مرد مالک زن است - تغییر برای برابری

پذيرش > مقالات > علیه سکوت > مرد مالک زن است

6 تیر 1386 - ترجمه ی زری طبائی - نسخه قابل چاپ

جمهوری ترکیه سرزمین افسانه است. اکثر آنها درباره مصطفی کمال آتا تورک 1938-1881 دور میزند. او آینده نگر و پایه گذار ترکیه مدرن بود،.پیروان و معتقدان به اندیشه و راه او خود را «کمالیست» می نامند. یکی از این افسانه ها، حماسه رهائی زنان است. در رابطه با مسئله زنان، آتاتورک ترکیه رابه سرزمینی پیشرو و قوانینی مدرن مجهز کرد و تا زمانی که «کمالیستها» در راًس قدرت و تجسمی از پیشرفت و مدرنیسم هستند، هیچ مانعی در راه رشد و آزادی زنان وجود ندارد. پس آ کا پ ها از چه نوع هستند؟ آنها سیاه، شوالیه های متدٌین، می خواهند پایه های چمهوری را متزلزل کنندو زنان را به قرون وسطی برگردانند. این تصویری است که کمالیستها ارائه می کنند.

اما واقعیتها. آتاتورک چند همسری را ممنوع کرد. قانون مدرن اروپائی را بجای قوانین شریعت جایگزین کرد. به زنان حق راًی داد ( هر چند که در سیستم تک حزبی جائی برای انتخابات آزاد وجود ندارد). در دوران زندگی اش اولین زن پزشک و خلبان ترکیه ای شروع به کار کردند. تغییر و تحٌولاتی که او انجام داد یک انقلاب فرهنگی بود و طرفداران او حق دارند به او افتخار کنند ولی وارثان او چه گلی بر سر مردم زده اند؟

واقعیتهای بیشتر. در تحقیقی که سازمان بنیاد اقتصاد جهانی در سال 2004 « در بارهً شکاف بین جنسیت، زنان و مردان » منتشر کرد: کشور ترکیه در ردهً 105 از 115 است.حتی پائین تر از هند، غنا و بورکینا فاسو. از 550 نماینده در پارلمان فقط 24 نفر زن هستند. در حقیقت چهار در صد، در جهان در رتبه 114 از 119 قرار دارد. حتی سودان در جایگاه بهتری قرار دارد.سمیها اوزتورک، خبرنگار تلویزیون و زن فعٌال در امورد زنان به روزنامه جنوب آلمان گفت: باعث خجالت و آبروریزی ست که ما در طول هشتاد سال گذشته در زمینه حقوق زنان هیچ پیشرفتی نکرده ایم.» هشتاد سالی که قدرت فقط در دست کمالیسها بوده است.

علاوه بر اینها: جمهوری می بایست از زمان آتاتورک تا به قدرت رسیدن اسلامیهایست ها، آ کا پ شیطانی، صبر کند تا در رابطه باحقوق زنان شاهد دومین تغییرات اساسی شود. چه اتفاقی در فاصله این سالها ی میانی افتاد؟ این سالهای راکد، که قوانین و افکار پایه گذار جمهوری فقط در میان شهرهای بزرگی چون آنکارا، استانبول حاکم بود ولی برای ساکنان نقاط دیگر مثلآ آناتولی و سران قبائل آنجا نه تنها هیچ معنائی نداشت بلکه اصولآ برای آنها نوشته نشده بود.

حتی در سال 1987 یک قاضی تقاضای طلاق زنی حامله را که از طرف همسرش مورد آزارو اذیت قرار گرفته بود، بر اساس ضرب المثلی قدیمی" مردان نباید زنان را بدون بچه در شکم و تازیانه بر پشت بحال خود رها کنند" رد کرد. جمهوری باید تا سال 2004 به انتظار می ایستاد تا بالاخره قانون مجازات تغییرو متحوٌل گردد. به نظر موسسه مستقل اروپائی ای سی آی "ابتکاراتی در خدمت استحکام و توازن در جوامع " که در بروکسل، برلین و آستانبول دفاتر دارد این قوانین "رادیکالترین رفرم از زمان ممنوعیت قانون چند همسری ست".

