وظایف وزارت بهداشت در آئین‌نامه راهکارهای اجرایی گسترش فرهنگ عفاف و حجاب

پذيرش > اخبار > وظایف وزارت بهداشت در آئین‌نامه راهکارهای اجرایی گسترش فرهنگ عفاف و حجاب

وظایف وزارت بهداشت در آئین‌نامه راهکارهای اجرایی گسترش فرهنگ عفاف و حجاب

میدان زنان - وظایف وزارت بهداشت در آئین‌نامه راهکارهای اجرایی گسترش فرهنگ عفاف و حجاب به شرح زیر است:

۱- اجرای کامل قانون انطباق امور پزشکی با موازین شرع مقدس اسلام و ابلاغ دستورالعمل‌های اجرایی جهت نگهداری از بیماران و همراهان در محیط‌های درمانی.

۲- تنظیم و ابلاغ آیین‌نامه انضباطی محیط‌های دانشگاهی پیرو مصوبه شماره ۵۰۲ مورخ ۲۲/۵/۱۳۸۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر گسترش فرهنگ عفاف و حجاب.

۳- طراحی و ساخت خوابگاه‌های دانشجویی متناسب با ارزش‌های اسلامی.

۴- نظارت بیشتر بر بیمارستان‌های خصوصی به منظور ترویج فرهنگ حجاب و رعایت حقوق زنان بیمار.

۵- اهمیت دادن به حجاب و اخلاق اسلامی به عنوان یکی از پیش‌شرط‌های اساسی در انتصاب و استخدام رؤسای دانشگاه‌ها، معاونین، مدیران، مسؤولان حوزه‌های علمی، فرهنگی و ورزشی و کارکنان.

۶- طراحی مبلمان اداری در ساختمان‌های ستادی بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و . . . براساس حفظ حدود حریم شرعی بین کارمندان زن و مرد و پرهیز از بکارگیری معماری open که موجب رعایت نکردن حریم‌های اخلاقی بین کارمندان زن و مرد می‌شود.

۷- تقویت شوراهای امر به معروف و نهی از منکر در دانشگاه‌های علوم پزشکی و بیمارستان‌ها

۸- اهمیت مسأله‌ی حجاب به عنوان یک امتیاز شاخص در گزینش و معرفی دانشجویان نمونه دانشگاه‌های علوم پزشکی

ایجاد تسهیلات ویژه برای ازدواج دانشجویی، ساخت خوابگاه‌های متأهلی و فعال کردن دفاتر مشاوره در امر ازدواج دانشجویی

۹- فعال کردن دانشجویان در حوزه پژوهش‌های علمی درباره حجاب و عفاف در دانشگاه‌ها.

۱۰- تنظیم و ابلاغ آیین‌نامه‌ی نحوه‌ی حضور پرسنل همگن و غیرهمگن در بخش‌های تشخیص و درمان و نظارت بر اجرای آن

۱۱- الگوسازی مناسب برای جامعه پزشکی در زمینه گسترش فرهنگ عفاف و حجاب با برگزاری همایش‌ها و جشنواره‌‌های علمی و فرهنگی

۱۲- نظارت بر رعایت عفاف و حجاب در سازمان‌های خارجی و مؤسسات پزشکی خصوصی مانند یونسکو، یونیسف، سازمان بهداشت جهانی و . . . و یکسان‌سازی یونیفرم کارمندان شاغل در مراکز فوق

۱۳- تدوین قوانینی برای ممنوعیت عرضه لباس‌های دست دوم خارجی در کشور (با همکاری دستگاه‌های ذیربط)

۱۴- اهداء بسته‌های فرهنگی به دانشجویان جدیدالورود با موضوع آموزش در حوزه عفاف و حجاب

۱۵- ایجاد سایت‌های اینترنتی در حوزه فلسفه حجاب، برگزاری جلسات سخنرانی، پرسش و پاسخ و همایش‌های علمی درباره حجاب توسط کانون‌های فرهنگی ـ هنری دانشگاه‌ها.

