زنان مسلمان، در گذر از سنت‌ها /گفت‌وگوي« اعتماد» با سه زن مصري، يمني و پاكستاني درباره وضعيت زنان مسلمان منطقه

پذيرش > سایت نوشته ها > زنان مسلمان، در گذر از سنت‌ها /گفت‌وگوي« اعتماد» با سه زن مصري، يمني و پاكستاني درباره (...)

زنان مصر: در انقلابات اخير خاورميانه، به ويژه در انقلاب 25 ژانويه مصر زنان عرب حضوري جدي در عرصه مبارزه داشتند. اما در طول مبارزات مردمي رويدادهايي در جريان بود كه توفان انقلاب اجازه نمي‌داد به خوبي ديده شوند. رويدادهايي كه هشداري جدي براي آينده زنان در كشورهاي عربي بودند. مهم‌ترين آنها خبر آزار و اذيت گروهي يك فعال حقوق بشر پس از دستگيري در ماه نوامبر در قاهره و خبرنگار شبكه تلويزيوني فرانس3 در ميدان تحرير در حين مبارزات انقلابي بود. در 8 مارس نيز تظاهرات‌كنندگان زن براي برگزاري روز جهاني زن به ميدان تحرير آمده بودند اما در اين ميان با واكنش خشن متعصبيان مواجه شدند كه با فرياد و خشونت به آنان مي‌گفتند به خانه‌هايتان بازگرديد، خواسته‌هاي شما مناسب جامعه نيست.حركت اجتماعي زنان در مصر نسبت به ساير كشورهاي عربي سابقه‌يي طولاني‌تر دارد. اين حركت اجتماعي در مصر در چارچوب طبقه متوسط شهري ظهور يافت. در سال 1932 زنان مصري نخستين سازمان زنان را تشكيل دادند. جنبش زنان مصر اما از دهه 1980 تاكنون به صورت فعال در حال پيكار براي كسب حقوق برابر زنان در زمينه‌هاي حق طلاق، حق حضانت فرزندان، حق ارث و حقوق شهروندي برابر با مردان بوده است. در دوره حسني مبارك، قوانين شخصي زنان تحت نام همسر وي سوزان مبارك به نام «قوانين سوزان» تدوين شده بود كه حق دريافت نفقه از سوي زن، حق طلاق، حق حضانت فرزندان تا سن 15 سالگي و حق ملاقات فرزندان پس از طلاق والدين از جمله آنهاست. در اين دوره سهم كرسي‌هاي پارلماني زنان نيز به 30 كرسي افزايش پيدا كرد. زنان، بازيگران نوظهور صحنه جنبش‌هاي اجتماعي در منطقه خاورميانه هستند. زنان خاورميانه و شمال آفريقا با ابراز اعتراض، ساماندهي، وبلاگ‌نويسي و اعتصاب غذا نقش كليدي ايفا كرده‌اند. زنان عرب مي‌توانند ادعا كنند كه در سه ماه شورشي كه منطقه را به لرزه درآورده است، همه‌چيز بوده‌اند. نشانه‌هاي عقبگرد تاريخي و كاهش حقوق زنان پس از پيروزي انقلابيون در مصر و ليبي ديده شد. در مصر پيش از پيروزي انقلاب قانون اساسي از كسب 64 كرسي پارلماني توسط زنان حمايت مي‌كرد اما امروز تنها اجازه داده شده تا هر يك از احزاب سياسي حداقل يك نامزد زن را در فهرست انتخاباتي خود معرفي كنند.مصطفي عبدالجليل، رهبر شوراي موقت انقلابي ليبي، نيز در نخستين سخنراني خود پس از سقوط قذافي اعلام داشت كه از اين پس تمام قوانين مغاير با شريعت اسلامي لغو شده و قانون چندهمسري كه توسط قذافي ممنوع شده دوباره احيا مي‌شود. پس از آن صداي فرياد شادي مردان ليبيايي و جشن آنان با تيراندازي هوايي شنيده مي‌شد.

زنان يمن: در حالي كه در اكثر كشور‌هاي عربي خاورميانه به علت وجود رژيم‌هاي ديكتاتوري امكان فعاليت سياسي و مشاركت عمومي براي زنان در صحنه اجتماع وجود ندارد، انقلاب مردم يمن فرصت خوبي را در اختيار زنان اين كشور قرار داده تا حق فعاليت سياسي و مشاركت اجتماعي خود را احيا كنند. زنان يمني در كنار مردان در ميدان التغيير صنعا تحصن كرده و به سازماندهي اعتراضات جامعه زنان يمني پرداختند. تا پيش از اين حضور زنان يمني در عرصه سياسي به اين شكل بي‌سابقه بوده است. با تمام اين احوال به نظر مي‌رسد جامعه يمن هنوز پذيرش لازم براي فعاليت‌هاي سياسي اجتماعي زنان را ندارد چرا كه در حال حاضر در شوراي 143 نفره مخالفان دولت يمن تنها 11 زن عضويت دارند كه نشان‌دهنده عدم پذيرش جامعه مردان اين كشور است. همه اينها در حالي است كه تاكنون مواد حقوقي و كنوانسيون‌هاي جهاني بسياري در حمايت از حقوق زنان شكل گرفته است.