ای سی آی در گزارشی جالب که اخیرآ منتشرکرده است تحت عنوان "جنسیت و قدرت در ترکیه"تمام خطا و اشتباهاتی که از زمان پایه گذاری جمهوری ترکیه از سال 1923 ببعد در رابطه با جنبش زنان اتفاق افتاده، نشان می دهد وصد البته شامل افسانه کمالیست ها هم هست. گِرالد کناس مدیر موسسه ای سی آی می گوید "با کمال تعجب در سال 2004 اتفاق بزرگی افتاد. ناگهان انسان قدرت دموکراسی رامیبیند."

در حقیقت برای ناظران تعجب آورست بخصوص زمانیکه مروری دوباره برقوانینی که تاسه سال پیش بر جامعه حاکم بوده است. بعنوان مثال قانونی که یک قاتل می تواند فقط یک هشتم مجازات خود را بگذراند، اگر مقتوله در زمان حیات خود "رابطه جنسی نا مشروع " داشته است. یعنی زنی که قبل از ازدواجش رابطه جنسی داشته، قاتل او در مجازات تخفیف می گیرد. قانون دیگری: تحریک و ربودن زن مجرد تا سه سال مجازات زندان، در حالیکه حداقل هفت سال زندان برای ربودن زن همسر دار در نظر گرفته شده بود. علت وجودی این قوانین دو دلیل است: مرد مالک زن است، خلافکاریهای جنسی جنایتی لیه خانواده و تقٌدسش است تا بر علیه فرد و دفاع ازشرافت فردی او.

از جمله کسانی که تا سال 2003 از این قوانین حمایت و نمایندگی می کرد،دوگان سویسلان، مشاور وزارت دادگستری است. اوقصد داشت در طرح قوانین جدید از قوانین قدیم هم استفاده گردد، در مصاحبه تلویزیونی اظهار داشت " اگر مردی به زنی تجاوز کند، بشرطی که با آن زن ازدواج کند از مجازات در امان است. چه کسی دیگر حاضر خواهد شد بازن فلک زده ای که باکره نیست ازدواج کند!!". وقتیکه در پشت صحنه از او پرسیدند: آیا دختر خود را وادار به چنین ازدواجی میکند ؟ سویسلان جواب داد: " نه هرگز! من از نوع دیگری هستم. من پرفسور هستم." این نمونه ای از تفکر طبقهً مرفه وتحصیل کردهً ترکیه است. بنابراین می توانیم برداشتی کلی از تغییرو تحوٌلی که در جامعه ترکیه اتفاق افتاد، داشته باشیم.

شؤک، ضربه برای سکولارها

گزارش تحقیقی ای سی آی بخوبی نشان می دهد که تصویب قوانین جدید مجازات، توانائی و قابلیت دموکراسی را روشن می کند. بقدرت رسیده های جدید آ کا پ، چه کسانیکه در رآس قدرت هستندو چه سایر اعضای آن مانند احزاب قدیمی، نه در برنامه های خود و نه بعد از بقدرت رسیدن، قصد تصویب قوانین مدرن(لیبرال) مجازات را داشتند. قوانینی که ترکیه تا بحال بخود ندیده است. دلائل متعددی با هم جمع شدند: فشار اتحادیه اروپا، کارجدی و تعجب برانگیز مستمر گروه های زنان، آمادگی و خواست حزب آ کا پ برای ایجاد تغییرات و ورود به جامعه اروپا.

بیکیر بوزداغ، یکی از اعضای حزب آ کا پ می گوید" ما در هیئت کمسیون فشار دائمی مردم، رسانه های جمعی، گروه های مختلف زنان را در پشت سر خود حس می کنیم". برای اولیٌن بار قوانینی نوشته و تصویب شد که در آن تجاوز به زنان در چارچوب زناشوئی جرم شناخته شد. تبعیض و تفاوت گذاری بین زن ازدواج کرده و دختر باکره یا ازدواج نکرده از بین رفت.در گزارش ای سی آی، این قدم برای ترکیه "انقلاب فلسفی و حقوقی" قلمداد شده است. پیروزی برای زنان و دموکراسی.

