زنان در خط مقدم مطالبه حقوق بشر /گاردين و نقش زنان ايران در جنبش دموکراسی خواهی

پذيرش > سایت نوشته ها > زنان در خط مقدم مطالبه حقوق بشر /گاردين و نقش زنان ايران در جنبش دموکراسی (...)

زنان در خط مقدم مطالبه حقوق بشر /گاردين و نقش زنان ايران در جنبش دموکراسی خواهی

شهرزاد کريمان، مادر شيوا نظر آهاری فعال حقوق بشر 26 ساله [که دیروز از زندان ازاد شد]، دو هفته قبل توانست وی را برای مدت کوتاهی در خارج از صحن دادگاه در اوائل ماه جاری ملاقات کند. کريمان به جنبش بين المللی حقوق بشر در ايران گفت: «ما توانستيم او را برای چند دقيقه ببينيم. فقط به اندازه ای که بتوان او را در آغوش کشيد. اما نتوانستيم بپرسيم در دادگاه چه روندی طی شد... ما تا پيش از برگزاری دادگاه از اتهامات وارد شده اطلاعی نداشتيم.»

محاربه از جمله اتهامات وارد شده به نظر آهاری است که مجازات آن می تواند مرگ باشد. اين اتهام در اصل برای استفاده در مورد گروه های مسلح و سارقان مسلح و نه مخالفان درنظر گرفته شده بود.

ضمناً نظرآهاری به سازماندهی و ارتکاب جرائم، تبليغ عليه نظام و ايجاد اخلال در نظم عمومی نيز متهم شده است. اما شايد مهمترين اتهام وی، که البته قوياً از طرف خانواده و سازمان خبرنگاران حقوق بشر تکذيب شده است، داشتن «ارتباط» با سازمان مجاهدين خلق است. رژيم ايران اين سازمان را به انجام فعاليت های تروريستی متهم کرده است. خانواده نظرآهاری می گويند شيوا از سازمان مجاهدين بيزار است.

وی که در خلال ناآرامی های انتخابات بحث انگيز ايران در ژوئن 2009 دو بار دستگير شد و در زندان اوين در شمال تهران حبس شده بود، از دسامبر گذشته تا کنون و پس از دستگير شدن در جريان تلاش برای حضور در مراسم خاکسپاری آيت الله حسينعلی منتظری، در بی خبری محض نگهداشته شده است. محبوبه عباسقلی زاده فيلمساز و چهره برجسته ديگر حقوق بشر نيز در همين ارتباط دستگير شده بود. وی توانست از کشور خارج شود اما به طور غيابی به دو سال و نيم زندان و تحمل 30 ضربه شلاق محکوم شد.

چهره شيوا و زنانی نظير وی در 15 ماه گذشته و متعاقب انتخابات به سرقت رفته در ايران، در شهرهای مختلف دنيا نظير پاريس، نيويورک، لندن، برلين، سيدنی و پراگ به نمايش گذاشته شده است.

تصوير اين زنان در دست بسياری از تظاهرکنندگان و در وب سايت های حقوق بشر ديده شده است و بر روی بسياری از نشريات و صفحه های تلويزيون ظاهر شده است.

تصاوير ديگری نيز هست که به مرگ افرادی نظير ندا آقا سلطان مربوط است. او در 20 ژوئن 2009 و حين شرکت در تظاهرات مخالفان برای اعتراض به سرقت آرا در انتخابات توسط احمدی نژاد و طرفدارانش به ضرب گلوله از پای درآمد.

زنان همانقدر که حضور برجسته تری داشته اند، بيشتر هم با تهديد مرگ روبرو شده اند. از جمله آنها سکينه محمدی آشتيانی، زن 43 ساله و مادر دو فرزند است که پس از محکوم شدن به سنگسار به اتهام زنا، در کانون توجهات بين المللی قرار گرفت.

اگرچه محمدی آشتيانی يک فعال نبود و يک قربانی به شمار می آيد، اما پرونده وی به عنوان مظهر سوء رفتار جمهوری اسلامی با زنان و شکست دستگاه قضایی رژيم، به ابزار روشنگری برای فعالان حقوق بشر تبديل شده است. اين روند با حمايت ستاره های سينما نظير کالين فيرت، اما تامسون، همسر رئيس جمهور فرانسه، کارلا برونتی و نيز سياستمدارانی نظير ويليام هیگ وزير خارجه انگلستان و نهادهايی نظير اتحاديه اروپا و واتيکان همراه شد.