زنان پاكستان:پاكستان در ميان اين كشورها جزو همسايگان ايران محسوب مي‌شود و از تحولات منطقه خليج فارس تا حدودي دور مانده است. در پاكستان 50 ميليون نفر با درآمد كمتر از يك دلار در هر روز زندگي خود را سپري مي‌كنند. اكثر اين افراد در مناطق روستايي زندگي مي‌كنند. فقر شديد و فقدان كمك‌هاي خارجي سبب شده است اين مناطق با فقر شديد فرهنگي و مشكلات اجتماعي حاد ناشي از آن مواجه شوند. اكثر اين معضلات اجتماعي متوجه زنان پاكستان است كه در جامعه‌يي مردسالار زندگي مي‌كنند. در پاكستان معمولا زندگي زنان توسط مردان مشخص مي‌شود و قانون پرده بر آن حكمفرماست. منظور از پرده، جدايي زنان و مردان و گوشه‌نشيني زنان است. پرده مانع دست يافتن زنان به اطلاعات، تحصيل، شغل و... مي‌شود. زنان در خانه كار مي‌كنند و دنياي بيرون فقط متعلق به مردان است. زنان هيچ‌گونه دسترسي به بيرون از خانه ندارند و در داخل خانه هم مردان حكمفرمايي مي‌كنند. از ديگر مشكلات جدي متوجه زنان پاكستاني، اسيدپاشي است كه به واسطه آن اعضاي مرد يك خانواده به خاطر غيرت، خيانت همسران و عدم تمكين به روي زنان خانواده اسيد مي‌پاشند. هر سال حدود 400 مورد خشونت‌هاي مشابه اين كه درباره زنان پاكستاني روا داشته مي‌شود، به مقامات اين كشور گزارش مي‌شود. به گفته كارشناسان صدها مورد مشابه ديگر نيز وجود دارد كه هرگز گزارش نمي‌شود. نماينده مجلس پاكستان اما بزرگ‌ترين مشكل زنان اين كشور را بي‌سوادي و دور ماندن از تحصيل مي‌داند.

در حاشيه اجلاس بيداري اسلامي با محوريت زنان و نقش زنان در تحولات كشورهاي اسلامي با حضور بيش از 1300 زن فعال اجتماعي، سياسي و رسانه‌هاي 85 كشور دنيا در دو روز 20 و 21 تيرماه در تهران برگزار شد، فرصتي دست داد تا با چند تن از زنان شيعه و سني با فرهنگ‌هاي مختلف و پيشه و شغلي متفاوت، وارد گفت‌وگو شديم تا قدري از مسائل و مشكلاتي كه زنان اين جوامع از گذشته تاكنون با آن دست و پنجه نرم كرده‌اند، بشنويم. همه اين زنان در حرف‌هايشان به يك مساله واحد تكيه داشتند و آن حضور جدي زنان در جامعه بود. حضوري كه در سال‌هاي پيش از اين به شكلي جدي و پررنگ، شدني نبود و امروز به همت زناني كه پيش از اين خود را محكوم به حبس شدن در مطبخ و پستوي خانه مي‌دانستند، شكل ديگري به خود گرفته و سعي دارند پابه‌پاي مردان جامعه خود و استعدادهاي نهان خود را بروز دهند. اين زنان با استناد به قوانين دين‌شان، اسلام، مردان‌شان را مجاب كرده‌اند كه با وجود محدوديت‌هاي مختلف شرعي و عرفي، حاضر نيستند پا از ميدان به در برند و با رعايت همه جوانب اسلامي نشان مي‌دهند كه مي‌توانند و به هيچ‌وجه عقب‌نشيني نخواهند كرد. نماينده پارلمان پاكستان، مدير يك شركت يمني و مترجمي مصري پاسخگوي سوالاتي بودند كه در آن به تغييرات ايجادشده در كشورهايشان و زنان جامعه‌شان پس از تحولات منطقه، تقاضاهاي زنان از دولت‌هايشان، ميزان برخورداري زنان از آزادي‌هاي مدني موجود در جوامع‌شان، اوضاع حجاب در كشورشان و ميزان اجباري بودن آن و نگاه‌شان به زنان ايراني پرداخته بوده‌اند.

غزل حضرتي

اعتمادhttp://www.etemaad.ir/Released/91-0...

ارسال به بالاترین ، توییتر ، فریندفید ، فیسبوک

در همين بخش :

یک خبر تلخ؟ یک قانون‌شکنی؟ یک تصمیم بخشنامه‌ای جدید؟

چرا بایست به سکسوالیته پرداخت؟ / نفیسه آزاد

آزارجنسی خانگی؛ «قربانی» نه، «نجات یافته»

زنان، بزرگترین بازندگان بهار عرب

سانسور از دیدگاه جنسیتی/الهه‌ امانی

ديگر بخش ها :