طناب دار بر گردن زنان - تغییر برای برابری

پذيرش > سایت نوشته ها > طناب دار بر گردن زنان

در گفت و گو با مهوش شیخ الاسلامی

19 اردیبهشت 1388 - روزآنلاین - نسخه قابل چاپ

مارينا فورتي دختر 22 ساله به دليل جرمي که در زماني که زير سن قانوني بود مرتکب شده بود، به اعدام محکوم شد. يکي از قضات ‏اين حکم را به حالت تعليق در آورد اما قاضي ديگر دستور اجراي حکم را داد. بدون اينکه وکيل را در جريان بگذارند و ‏والدينش هم چند دقسقه قبل از مرگ دخترشان تلفني با او حرف زدند و در جريان اعدامش قرار گرفتند. ‏ مارينا فورتي دختر 22 ساله به دليل جرمي که در زماني که زير سن قانوني بود مرتکب شده بود، به اعدام محکوم شد.

يکي از قضات ‏اين حکم را به حالت تعليق در آورد اما قاضي ديگر دستور اجراي حکم را داد. بدون اينکه وکيل را در جريان بگذارند و ‏والدينش هم چند دقسقه قبل از مرگ دخترشان تلفني با او حرف زدند و در جريان اعدامش قرار گرفتند. "محکومان در ‏آغوش مرگ در تهران" عنوان فيلم مستندي در اين باره است. کارگردان فيلم درباره فيلمش با ما گفتگو کرده است.‏ همه چيز حول محور زندگي دختر جواني مي گذرد که محکوم به مرگ شده است. و زنان ديگري مثل او که در انتظار ‏اجراي حکم اعدامشان هستند.

اين يک فيلم داستاني نيست، يک فيلم مستند است که مهوش شيخ الاسلامي، کارگردان ‏ايراني، در زندان اوين در تهران فيلمبرداري کرده است. زندان اوين زندان مشهوري است که "ميزبان" چند نسل از ‏زندانيان سياسي از دوران شاه، مخالفان، روزنامه نگاران و اخيرا وبلاگ نويس ها و در هفته هاي اخير روزنامه نگار ‏ايراني- آمريکايي، رکسانا صابري بوده است.‏ مهوش شيخ الاسلامي مي گويد:"نه سال پيش درباره دختر جواني به نام فاحته خواندم که به دليل کشتن يک مرد که ‏مامور اطلاعات بود،به اعدام محکوم شده بود". مهوش شيخ الاسلامي که اخيرا در ايتاليا ملاقاتش کرديم در ادامه مي ‏گويد: "از آنچه در روزنامه نوشته شده بود چنين به نظر مي رسيد که او مشخصا براي دفاع از خود دست به چنين ‏کاري زده است و به نظر عجيب آمد که او را به مرگ محکوم کرده باشند. به همين دليل به زندان رفتم و وکيلش را پيدا ‏کردم تا داستان فاخته را بهتر بفهمم. يک گروه از وکلا دفاع از او را به عهده گرفته بودند و هرچه بيشتر مي گذشت، ‏کارشان برايم جالب تر مي شد.

بعد از پنج سال که پرونده را دنبال کردم به من اجازه داده شد به دادگاه بروم و در جلسه ‏دادگاه شرکت کنم. و در آن زمان بود که به فکر ساختن اين فيلم مستند افتادم. بايد به زندان مي رفتم و داستان اين زن را ‏مي فهميدم".‏ مهوش شيخ الاسلامي با کمي تاخير به فيلم سازي مستند روي آورد. او فارغ التحصيل دانشکده هنرهاي زيبا قبل از ‏انقلاب است و در مدرسه فيلم سازي لندن تحصيل کرده است و از سال 1975 بعنوان تهيه کننده با کارگردانان مطرح ‏همکاري کرده است. در اواسط سال هاي 90 تصميم مي گيرد به تنهايي کار کند و مي گويد: "مي خواستم به حقيقت ‏بپردازم و مستند بسازم".‏ شيخ الاسلامي توضيح مي دهد که ورود به زندان اوين 6 ماه کار اداري دارد اما بعد همه نوع اجازه اي به من داده شد. ‏آخر سر با دوربين به زندان رفتم. روز اول مهم ترين روز بود.شوکه شده بودم. بعد از سي سال فيلم سازي فکر مي ‏کردم که همه چيز را مي دانم و همه چيز را تجربه کرده ام اما حقيقت نداشت.

از او پرسيدم که چطور با محکومان به ‏مرگ مصاحبه کرده است؟ او مي گويد: "در آغاز دلشان نمي خواست که با من حتي حرف بزنند. به بسياري از آنان ‏وعده کمک داده شده بود که بي نتيجه مانده بود و به همه چيز شک داشتند. از من مي پرسيدند چرا مي خواهي اين چيز ‏ها را بداني؟ خلاصه روز اول حتي دوربين را هم روشن نکردم و فقط حرف زديم. از او، از من از همه چيز.