۱۶- ارائه لباس‌های مناسب به بیماران برای ورود به اتاق عمل جراحی

همان گونه که در ابتدای انقلاب، پرستاران یکی از اولین مشاغلی بودند که وادار به داشتن حجاب شدند در سالهای اخیر نیز بخش بهداشت و درمان پیش از سایر دستگاهها و ادارات موظف به سخت‌گیری مجدد در مساله پوشش زنان و رعایت عفاف شد.

در تاریخ ۲۰/۸/۷۷ ناطق نوری رئیس مجلس قانون «انطباق امور اداری و فنی مؤسسات پزشکی با موازین شرع مقدس» را به دولت برای اجرا ابلاغ کرد(۱). بر طبق این قانون کلیه مؤسسات پزشکی نظیر بیمارستان، زایشگاه، آسایشگاه، آزمایشگاه، پلی‏کلینیک‏، مطب پزشکان و داروخانه‏ها و هر تشکیلاتی که به هر نام و عنوان با اجازه وزارت بهداشت ایجاد شده اعم از دولتی، خصوصی و خیریه، موظف به انطباق فعالیتهای خود با موازین شرع شدند. بر اساس این قانون شواری عالی و کمیته‌های استانی انطباق تشکیل و مسئول اجرا، نظارت و بازرسی بر اساس آئین نامه اجرائی این قانون شدند.

آئین‌نامه اجرائی این قانون هم در سال ۸۰ توسط محمد رضا عارف معاون اول رئیس جمهور وقت ابلاغ شد. در این آئین‌نامه با ذکر مصادیق و دقت در جزئیات تلاش شده هر گونه اختلاط زن و مرد یا امکان تماس و نگاه بین نامحرم منتفی شود. نحوه تدوین آئین‌نامه به نحو شگفت‌انگیزی سخت‌گیرانه و بنیادگرایانه است. این متن آنچنان گویا است که بی هیچ توضیحی متن کامل آن را در ادامه خواهیم آورد ضمنا باید توجه داشت که در این متن منظور از عبارت «همگن» همان «هم‌جنس» است:

آئین‌نامه اجرائی قانون انطباق امور اداری و فنی مؤسسات پزشکی با موازین شرع مقدس

فصل اول : بخشهای زنان و زایمان و اطلاق عمل

بخش یک : محیط فیزیکی

ماده ۱- تفکیک کامل اطاقهای رختکن آقایان از خانمها (قبل از خط امان) اعم از پزشک , پرستار و خدمه, می بایست حتی المقدور اطاقهایی انتخاب گردد که به سایر فضای اطاقهای عمل اشراف نداشته باشد و افراد بتوانند هنگام تعویض لباس کلیه شئونات اخلاقی و اسلامی را رعایت نمایند (بستن درب, کشیدن پرده و یا کرکره ها)

ماده ۲- تفکیک کامل اطاقهای غذاخوری, چایخوری آقایان از خانمها در کلیه ساعات شبانه روز (اعم از پزشکان, پرستاران و کادر خدمات)

ماده ۳- مجزا نمودن اطاقهای دستشویی (اسکراب) خانمها از آقایان با توجه به تفاوتهای فیزیکی ساختمانها با ابتکار عمل لازم در حد مقدورات از قبیل استفاده از پرده پاراوان.

بخش دو : پوشش کارکنان و بیماران

ماده ۴- پوشش کارکنان مرد: پوشش کارکنان مرد اطاق عمل اعم از پزشک, پرستار و خدمه می بایست طبق ضوابط تعیین شده زیر , با رنگهای مناسب تهیه گردد.

