برقراری توازن جنسیتی در ازدواج و تحصیل

پذيرش > سایت نوشته ها > برقراری توازن جنسیتی در ازدواج و تحصیل

زنان و جامعه

برقراری توازن جنسیتی در ازدواج و تحصیل

25 دی 1387 - سرمایه / شکوفه آذر - نسخه قابل چاپ

چند روز پیش مجلس طرحی را تصویب کرد که طی آن پسران دیپلمه برای اعزام به سربازی دوسال فرصت پیدا می کنند تا به ادامه تحصیل بپردازند و پس از آن به سربازی اعزام می شوند. تصویب این طرح از نظر بسیاری از کارشناسان اقدامی «مثبت» ارزیابی می شود. این طرح می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم به حل دو پدیده اجتماعی کمک کند: اول، برقراری توازن میان سطح تحصیل دختران و پسران. چرا که طبق آمارهای موجود نسبت 40 به 60 تحصیلات پسران، کفه ترازو را به نفع دختران سنگین تر کرده است. دومین پدیده اجتماعی که در سال های اخیر و به خصوص در دولت نهم تاکید زیادی برای حل آن وجود دارد، مساله ازدواج است. طبق آمارهای موجود سازمان ملی جوانان هم اکنون حدود 15 میلیون جوان مجرد در ایران وجود دارد که در سنین ازدواج قرار دارند. از آنجا که با رشد کمی دختران تحصیلکرده در ایران، دختران در انتخاب همسران خود وارد فاز جدیدی شده و سطح تحصیلی نیز برای آنان یکی از ملاک های اصلی ازدواج قرار گرفته است، با تصویب این طرح و ایجاد امکان ادامه تحصیل بلافصل برای پسران دیپلمه، دور به نظر نمی رسد که این ملاک ازدواج دختران نیز در درازمدت برآورده شود. رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در گفت وگو با فارس گفت: «در این کمیسیون تصویب شد که پسران بعد از اخذ مدرک دیپلم، برای شرکت در کنکور بتوانند دو سال دیرتر به سربازی اعزام شوند.»

شهین دخت ملاوردی دبیرکل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان و حقوقدان با «مثبت» ارزیابی کردن طرح دو سال تاخیر سربازان برای ادامه تحصیل، معتقد است که دولت وقتی می تواند برای مردان «تبعیض مثبت» قائل شود تا آنان بتوانند از نظر سطح تحصیل به پای دختران برسند، چرا این «تبعیض مثبت» را در شرایط نامتعادل و منفی دیگر جامعه به کار نمی گیرد تا هر نوع تبعیضی ریشه کن شود؟ او می گوید: «اینگونه تدابیر معمولاً برای جبران نابرابری و بی عدالتی ها به کار می رود که تا پایان بخشیدن به آن شرایط ناعادلانه، ادامه پیدا می کند. زنان در سال های اخیر با تلاش و پشتکار خود نشان داده اند که قابلیت پیشرفت دارند چنانچه هم اکنون می بینیم دولت برای برقراری موازنه بین سطح تحصیلات عالی دختران و پسران مجبور به تبعیض مثبت به نفع پسران شده است.»

از آنجا که دولت در سال های اخیر و به خصوص دولت نهم، توجه ویژه ای به مساله ازدواج جوانان از خود نشان می دهد با تصویب این طرح، پسران این فرصت را پیدا می کنند تا نه تنها سطح تحصیل خود را بالاتر برده، بلکه شانس ازدواج خود را نیز بیشتر کنند. چرا که به گفته کارشناسان «این طبیعی است که دختران تحصیلکرده تمایل داشته باشند که با پسران تحصیلکرده ازدواج کنند.»

با اینکه به نظر می رسید برخی مسوولان تصویب طرح های تبعیض آمیزی مانند «سهمیه بندی جنسیتی در دانشگاه» را راه حلی مناسب برای مواجهه با پدیده «تاخیر در ازدواج دختران» به حساب می آوردند اما نظر کارشناسان اینگونه نبوده است. چنانچه، فریده ماشینی رئیس کمیسیون زنان جبهه مشارکت نیز در نشستی گفته بود: «این سهمیه بندی قطعاً به ضرر دختران است چراکه حضور دختران در دانشگاه ها قطعاً بیش از 40 درصد است که به دلیل توانایی آنها به دست آمده است و اعمال این سهمیه مانع از حضور درصد زیادی از دختران در دانشگاه ها می شود.» هم اکنون متوسط سن ازدواج برای پسران 25 تا 35 سال و برای دختران 24 تا 30 سال است در حالی که این اختلاف سنی در حدود 10 سال پیش، لااقل پنج سال کمتر بود. پدیده تاخیر در ازدواج که دولت نهم به عنوان یک «بحران» یا «بمب جنسی» از آن یاد می کند، پدیده اجتماعی منحصر به ایران نیست چنانچه نسبت افراد ازدواج کرده در آمریکا از 78 درصد در سال 1960 به 52 درصد در سال 2000 و کمتر از 50 درصد در سال 2005 کاهش یافت.با این حال از آنجا که سازمان ملی جوانان هم و غم خود را بر ازدواج به هنگام جوانان گذاشته است، معاون مطالعات و تحقیقات این سازمان، موج فراگیر تقاضا برای آموزش عالی در مقطع تحصیلات تکمیلی را «بالاتر از عامل موثر در تاخیر سن ازدواج» ارزیابی کرد و چندی پیش یادآور شد: «در حال حاضر لیسانسه ها شانس کمتری برای اشتغال دارند به همین دلیل با موج فزاینده ای از گرایش به تحصیل به جای ازدواج روبه رو هستیم.»

با اینکه این «موج فزاینده گرایش به تحصیل» از سوی این مقام سازمان ملی جوانان، چندان مثبت ارزیابی نمی شود و می گوید: «میل به ادامه تحصیل، توازن در جامعه جوان آماده ازدواج را بر هم زده و برنامه ریزی برای ازدواج را به تاخیر انداخته است» اما به نظر می رسد که باید برای این عدم اقبال عمومی جوانان به ازدواج، دلایل تازه تری را نیز جست وجو کرد. از جمله اینکه جوانان طی سال های اخیر و با قدرت گرفتن هر چه بیشتر «رسانه جمعی» وارد فاز جدیدی از سبک زندگی شده اند. چنانچه در تحقیقی که در سال 1381 از سوی مرکز مشارکت زنان ریاست جمهوری در خصوص مطالبات زنان منتشر شد نشان داده شد که «ازدواج در اولویت پنجم و مشارکت سیاسی در اولویت آخر جوانان ایرانی» است.

سرمایه

ارسال به بالاترین ، توییتر ، فریندفید ، فیسبوک

در همين بخش :

یک خبر تلخ؟ یک قانون‌شکنی؟ یک تصمیم بخشنامه‌ای جدید؟

چرا بایست به سکسوالیته پرداخت؟ / نفیسه آزاد

آزارجنسی خانگی؛ «قربانی» نه، «نجات یافته»

زنان، بزرگترین بازندگان بهار عرب

سانسور از دیدگاه جنسیتی/الهه‌ امانی

ديگر بخش ها :