یک ماه با زنان در خبر: سال نکو و بهاره آن / نفیسه آزاد

پذيرش > اخبار > یک ماه با زنان در خبر: سال نکو و بهاره آن / نفیسه آزاد

سال نو را زنان ایرانی مانند دیگر مردم ایران با این دعا آغاز کردند که تحولی در جهت بهترین ها برایشان اتفاق بیفتد، اما هر چه روزهای سال نو سپری شد این دعا بیشتر شکلی از آرزویی دست نیافتنی به خود گرفت . چرا که اولین روزهای پس از تعطیلات و اغمای بهاری همه ی خبرسازان، با خبرهایی در زمینه ی مطرح شدن دوباره ی لایحه ی حمایت از خانواده در صحن علنی مجلس همراه بود و در رزوهای بعد خبرهایی در زمینه ی کاهش ساعات کاری زنان بدون در نظر گرفتن بازوهای حمایتی لازم و طرح حمایت از مشاغل خانگی چاشنی خبرهای ناگوار فروردین شد. تیر خلاص به خوش بین ترین زنان به سال 89 را در روزهای پایانی رئیس دولت و همکارانش با طرح افزایش جمعیت ایران با بالا بردن نرخ باروری زدند. اگر باور داشته باشیم که سال نکو از بهارش پیداست باید بپذیریم که سالی سخت برای زنان در پیش است، سالی که نه تنها پیشرفتی حقوقی در چشم انداز آن دیده نمی شود بلکه باید دودستی دست آوردهای پیشین را هم چسبید.

لایحه حمایت از خانواده: نمایندگان مدافع؛ زنان منتقد

روز 16 فروردین خبرگزاری تازه تاسیس بین المللی زنان خبر داد که لایحه ی حمایت از خانواده در کارگروه تخصصی حقوق مجلس بررسی می شود ( [1]) ، خبرهای ضد و نقیض از مجلس در روزهای بعد از مجلس مشخص نکرد که بررسی و تصویب لایحه ی حمایت از خانواده تمام شده یا به خاطر کمبود وقت به تعویق افتاده یا قرار است به زودی انجام شود.21 فروردین ماه اعلام شد که کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس در جلسه ای مشترک با رئیس قوه ی قضاییه بررسی لایحه ی حمایت از خانواده را نهایی خواهد کرد ( [2]) و بالاخره 23 فروردین فرهاد تجری ضمن دفاع از این لایحه گفت : این لایحه صد در صد به نفع زنان و صد در صد به ضرر آقایان است، او گفت نمی توانیم به خاطر بعضی جریان های غربی آزادی های شرعی را کنار بگذاریم. قانون غربی ها برای خودشان خوب است و ما که از 90 سال پیش ازدواج موقت را در قانونمان داریم، حتما برای جامعه مان مناسب بوده است. وی سپس ثبت نام زنان در بنگاه های همسریابی را نشانه ی علاقه ی آنها به ازدواج موقت دانست ( [3]). اما حتی نائب رئیس کمیسیون حقوقی هم نتوانسته بود سرنوشت لایحه را درست تخمین بزند چرا که روز 25 فروردین اعلام شد که لایحه به علت کمبود وقت بررسی نشده و بررسی آن به روز دیگری موکول شده است ( [4]). در حالیکه همان روز معاون پارلمانی وزیر دادگستری اعلام کرد که بررسی لایحه تمام شده و به زودی در صحن علنی طرح خواهد شد( [5]). نائب رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس در آخرین روزهای فروردین گفت که کار بررسی لایحه به زودی تمام می شود( [6]) و همان روز رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس گفت که باید لایحه را مسکوت کرد چرا که این لایحه با سرنوشت 40 میلیون نفر در ایران مرتبط است و در صلاحیت کمیسیون اجتماعی است که بررسی اش کند. رئیس کمیسیون اجتماعی اما نگفت 30 میلیونی که لایحه با سرنوشت آنها بی ارتباط است چه کسانی هستند( [7]).