الف- شلوار بلند تا مچ پا با گشادی مناسب که مچ آن به تناسب تنگتر باشد (حداقل ۱۵ سانتیمتر)

ب - قد پیراهن تا روی باسن با گشادی مناسب

ج- قد آستین تا ۱۰ سانتیمتر بالاتر از آرنج

د-یقه گرد (کاملا دور گردن ) با شکافی بطول ۱۵-۱۰ سانتیمتر در جلو که تقریباً با سجافی ۵ سانتیمتر رویهم قرار گیرد.

ه- کلاه مناسب بطوریکه تمام سر و موها را بپوشاند.

و- کفش مخصوص اطاق عمل (پوتین با رینگ سفید ) استفاده شود.

تبصره(۱): به منظور رعایت کامل اصول بهداشتی , آقایانی که محاسن دارند, از ماسکهای بزرگتر که پوشش لازم را ایجاد می نماید استفاده نمایند.

ماده ۵- پوشش کارکنان زن :

پوشش خانمها در اطاق عمل و اطاق زایمان اعم از پزشک, پرستار و کادر خدمات می بایست با شرایط تعیین شده زیر تهیه گردد.

الف- شلوار بلند با گشادی مناسب کهمچ پای آن به تناسب تنگتر باشد (حداقل ۱۵ سانتیمتر)

ب - مانتو گشاد و بلند تا سر زانو

ج - قد آستین تا مچ و سرمچها می بایست بصورت کشباف جمع شود.

د- یقه گرد (دور گردن با شکافی ۱۵-۱۰ سانتیمتر در جلو که با سجافی ۵ سانتیمتر روی هم قرار گیرد)

ه- مقنعه به رنگ مناسب تا روی سینه که با دکمه های مانتو ثابت شود.

و- جوراب سفید ضخیم و ساده

ز- کفش مخصوص اطاق عمل (پوتین با رنگ سفید ) استفاده شود.

ماده ۶- پوشش بیماران مرد:

جهت بیماران مرد باید از گان و کلاه و یا سربند که تمام موهایشان را بپوشاند استفاده شود.

ماده ۷- پوشش بیماران زن:

جهت بیماران از گان و روسری بزرگ و مناسب که گردن و سینه های آنان را کاملاً بپوشاند استفاده شود.

تبصره (۲): کلیه بیماران باید در تمام مراحل عمل (باسثنای مواقع ضروری ) با ملحفه یا شان عمل پوشانیده شوند.

بخش سه : روش اجرایی

یک : بیماران

ماده ۸- بیمار باید با پوشش کامل مطابق ماده ۷-۶ توسط پرستار و بیمار بر بخش با آمادگی کامل جسمی به پرستار اطاق عمل تحویل شود.

ماده ۹- پرستار اطاق عمل ضمن رعایت کلیه مقررات مربوطه و پس از گرفتن آگاهیهای لازم به منظور حمایت روحی و معطوف نمودن توجه بیمار به معنویات و اتکال به خداوند و جلب اعتماد بیمار در مورد انجام خواسته هایش او را برای انجام عملیات هوشبری با رعایت موازین شرعی آماده می سازد.

ماده ۱۰- انتقال بیمار بر روی تخت عمل بوسیله پوششهای برزنتی با میله های متحرک و یا توسط پارچه (ملحفه) انجام پذیرد. تا از تماس مستقیم پرسنل اطاق عمل با اعضای بدن بیمار پیشگیری گردد.

ماده ۱۱- در صورتیکه بیمار احتیاج به سند مثانه دارد میبایست الزاما افراد همگن عمل سنداژ را انجام دهند. اگر فرد همگن وجود نداشته باشد لازم است توسط خود پزشک انجام شود.

ماده ۱۲- در مورد بیمارانیکه لازم است از دستگاه مانیتورینگ استفاده نمایند , باید عمل گذاشتن الکترودها در مورد بیماران حتی الامکان بوسیله پرسنل همگن انجام شود.

ماده ۱۳- تنظیم وضعیت بیمار (Positioning) حتی المقدور با کمک پرسنل همگن انجام شود.

