت های جامعه متهم می کرد.

تبدیل کردن یک بحث اجتماعی به جدل و یورش به مفاهیم آشنا و خو گرفته شده طرف مقابل در بیشتر موارد نتیجه ای جز ایجاد حالت تدافعی در افراد ندارد زیرا طبیعی است که در یک جدال فکری و ایدئولوژیک که فرد مورد هجوم واقع می شود دفاع از اعتقادات و باورها بدون توجه به گفته های طرف مقابل مهمترین اولویت طرف های بحث خواهد بود.

اساسا بحث کردن را می توان حداقل از دو جایگاه مورد بررسی قرار داد اول اینکه طرف های بحث و یا حداقل یکی از آنان به واسطه مطالعات عمیق در مورد موضوعات مطرح شده دارای دید کارشناسی و نگاه فلسفی است که در این حالت می توان از روش های بحث مانند سفسطه و یا هجوم بی امان به باورهای طرف مقابل استفاده کرد و با ایجاد پرسش های بنیادی اساس اعتقادات دیگری را به چالش کشید تا به قولی از نظر کلامی بر وی چیره شد.

در این نوع بحث که پیروزی کلامی را به ارمغان می آورد وجود ناظران بی طرف و یا بی نظر که اعتقادات طرف پیروز بحث را به عنوان تفکر غالب می پذیرند و به نوعی به دایره باورهای خود اضافه می کنند می تواند باعث پیشبرد اهداف باشد اما به هیچ وجه نمی توان امیدوار بود که سوی دیگر جدل نیز این پیروزی کلامی را به عنوان برحق بودن باورهای شخص پیروز بپذیرد.

این نوع بحث که به کار بردن واژه جدل برای آن مناسبت تر است در میان فلاسفه و سیاسیون بسیار شایع است زیرا در بین اینان آگاهی رسانی و گسترش فهم و درک شخصی افراد از موضوعات در مقابل یک رقیب حرفه ای از اهمیت چندانی برخوردار نیست و غلبه بر رقیب فکری و سیاسی به عنوان اولین هدف با استفاده از روش های هجومی پیش گفته پیگیری می شود.

اما آیا یک فعال اجتماعی که هدف وی از بحث و مطرح کردن موضوعات جدید درجامعه نه بهره مندی از فواید قدرت و شهرت و مکنت که آگاه سازی جمعی و ایجاد پرسش در اذهان دیگران و به نوعی آشنایی زدایی از مفاهیم قالبی واجتناب از سطحی نگری است می تواند از چنین روش هایی استفاده کند؟ و آیا حتی در صورت پیروزی ظاهری فعالان اجتماعی در بحث هایی اینگونه روند پیشبرد جنبش ها در چنین شرایطی دستخوش تحولات اساسی خواهد شد؟

پاسخ به این پرسش ها ابتدا نیازمند تبیین اهداف بحث و ضروت آن در یک جنبش اجتماعی است. شکی نیست که فعالان جنبش های اجتماعی گفتگو با دیگران را یکی از روش های آگاه سازی افراد نسبت به اهداف و تمایلات جنبش در نظر می گیرند تا بتوانند همراهی و همسویی آنان را برای تقویت جنبش به خدمت بگیرند. بنابراین شاید هدف از یک بحث اجتماعی بیش از پیروزی فلسفی و کلامی بر دیگران ایجاد یک پرسش بی پاسخ در ذهن شنونده باشد که ذهن وی را به واسطه تلنگر های بعدی به واکاوی و کنکاش در مورد موضوعات مطرح شده وادارد.

یک فعال اجتماعی هنگامی که وارد بحث و گفتگو با دیگران می شود باید پیش از آغاز به بحث با توجه میزان سواد و آگاهی، طبقه اجتماعی و خصوصیات فردی طرف های بحث اهدافی را مشخص کند که شخص مقابل را برای دانستن بیشتر کنجکاو و یا علاقه مند کند و به نحوی وارد گفتگو با دیگران شود که کمترین حساسیت را نسبت به وارد شدن به حریم اعتقادات و باورهای دیگران برانگیزد.

یکی از کارآمد ترین روش ها برای بهره بری از بیشترین نتایج در بحث، پذیرش ابتدایی افکار و تمایلات طرف مقابل است به طوریکه وی با اطمینان خاطر از اینکه به علت اعتقادات خود مورد هجوم و یا استهزاء قرار نخواهد گرفت به راحتی در مورد مسائل مطرح شده وارد گفتگو شود. در این جاست که یک فعال اجتماعی با آرامش و به دور از هیجانات ناشی از تضاد باورهای طرف مقابل باید پرسش هایی مطرح کند که طرف مقابل را وادار به تفکر و پیدا کردن پاسخ مناسب کند و این روش را تا جایی ادامه دهد که فرد خود به اشتباه بودن تفکر خود و یا درست تر بودن تفکر جایگزینی که مطرح می شود اذعان کند.

به هر روی مراد یک فعال اجتماعی از بحث کردن تنها مجادله و اشاعه تفکرات فلسفی و اجتماعی خود نیست بلکه کسب نتایج روشن از این بحث ها بیشترین خواست یک فعال اجتماعی است که علاوه بر آگاهی رسانی، همراهی جامعه را نیز به دنبال خواهد داشت. در نتیجه وارد شدن در بحث با رویکرد هدفمند بیش از پیروزی کلامی بر طرف مقابل ارزشمند است حتی اگر در ظاهر مغلوب توانایی های دیگری در جدل باشیم.

ارسال به بالاترین ، توییتر ، فریندفید ، فیسبوک

در همين بخش :

پیشکش "ندا"های کشورم /خانم دکتر،چند دقيقه وقت داريد؟ / خليل طالقانی

براي سه سال سخت كمپين، براي ما

برای دادخواهی از ظلمی که بر فرزندانمان می رود چه می توانیم بکنیم؟

زنان زابل در چنگ خرافات و خشونت

سه شنبه سبز من

ديگر بخش ها :