نتيجه تمامی اين تحولات اين بوده که برخی از نام ها و چهره ها به اندازه چهره های مشهور ديگر ایرانی پيش از سال 2009، نظير شيرين عبادی، برنده جليزه صلح نوبل و فعال حقوق بشر، نزد افکار عمومی دنيا مطرح شوند.

اينکه داستان فعالان زنی که به دليل فعاليت هايشان تحت تعقيب قرار می گيرند ونيز کسانی نظير محمدی آشتيانی در سطح دنيا مطرح می شود، دليل ساده ای دارد. اينکه داستان آنها جنبه های مختلف نحوه برخورد رژيم ايران را به نمايش می گذارد: جايگاه زنان و اينکه زنان چه آسان هدف اتهام قرار می گيرند و بدون ضمانتی برای برگزاری دادگاه عادلانه، محکوم شناخته می شوند.

دکتر زيبا ميرحسينی، فعال حقوق بشر و محقق ازکمبریج انگلستان می گويد برجسته شدن مبارزه زنان در آنچه وی مبارزه ميان «دموکراسی و استبداد» می خواند، با توجه به تاریخچه حقوق زنان درایران کاملا طبیعی است.

وی می گويد اين تنشی است که در نتيجه رويکرد بحث انگيز انقلاب اسلامی 1979 به حقوق سياسی زنان به آن دامن زده شده است. قانون حمايت از خانواده که زمانی از سوی شاه برای تضمين حقوق بيشترزنان در مسائلی نظير طلاق مطرح شد، مدت کوتاهی پس از سقوط وی برچيده شد. جمهوری اسلامی اما رأی دادن توسط زنان را حفظ کرد و جالب است که اين موضوع در دوره پس از انقلاب مورد توجه بيشتری قرار گرفت، هرچند که سایر حقوق زنان همچنان با دستاويز «حمايت از ارزش زنان»، هدف تخطئه بيشتر قرار گرفت.

با آغاز کار جنبش جمع آوری يک ميليون امضا که به همت تنی چند از پيشگامان حقوق بشر در سال 2006 و يکسال پس از انتخاب احمدی نژاد برای دوره اول رياست جمهوری پا به عرصه حيات گذاشت، صحنه برای يک رويارويی آماده شد.

درحاليکه اين جنبش برای تعليق موقت قانون حمايت از خانواده احمدی نژاد، قانونی که اجازه تعدد زوجات را به مردان می داد و گرفتن طلاق را برای زنان دشوارتر می کرد، به موفقيت دست يافت، اما در عين حال نسل جديدی از فعالان زن ظهور کرد که بعدها رهبری تظاهرات خيابانی متعاقب انتخابات 2009 را برعهده گرفتند و روند فرسايشی مبارزه با رژيم در حال افراطی تر شدن را مشهودتر کردند.

مريم نمازی از جنبش بين المللی حمايت از همبستگی با ايران می گويد: «من فکر می کنم دليل تمرکز فراوان بر حقوق زنان پس از انتخابات اخير، تا حدی اهميت نقش زنان در تظاهرات سال 2009 بوده است. آنها در صف اول بودند و سردادن شعار را رهبری می کردند. ضمناً اين واقعيت نيز وجود دارد که حقوق زنان هدف بزرگی برای سرکوب توسط اين دولت است.»

از آخرین نماد های این جنبش نيز توجه جهانی به حکم سنگسار سکينه اشتيانی است. توجه بين المللی باعث برجسته شدن مواضع هميشگی زنان در خصوص نياز به انجام اقدامات وسيع تر عليه متجاوزان به حقوق زنان، شد.

رويداد جالب توجه ديگر نيز به شادی صدر مربوط می شود که مرکز مشاوره حقوقی برای زنان، موسوم به رهايی، را مديريت می کند. وی عليه سنگسار به فعاليت دست زد و به عنوان وکيل مدافع نظرآهاری فعاليت کرد.

وی ژوئيه گذشته در سر راه خود به دانشگاه تهران برای شرکت در نماز جمعه به امامت آيت الله اکبر هاشمی رفسنجانی دستگير شد. وی به درون يک خودروی شخصی کشيده شد و سر از زندان اوين درآورد. او را در سلول انفرادی نگاه داشتند و برای کسب اطلاعات از ساير فعالان حقوق بشر و انتخابات تحت بازجويی قرار دادند. بعداً وی را به تهدید امنيت ملی از طريق سازمان دهی اغتشاشات متهم کردند.