ماده ۱۴- هنگام تنظیم وضعیت بیمار و یا پرپ کردن که بدن بیمار در معرض دید قرار می گیرد الزاما باید افرادی که حضور آنان ضروری نیست از اطاق خارج شوند.

ماده ۱۵- نواحی تناسلی بیماران هنگام تنظیم وضعیت بوسیله (شان, حوله,پد, گاز) پوشانیده شود.

ماده ۱۶- در هنگام پرپ کردن پوشانیدن کلیه اعضاء بدن بیمار باستثنای موضعی که لازم است پرپ شود کاملاً الزامی است و این عمل حتی الامکان توسط سیرکولر همگن انجام شود.

ماده ۱۷- پرستار اسکراب در مورد اعمال جراحی نواحی تناسلی همگن انتخاب گردد و از حضور مستخدمین و پرسنل غیر بهداشتی و درمانی غیر همگن جلوگیری شود.

ماده ۱۸- پس از اتمام عمل جراحی و پانسمان محل عمل و برداشتن شان ها بیمار پوشیده شود. و پس از اتمام عملیات هوشبری, بیمار با پوشش کامل و رعایت مفاد ماده ۱۰ بر روی برانکارد به اتاق ریکاوری منتقل گردد.

ماده ۱۹- مراقبت و کنترل بیمار در اتاق ریکاوری با توجه به حالاتش (بیقراری و هذیان) حتی الامکان توسط پرستاران همگن (بویژه در مورد بیماران زن) انجام پذیرد.

ماده ۲۰- انتقال بیماران زن از اتاق ریکاوری به بخش حتما باید به همراهی یک نفر از کادر پرستاری همگن انجام شود.

دو : کارکنان زن

ماده ۲۱- رعایت پوشش کامل اسلامی (مانتو, شلوار, مقنعه, جوراب ضخیم و ساده) برای کلیه پرسنل اطاق عمل اعم از پزشک, پرستار و کادر خدمات کاملا الزامی است استفاده از هر گونه زینت آلات و لوازم آرایش و مواد معطر و همچنین داشتن ناخن بلند و استفاده از برق ناخن اکیدا ممنوع می باشد.

ماده ۲۲- رفتار و گفتار همکاران زن بایستی بسیار متین و موقر و در حدود انجام وظایف محوله با رعایت کامل شئونات اسلامی می باشد.

ماده ۲۳- با توجه به اینکه هنگام اسکراب کردن قسمتهایی از دست که نباید در معرض دید نامحرم قرار گیرد بالاجبار بایستی شسته شود همکاران زن اعم از پزشک و پرستار بایستی در محلهای پوشیده و دور از نگاه نامحرم (بستگی به موقعیت فیزیکی اطاق عمل دارد) اسکراب نمایند و آستین استریل را پوشیده و با رعایت موازین شرعی وارد اطاق عمل شوند.

ماده ۲۴- کمک کردن به جراح و کمک جراح و پرستار زن (بستن بندهای گان, دادن نوشیدنی , خشک کردن عرق , مرتب کردن ماسک و مقنعه) بعهده همکاران زن می باشد.

ماده ۲۵- رعایت شئونات اسلامی در حین انجام اعمال جراحی (رفتار و گفتار ) کاملاً الزامی است.

سه : کارکنان مرد

ماده ۲۶- رعایت کامل پوشش اسلامی طبق ماده ۴ برای کلیه پرسنل اتاق عمل اعم از پزشک, پرستار و کادر خدمات کاملاً الزامی است.

ماده ۲۷- کمک کردن به جراح و کمک جراح و اسکراب مرد (از قبیل بستن بندهای گان, دادن نوشیدنی خشک کردن عرق و مرتب کردن ماسک) بعهده کارکنان مرد می باشد.

ماده ۲۸- رفتار و گفتار همکاران مرد باید در محدوده انجام وظایف محوله و با رعایت کامل شئونات اسلامی باشد.