روز دوم ‏تعدادي دلشان خواست که با من صحبت کنند. من مشخصا به آنها گفته بودم که هيچ قولي نمي دهم و نه براي بازجويي و ‏نه براي قضاوت کردن درباره کسي به آنجا رفته ام: فقط مي خواهم داستان آنها را بدانم چون در انتظار اجراي حکمشان ‏هستند. و عاقبت به من اطمينان کردند".‏ اين شد که مستند شيخ الاسلامي متولد شد و در سال 2005 به پايان رسيد. عنوان فيلم " ماده 61" است که به يکي از ‏مواد محازات اسلامي در جمهوري اسلامي ايران مربوط مي شود. در اين ماده آمده است: "اگر کسي در دفاع از جان، ‏ناموس خود و ديگري، در برابر تجاوز فعلي يا احتمالي اقدام کند، نه محکوم و نه مجازات مي شود".

اين همان موردي ‏است که در مورد فاخته صدق مي کرد که در مقابل دوربين توضيح داد که چگونه آن مرد او را زنداني کرده بود و مي ‏خواست به او تجاوز کند که او به همه قدرتش به سر او ضربه مي زند و باعث مرگش مي شود و او فقط قصد داشته ‏است که از تجاوز مرد جلوگيري کند. در گروه 26 نفري محکومان، فاخته تنها کسي نيست که براي دفاع از خودش ‏مرتکب قتل شده است: هفت نفر از آنان محکوم به اعدام و بقسه به زندان هاي طولاني بين 25 تا 30 سال شده اند. ‏داستان به شکل عجيبي ساده است. شيخ الاسلامي مي گويد:« از آنها درباره دوران کودکي، نحوه تربيت، کارهايي که ‏انجام مي دادند تا روزي که مرتکب قتل شدند، سووال کردم. پيج روز فرصت داشتم تا از صبح ال شب فيلمبرداري کنم ‏و بعد اين فرصت به پايان مي رسيد.

آنقدر با آنها وفق داده شده بودم که هر کس که فيلم را مي بيند متوجه حضور ‏دوربين نمي شود». اين حقيقت دارد: دوربين کاملا ساکن است و بيننده صورت هاي مخدوش شده را مي بيند، زناني که ‏در اتاقي نشسته اند و داستان شان را روايت مي کنند: يکي با لحني صحبت مي کند که انگار داستانش را براي هزارم ‏تعريف مي کند، يکي همه چيز را با جزئيات توضيح مي دهد، هم سلولي هايي که درباره هم صحبت مي کنند. و شايد ‏همين سادگي روايت است که آن را جالب مي کند. دست اندازي يک مرد به خود آنها يا به دخترانشان، تجاوز، عدم ‏امکان درخواست کمک که بر مي گردد به يک قاعده سنتي که زنان نبايد باعث آبروريزي بشوند. به هر حال همه قتل ها ‏براي دفاع از از خود يا ديگري بوده است که در بسياري از موارد بي نتيجه مانده است. ‏ داستان هايي که در مقابل دوربين شيخ الاسلامي روايت شدند ما را به ياد دلارا دارابي مي اندازند که در سن 22 سالگي ‏به دليل جرمي که معلوم نيست در 17 سالگي مرتکب شده بود، اعدام مي شود.

شيخ الاسلامي درباره دوران بعد از پايان ‏فيلم مي گويد: "بسياري از اين زنان با من دوست شدند و از زندان به من تلفن مي کنند، بعضي از آنان مي خواهند که ‏من به کودکانشان کمک کنم تا به مدرسه بروند. يکي از آنان آزاد شده و کار پيدا کرده است. مادري که شوهرش را به ‏دليل اينکه قصد داشت به دخترش تجاوز کند به قتل رسانده بود، چندي پيش اعدام شد". اين ها داستان هايي معمولي است ‏که دائما تکرار مي شود.‏

منبع: ايل مانيفستو 3 مه‏

ارسال به بالاترین ، توییتر ، فریندفید ، فیسبوک

در همين بخش :

یک خبر تلخ؟ یک قانون‌شکنی؟ یک تصمیم بخشنامه‌ای جدید؟

چرا بایست به سکسوالیته پرداخت؟ / نفیسه آزاد

آزارجنسی خانگی؛ «قربانی» نه، «نجات یافته»

زنان، بزرگترین بازندگان بهار عرب

سانسور از دیدگاه جنسیتی/الهه‌ امانی

ديگر بخش ها :