وی در دادگاه به عنوان يکی از سران جنبش حقوق بشر زنان معرفی شد و ضمناً به تلاش برای براندازی نظام متهم شد. شادی صدر دو روز بعد به ترکيه گريخت.

شادی صدر هفته گذشته در توضيح تلاش هايش برای دفاع از نظرآهاری گفت: «هرگز اجازه ملاقات با شيوا به من داده نشد تا اينکه خودم دستگير شدم و جالب اينکه به سلولی برده شدم که تا روز قبل شيوا در آن نگهداری می شد.»

«او سرگذشت خود و اتهامات وارد شده را بر روی ديوار سلول نوشته بود. می توانيد اين را تصور کنيد؟ وکيل و موکل هر دو به فاصله يک روز در يک سلول نگه داشته شوند. من اجازه ملاقات با شيوا و شنيدن دفاعيات او را نداشتم اما آن روز تمام داستانش را از روی ديوار خواندم.»

سرنوشت شادی صدر، شيوا نظرآهاری و محبوبه عباسقلی زاده ازسال 2009 به اين سو، بسيار آموزنده هستند. آنطور که مرکز اسناد حقوق بشر ايران در گزارش ماه گذشته خود تحت عنوان «خاموش کردن جنبش حقوق زنان در ايران» آورده است، اين پرونده ها برای از کار انداختن جنبش حقوق زنان و خاموش کردن فعالان با دستاويز نگرانی های امنيت ملی تنظيم شده است.

در گزارش ياد شده از قول پريسا خزاعی يکی از پيشگامان دفاع از حقوق زنان آمده است که صرفنظر از آنکه رژيم واقعاً به اين حربه اعتقاد داشته باشد يا خير، اما در پی قراردادن فعالان زنان در برابر سه گزينه است: «غيرفعال شوند، زندانی شوند ويا کشور را ترک کنند.»

هيچ نشانه ای از کمسو شدن شعله برخورد با فعالان زن به چشم نمی خورد. ماه گذشته نوبت به نسرين ستوده 45 ساله، وکيل صريح الهجه و همکار شيرين عبادی رسيد که کار وکالت چندين فعال مخالف و معترض را برعهده داشته است. وی به عنوان يکی از اعضای جنبش جمع آوری يک ميليون امضا، از سوی مقامات اطلاعاتی تهديد شده بود که در صورت ادامه وکالت ازسوی شيرين عبادی، دستگير خواهد شد. خانم عبادی يک روز پيش از انتخابات رياست جمهوری برای شرکت در کنفرانسی در اسپانيا از کشور خارج شد و به دليل نگرانی از ارعاب و رفتارهای موجود، ديگر به کشور بازنگشت.

خانم عبادی در خصوص دستگيری نسرين ستوده گفت: «تنها دليل دستگيری او، فعاليت های برای حقوق بشر و دفاع بدون ترس و هراس از موکلانش بوده است.» از انتخابات سال گذشته به اين سو، موجی از ارعاب و فشار عليه وکلا و خصوصاً وکلای زن به راه افتاده است.

«بسياری از آنها مجبور به ترک ايران شدند و برخی نيز در زندان هستند. در چنين شرايطی، ستوده يکی از معدود وکلا و فعالان حقوق زن بود که هنوز در ايران کار می کرد.»

عبادی به ترس رژيم فعلی از زنان اطمينان دارد. او در مقاله ای برای گاردين اعلام کرد: « کلام مرا به خاطر بسپاريد. اين زنان خواهند بود که دموکراسی را به ايران می آورند.»

توان بالقوه اجتماعی در همزمان شدن حقوق زنان و اصلاحات دموکراتيک، چيزی است که احمدی نژاد و طرفدارانش مصم هستند به آن اجازه ظهور ندهند.

منبع: گاردين- 12 سپتامبر

روزآنلاین

ارسال به بالاترین ، توییتر ، فریندفید ، فیسبوک

در همين بخش :

یک خبر تلخ؟ یک قانون‌شکنی؟ یک تصمیم بخشنامه‌ای جدید؟

چرا بایست به سکسوالیته پرداخت؟ / نفیسه آزاد

آزارجنسی خانگی؛ «قربانی» نه، «نجات یافته»

زنان، بزرگترین بازندگان بهار عرب

سانسور از دیدگاه جنسیتی/الهه‌ امانی

ديگر بخش ها :