ماده ۲۹-از بکار گماردن خدمه مرد در اطاقهای قبل از زایمان (Labor-Room) زایمان و بعد از زایمان باید خودداری شود و انجام امور مربوط به بیماران به عهده خدمه زن که از نیروی جسمانی بیشتری برخوردار هستند واگذار گردد.

تبصره سه : چون جایگزینی خدمتگزاران مرد فعلی بخشهای مذکور با خدمه زن مستلزم بکارگیری نیروهای تازه می باشد لذا لازم است حداکثر تا پایان سالجاری و با جابجائی های مقدوره به این مهم مبادرت گردد.

ماده ۳۰- مواد فوق الذکر به منظور رعایت موازین شرع مقدس اسلام در اطاقهای عمل و اطاق زایمان تنظیم گردیده و بکار نبردن کلمات اطاق زایمان در جایگاههای خاصی صرفا به منظور رعایت اختصار کلمه می باشد.

ماده ۳۱- نظارت و کنترل بر حسن اجرای مفاد این آئین نامه بعهده سرپرستار اطاق عمل و دفاتر پرستاری و ریاست بیمارستانها و نهایتا حوزه معاونت فرهنگی وزارت بهداشت, درمان و آموزش پزشکی می باشد. همچنین نظارت به حسن اجرای این آئین نامه در رابطه با بیمارستانهای خصوصی در هر استان, به عهده مدیر کل سازمان منطقه ای بهداشت و درمان آن استان می باشد.

فصل دوم مربوط به سایر مراکز درمانی

مسائل مربوط به رادیولوژی

به منظور انطباق مسائل فنی و تکنیکی رادیولوژی با موازین شرع مقدس لازم است موارد ذیل کاملاً رعایت گردد:

در مراکز پرتونگاری (رادیولوژی ) بایستی تلاش بر انجام پرتونگاری بیماران توسط افراد همگن باشد.

برخی از تکنیکهایی که الزاما بایستی توسط پرسنل همگن انجام شوند عبارتند از :

الف- برخی از تکنیکها و روشها که الزاما بایستی توسط تکنسین و یا کارشناس زن انجام پذیرد.

۱- باریم انمای خانمها

۲- ماموگرافی

۳- اروگرافی خانمها

۴- هیستروگرافی و سالپنژوگرافی

ب - برخی از تکنیکها و روشهائی که الزاما بایستی توسط تکنسین و یا کارشناس مرد انجام پذیرد.

۱- باریم انمای آقایان ۲- اروگرافی آقایان -۳ اپیدیدموگرافی

ج- پیشنهاد می گردد در صورتی که سونوگرافی توسط پزشک غیر همگن انجام می شود یکی از محارم بیمار مربوطه نیز در محل انجام سونوگرافی حضور داشته باشد.

د- جهت انجام رادیوگرافی از کلیه نواحی بدن استفاده از لباسهای کتانی و نخی نازک الزامی است.

ه- در صورتی که در یک رادیولوژی تعداد پزشکان و تکنیسینهای زن و مرد به حد کافی باشد, رادیوگرافی بیماران زن الزاما بایستی توسط پزشک و تکنیسین زن انجام شود و همچنین رادیوگرافی بیماران مرد الزاما بایستی توسط پزشک و تکنسین مرد انجام پذیرد.

در رادیولوژیها اختلاط پرسنل زن و مرد بایستی به حداقل کاهش یابد.

مسائل مربوط به امور فنی فیزیوتراپی

اصل کلی : نظر به ضرورت رعایت حدود شرعی در معاینات بیماران و ارائه خدمات درمانی توسط گروه همگن بایستی جهت گیری و برنامه ریزیها بصورتی باشد که بتدریج به اصل مذکور جامعه عمل پوشیده شود.

۱- معاینه و درمان بیماران در صورتی که در مرکز درمانی به تعداد کافی تراپیست زن و مرد وجود داشته باشد بایستی توسط کادر درمانی همگن انجام پذیرد.