همه ی تحرکات مجلس در زمینه ی لایحه و دفاعیات نمایندگان از آن در حالی صورت گرفت که تعداد امضا کنندگان معترض به لایحه ی حمایت از خانواده از مرز 3000 نفر گذشت ( [8]) و وبسایتی که برای انعکاس نظرات انتقادی نسبت به این لایحه ایجاد شده بود فیلتر شد.( [9]

کاهش ساعت های کاری زنان؛ طرح سامان دهی مشاغل خانگی

کاهش ساعت های کاری زنان مبحث دیگری بود که مجلسیان برای بررسی و تصویبش روزهای آغازین سال 89 را برگزیدند . کاهش ساعاتی که به عقیده ی نماینده ی سابق ایران در سازمان بین المللی کار، موجب حذف زنان از بازار کار می شود ، چرا که هیچ کارفرمایی دیگر در این صورت حاضر به استخدام زنان نمی شود ( [10]) او این قانون را مغایر با مقاوله نامه ای دانست که هرگونه تبعیض بر اساس جنسیت را ممنوع می داند.

همچنین یک آسیب شناس اجتماعی تصویب چنین قوانینی بدون صرف وقت لازم برای بحث و بررسی را از نقاط ضعف مجلس دانست و گفت هیچ تغییری یک شبه اتفاق نمی افتد، باید برای تصویب چنین قوانینی تحقیق و پژوهش های زیادی صورت بگیرد تا اثار منفی آن نیز در نظر گرفته شود.( [11])

و اما روز 18 فروردین کلیات طرح ساماندهی مشاغل خانگی به تصویب رسید( [12]) . طرحی که فاطمه ی آجرلو آن را عامل ورود زنان به عرصه ی تولید دانست و گفت با عملیاتی شدن این طرح زنان در کنار فرزندانشان می توانند به جمله ی تولید کنندگان بپیوندند. به عقیده ی آجرلو این طرح علاوه بر اینکه زنان را از فرزندانشان جدا نمی کند، قیمت تولید را هم پایین می آورد و موجبات توسعه یافتگی کشور را فراهم می کند او گفت همه ی مخالفان این طرح با خواندن بندهای آن حتما موافقش خواهند شد( [13]). طرحی که در آن زنان سرپرست خانوار تسهیلات ویژه می گیرند.( [14])

تنظیم معکوس برای خانواده ها: با فقط دو فرزند ملت تمام می شود

دولت دهم و رئیس آن که نمی خواستند در زمینه فراهم آوردن سرگرمی و اشتغال زنان در خانه برای زنان از مجلسیان عقب بمانند با مطرح کردن طرح بدیع 8 فرزند، زندگی بهتر، گوی سبقت را از مجلس نشینان ربودند.

محمود احمدی نژاد در مصاحبه ای تلویزیونی اعلام کرد اگر هر خانواده تنها دو فرزند داشته باشد ملت تمام می شود و این یک فاجعه است. وزیر رفاه نیز در تایید حرف های رییس جمهور اعلام کرد دولت توانایی فراهم آوردن رفاه برای 150 میلیون ایرانی را دارد. صحبت هایی که علاوه بر فعالان حوزه ی زنان، کارشناسان بهداشت و نمایندگان مجلس را نیز به اعتراض واداشت. لازم به ذکر است نرخ باروری کنترل شده از شاخصه های مهم توسعه ی انسانی و بهبود وضعیت زنان در یک جامعه محسوب می شود.

روز 30 فروردین مصطفی محمد نجار وزیر کشور از تصویب طرح ارتقای امنیت اجتماعی در جلسه امروز شورای اجتماعی وزارت کشور خبر داد و به این ترتیب نشان داد که هیچ یک از وزارتخانه های دولت دهم از فکر کردن به وضعیت زنان غافل نیستند و برای آنها طرح و لایحه می سازند.

وی در تشریح مصوبات شورای اجتماعی وزارت کشور گفت: تصویب طرح نهاد خانواده و فعال شدن دفاتر مشاوره‌ها و ازدواج آسان با همکاری سازمان ملی جوانان، طرح ارتقای امنیت اجتماعی، طرح پیشگیری و مبارزه با اعتیاد و مشروبات الکلی و ترویج قانون‌گذاری که منجر به انضباط اجتماعی و مبارزه با نابهنجاری‌ها و ترویج قانون‌مداری در کشور می‌شود از طرح‌های مصوب امروز بود.( [15])

در خبرهای بعدی آمده بود که وزیر کشور برای پاسخ به سوالات مجلسیان در مورد این طرح باید در مجلس حاضر شود.( [16])

زندانی های زنان؛ از حکم اعدام تا خبر آزادی

در نخستین روزهای فروردین 89 سمیه فرید از فعالان کمپین یک میلیون امضا که به علت مرخصی قاضی مجبور شد تحویل سال نو و روزهای پس از آن در زندان بگذارند( [17]) با وثیقه ی 70 میلیون تومانی آزاد شد( [18]) .