حزب آ کا پ مسئله را جدی گرفت. قانون برابری زن و مردرا جزئی از قانون اساسی کرد و برای اولیٌن بار از زمان آغاز جمهوری، برای بررسی قتلهای "ناموسی"، هیئتی پارلمانی تشکیل داد. می توان چنین هم برداشت کرد که حزب آ کا پ این اقدامات و تغییرات را انجام داد زیرا تحت دقیقترین توجه و انتظارات بود.

اما واقعیت ها را نمی توان انکار کرد: او قوانینی به تصویب رساند که کمالیست های باصطلاح مدرن در طول هشتاد سال حکومت خود غفلت کردند. البته روشن است که فاصله ای بزرگ و عمیق بین قانون و اجرای آن در زندگی روزمره موجود است. وقتی که مسائل عظیم و حل نشده را در جامعه بررسی می کنیم: در دهات و مناطق آناتولی تجاوز به زنان امری پیش پاافتاده و روزمره است، وقتی دختری متوٌلد می شود برای او شناسنامه گرفته نمی شود تا بعدآ مجبور نشوند او را به مدرسه بفرستند، مناطقی وجود دارد که زنان مطلقآ اجازه ندارند به تنهائی از خانه خارج شوند، آنوقت می توان انگشت اشاره به طرف طبقهً مرفه حاکمه قبلی دراز کرد وبه آنان گفت : شما سالها با تکبرو نخوت، در نازونعمت درچند شهر محدود بزرگ حکومت و زندگی کردید. سایر مناطق بخصوص شهر های کوچک ودهات را به حال خود واگذار تا در همان وضعیت سابق در فقراقتصادی و فرهنگی به زندگی ادامه دهند.

سئوال ما همچنان بی پاسخ است. چگونه و از کجا شعارهای تظاهرکنندگان که حاکی از شکافی عمیق بین واقعیتهای زندگی روزمره مردمً وآنهاست، بوجود آمده است؟ در گزارش ای سی آی باین سئوال چنین پاسخ داده شده است: " ترس از اسلام چشمان بسیاری از افراد را کور کرده است. مبارزه ای بزرگ در سطوح بالا برای بدست آوردن قدرت بسیج شده است".

گرالد کناس اعتقاد دارد : در رده های پائین و مردم معمولی مشکل نوعی دیگر است. بسیاری از راًی دهندگان به آ کا پ باعث وحشت برای شهرنشینان سکولار هستند. برای من قابل فهم است که ساکنان ثروتمند شهر استانبول بسیار ترس آورو رعب انگیزاست که اهالی آناتولی حق شرکت در حکومت داشته باشند و برای آنها تصمیم بگیرند که چگونه زندگی کنند.اما همین مردم ساکن استانبول باید قدردان و از حزب آ کا پ تشکر کنند که آنها این نیروی عقب مانده را به سمت جامعه ای مدرن هدایت می کند. او می گوید دو راه حل وجود دارد: یکی روندی به جلو برای دموکراسی مانند سال 2004 "یا به همان سبک سابق، زنان نزدیک به حاکمان قبلی که از حقوق و جایگاه خود راضی هستند و آن را هدیه ای از جانب رهبر بزرگ قدیمی خود می دانند، و می خواهند در سایه اتحاد با ژنرالها آنراحفظ کنند". اگراین اتحاد به قدرت برسد، همه چیز بهم می ریزد.

زود دویچه تسایتونگ

Süddetsche Zeitung 2./3.juni 2007

ارسال به بالاترین ، توییتر ، فریندفید ، فیسبوک

در همين بخش :

‫8 مارس روزی که نمی توان از ما دریغ کرد

با طلاق توافقی از حقارت و کتک و فحش رها شدم /گزارشی از دادگاه محلاتی: مریم مالک

تجمع مادران عزادار در رشت

تغییر ممکن است/ جلوه جواهری(26 روز پس از بازداشت کاوه مظفری)

گامهایی که با تزلزل نا آشنایند/ گرامی داشت چهلم ندا در رشت

ديگر بخش ها :