۲- در صورت ضرورت درمان توسط کادر غیر همگن, پوشش نواحی غیر ضروری جهت درمان الزامی است و در موارد درمان با دستگاه دیاترمی , اعمال درمان در موضع بایستی با پوشش ملحفه انجام پذیرد.

۳- در موارد تمرین درمانی استفاده از دستگش توسط کادر درمانی غیر همگن ضروری است .

۴- در موارد درمان بیماران زن توسط تراپیست مرد, وجود یکی از محارم بیمار در کابین درمان الزامی است.

۵- مسئولیت اجرای این آئین نامه در مراکز دولتی بعهده مدیریت واحد مربوطه و در مراکز خصوصی بعهده مدیریت موسسه خصوصی است.

مسائل مربوط به الکتروکاردیوگرافی ECG

کلیه درمانگاهها, کلینیک ها و بیمارستانها موظفند که افرادی را جهت انجام E.C.G تربیت نمایند بطوریکه E.C.G بیماران زن توسط خانمها و E.C.G بیماران مرد توسط آقایان انجام شود.

تذکر : ۱- رعایت موضوع فوق در کلیه ساعات شبانه روز الزامی است.

۲- مکان انجام E.C.G طوری باید انتخاب شود که محل تردد افراد غیر همگن نباشد.

مسائل مربوط به آزمایشگاهها

رعایت نکات ذیل در کلیه موارد الزامی است.

۱- خونگیری از بیماران الزاما بایستی توسط افراد ذیصلاح همگن انجام شود.

۲- خونگیری در بخش بایستی در حفاظ پاراوان و در آزمایشگاهها نیز در محلی که افراد غیر همگن تردد نداشته باشد انجام گیرد.
۳-
کلیه آزمایشگاههائی که تاکنون تاسیس یافته بایستی حتی المقدور محل کار خانمها و آقایان را از یکدیگر مجزا نموده و در خصوص آزمایشگاههایی که بعد این تاسیس می شوند, پیش بینی و رعایت این مسئله الزامی است.

۳- در کلیه آزمایشگاهها بایستی حتی المقدور قسمت انتظار مراجعه کنندگان زن و مرد از یگدیگر مجزا باشد.

مسائل مربوط به تزریقات

رعایت نکات ذیل در کلیه موارد الزامی است:

۱- تزریقات بیماران الزاما بایستی توسط افراد ذیصلاح همگن انجام شود.

۲- تزریقات بایستی در حفاظ پاراوان و یا محلی که مورد تردد افراد غیر همگن نباشد انجام شود.

۳- رعایت موارد فوق در کلیه مراکز تزریقات و پانسمان , درمانگاهها, کلینیکها و بیمارستانها الزامی است.

مسائل مربوط به امور فنی دندانپزشکی

اصل کلی : نظر به اهمیت ضرورت رعایت حدود شرعی در امور آموزشی و معاینات بیماران و ارائه خدمات درمانی توسط گروه همگن بایستی جهت گیری و برنامه ریزیها بصورتی باشد که بتدریج به اصل مذکور جامه عمل پوشیده شود.

۱- حتی المقدور در گروه بندی دانشجویان دختر و پسر تفکیک لازم بعمل آید.

۲- پذیرش و معاینه درمان بیماران زن بایستی توسط دانشجویان دختر و بیماران مرد توسط دانشجویان پسر انجام پذیرد.
تبصره : بخش اطفال از این قاعده مستثنی است.

۳- در محیط بخشهای درمانی در حین معاینه و درمان بیماران زن, ملزم به استفاده از شان پرفوره می باشند.

۴- در موارد ضرورت , معاینه بیماران توسط دانشجویان غیر همگن الزاما بایستی در مکانهایی که اشخاص ثالث حضور داشته و یا تردد می نماید انجام پذیرد.

۵- جهت رعایت موارد و بندهای فوق لازم است مسئولین پذیرش و پرستاری دقت لازم را بعمل آورند.