مادر کاوه کرمانشاهی فعال حقوق زنان و عضو سازمان دانش آموختگان ادوار تحکیم وحدت که گفته می شود برای اعتراف به جاسوسی تحت فشار است( [19]) ، هفت سین خود را مقابل زندان پهن کرد ( [20]) .

بهاره هدایت در حالی که همچنان پشت دیوارهای اوین است کاندید دریافت جایزه ی صلح دانشجویی شد ( [21]) و ژیلا بنی یعقوب جایزه ی آزادی بیان گزارشگران بدون مرز را برد( [22]) .

برادر محبوبه کرمی برای دادستان تهران نوشت که خواهرش یعنی تنها پرستار پدر بیمار، در بلاتکلیفی به سر می برد و از او خواست به وضعیت محبوبه رسیدگی کند( [23]) ، خواهری که سال گذشته هم تا هنگام فوت مادر در زندان بود و دادگاهی برای مطهره بهرامی از بازداشت شدگان روز عاشورا حکم اعدام صادر کرد( [24]) .پرونده ی شیوا نظرآهاری به شعبه ی 26 دادگاه انقلاب ارسال شد( [25]) و مهدیه ی گلرو دو سال و چهار ماه حبس تعزیری گرفت ( [26]).

وضعیت جسمانی بدرالسادات مفیدی وخیم گزارش شد ( [27]) ، به میترا عالی باز هم اجازه ی ملاقات داده نشد ( [28]) و شبنم مددزاده در نامه ای که پس از صدور حکم 5 سال حبس از شعبه 28 دادگاه انقلاب از بند نسوان اوین و خطاب به هم کلاسی هایش نوشت : در من فریاد زیستن است و می دانم فریاد من بی جواب نمی ماند . قلب های پاک شما جواب فریاد من است روزی چنان بر خواهیم آمد که تمام شهر حضور ما را در خواهند یافت( [29]). عالیه اقدام دوست نیز به خاطر خواندن تاریخچه ی هشت مارس برای زنان زندانی دوباره دادگاهی شد ( [30]) و درسا سبحانی هم از زندان آزاد شد( [31]) .

پراکنده های فروردین 89 هم خالی از لطف نبودند . در حالیکه معصومه ابتکار گفت که زنان هم باید پا به پای مردان دو چرخه سواری کنند( [32]) ، امام جمعه مشهد گفت که بدحجابان در مقابل حضور امام زمان سنگ اندازی می کنند ( [33]) . فیفا دختران ایرانی را به خاطر حجابشان از شرکت در مسابقات بین المللی محروم کرد ( [34]) ، وزارت علوم و وزارت بهداشت برای حجاب و عفاف ضابطه تعیین کردند ( [35]) و مشاور امور بانوان وزارت راه و ترابری گفت که زنان باید در تحکیم خانواده همتی مضاعف داشته باشند ( h [36]) رئیس مرکز امور زنان و خانواده ی ریاست جمهوری گفت که از دنیا به دلیل نادیده گرفتن تفاوت های زنان با مردان طلبکار است. مریم مجتهد زاده در اولین کنفرانس مطبوعاتی خود در ارتباط با سیاست های جمعیتی دولت گفت: از زمان حضورم در مركز امور زنان خانواده تاكنون سياست‌هاي كنترل جمعيت در اولويت‌هاي اصلي پژوهش‌هاي مركز نبوده است ( [37]). رئیس سازمان بهزیستی هم اعلام کرد که 100 هزار خانه برای زنان سرپرست خانوار در نظر گرفته شده است. ابوالحسن فقیه در گفتگویی که با خبرگزاری زنان انجام داده بود گفت این که رئیس جمهور هر سال نو بلافاصله پس از حضور در منزل مادرش سری به مراکز نگهداری معلولان و عقب ماندگان ذهنی می زند از ابتکارات دولت نهم و دهم است ( [38]) .

اما رزوهای آخر فروردین معاون اجتماعی مرکز امور زنان و خانواده ی ریاست جمهوری گفت که این سازمان در پی تقویت روحیه ی نشاط اجتماعی در میان دختران خواهد بود ( [39]) ، هرچند او اشاره ای نکرد که با وجود این همه طرح و برنامه و لایحه ی نگران کننده در باره سرنوشت زنان چطور می خواهد این کار را به انجام برساند. او تعریف نشاط اجتماعی از دید این سازمان را نیز بیان نکرد.