۶- استفاده از دانشجویان دختر و پسر از تاریک خانه رادیولوژی , بایستی بصورت مجزا انجام پذیرد.

۷- مسئولیت اجرای این آئین نامه و تشخیص موارد استثنا و ضرورتهای آموزشی بعهده مدیریت دانشکده باشد.

فصل سوم : امور آموزشی بخشهای زنان

نظر به ضرورت رعایت حداکثر ممکن ضوابط شرعی در بخشهای بستری زنان در بیمارستانهای آموزشی , غیر آموزشی و بخش خصوصی مقرر می گردد:

۱- حذف معاینه ژنیتال در دوره کارآموزی و حذف حضور کارآموزان در اطاق زایمان و اطاق درد و بخش زنان. بدیهی است گرفتن شرح حال از بیماران بستری در بخش زایمان بدون معاینه واژینال از قبیل : بیماریهای طبی و حاملگی , استفراغهای شدید حاملگی , حاملگی و فشار خون , بلامانع است و نیز حضور کارآموزان در درمانگاه مامائی (پرناتال ) بدون معاینه واژینال برای آشنا شدن کارآموز با سیر طبیعی حاملگی و بیماریهای سیستمیک و حاملگی نیز بلامانع است.

تبصره : دانشجویان مرد (کارآموزان مرد) لازم است کلاسهای تئوری بخش زنان و زایمان را بگذرانند و در قسمتهای عملی , ابتدا با مولاژ و عکس های شماتیک و سپس با فیلم و سیستم آموزشی ویدئوئی برای دوره کارآموزی (انترنی ) آماده شوند.

۲- منع کامل معاینه ژنیتال در درمانگاه زنان و بخش زنان توسط کارآموزان و کارورزان مرد.

۳- کارورزان مرد پس از کسب حداقل های لازم که در ذیل اشاره می شود مجاز به مشاهده و انجام زایمان و نیز مشاهده و معاینه ژنیتال نبوده و امور فوق توسط خواهران کارورز و دستیاران زن صورت می پذیرد.

الف: زایمان های طبیعی و غیر طبیعی ۸ تا ۱۰ بار با نظر مربی مربوطه در طول دوره کارورزی برای کارورزان مرد.

تبصره : اگر در ۸ تا ۱۰ مورد فوق مواردی مثل خونریزی های غیر طبیعی بعد از زایمان از قبیل اینرسی , پارگی کول , پارگی واژن و یا باقی ماندن جفت و یا کورتاژ نباشد و چنین مواردی در طول مدت کارورزی پیش آید, کارورز می تواند در این موارد شرکت نماید.

ب: دفعات مشاهده و کمک به عمل کورتاژ و یا عمل کورتاژ در دوره کارورزی حداکثر ۵ تا ۸ بار با نظر مربی - بسته به توانائیعای کارورز - توسط کارورزان مرد آنهم به منظور انجام موارد اورژانس مثل سقط جنین ناقص می باشد.

تبصره : یکی دو مورد از موارد فوق بایستی شامل خونریزیهای شدید مل و یا خونریزیهای شدید سقط ناقص باشد. بدیهی است قبل و یا بعد از انجام عمل کورتاژ مربی می تواند گذاشتن اسپیکلوم و معاینه واژینال را به کارورز آموزش دهد.

۴- در موارد فوق حضور بیش از یک یا حداکثر دو کارورز بر بالین بیمار ممنوع می باشد.

۵- لازمست پوشش مخصوص اطاق عمل مانند: گان و مقنعه مخصوص اطاق عمل و پوشیده بودن قسمتهای دیگر بدن بیمار و پوشش سایر بیماران قبل از ورود کارورزان مرد به اطاق عمل و یا زایمان رعایت شود.

۶- در موارد فوق لازمست کارورز حتماً با حضور و راهنمائی یک دستیار زن و یا متخصص زن انجام وظیفه نماید و بهیچوجه حق ندارد به تنهائی بر بالین بیمار حضور یابد.

۷- ورود آقایان به اطاقهائی که بانوان در آن پوشیده نیستند با اعلام قبلی صورت پذیرد.(۲)

متن آئین‌نامه آنچنان گویا است که نیازمند هیچ گونه شرح و بسطی نیست. برخی مواد آئین‌نامه موجب ایجاد ریسک برای بیمار شده یا به کاهش کیفیت نظام آموزش پزشکی کشور منجر می شود. در سالهای اخیر بر اساس این آئین نامه ضوابط مدیریت و نگهداری بیمارستانها و موسات بهداشتی و درمانی تغییر یافته است. به عنوان مثال در ضوابط داخلی بیمارستانها رعایت حجاب اسلامی و ضوابط شرعی برای بیماران و کلیه مراجعین اجباری خوانده شده و تاکید شده‌است که اگر بیمار نیازمند همراه باشد تنها همراه همجنس با بیمار اجازه حضور در اتاق او را خواهد داشت(۳). همچنین در آیین نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی وحرفه‌ای شاغلین حرفه های پزشکی و وابسته در سازمان نظام پزشکی برای تخلف از این ضوابط مجازاتهای مشخصی پیش بینی شده است(۴)

وزارت بهداشت هم برای ارزشیابی بیمارستانها و موسسات درمانی دستورالعملهای دقیق و روشنی دارد.

طبق این ضوابط هر موسسه درمانی و بهداشتی درجه بندی شده و چنانچه موفق به کسب حداقل امتیاز معین شده نشود تعطیل خواهد شد(۵). یکی از محورهای ارزشیابی «مراعات ارزشهای متعالی و ضوابط شرعی» است که قبلا ۸ درصد از امتیاز کل را به خود اختصای داده بود اما از مرداد ۸۶ به ده درصد افزایش یافت(۶). در فرم ب/۳ برنامه ملی ارزشیابی بیمارستانهای عمومی کشور معیارهای سنجش این محور مشخص شده که در قالب ۷۲ آیتم تک تک موارد مندرج در آئین نامه قانون انطباق از طریق بازدید محسوس و نامحسوس، مصاحبه، رسیدگی به شکایات و … ارزیابی می شوند.

همچنین در اجرای ماده ۵۳ قانون استخدام کشوری «دستورالعمل شماره ۱۵ راجع به ملبوس پاره ای از مستخدمین دولت» وجود دارد که برای ۴۴ رده شغلی لباسهای یونیفرم مشخص کرده و سازمانهای دولتی موظف به تامین این لباسها برای کارکنان خود شده‌اند. در بند ۱۸ این دستورالعمل برای کلیه شاغلین بخش بهداشت ودرمان اعم از پزشک، پرستار، کاردان، خدمه و … لباسی شامل روپوش کار محصول کارخانجات داخلی‌، کفش کتانی یا راحتی و کلاه مخصوص‌ برای مردان و روپوش‌، شلوار، مقنعه‌، پیش‌بند و کفش کتانی از محصولات کارخانجات داخلی‌ برای زنان که البته در برخی مشاغل بهداشتی و درمانی تفاوتهائی وجود دارد مشخص شده است(۷). آئین‌نامه انطباق در اصل مصادیق و جزئیات همین لباس را مشخص می‌کند.

در سالهای اخیر عزم اجرای این آئین‌نامه بسیار بیشتر از سالهای قبل شده که در قالب افزایش بازرسیها و برخورد جدی با متخلفین توسط واحدهای مسئول در وزارت بهداشت قابل مشاهده است. از توان نظارت و کنترل ستادهای احیا امر به معروف و نهی از منکر نیز در بخش بهداشت و درمان استفاده می‌شود. بر طبق دستورالعمل تشکیل شوراهای امر به معروف درواحدهای ادارات، کارخانجات وتشکلهای مردمی؛ در بخش بهداشت و درمان شورای ویژه‌ای به ریاست مدیریت بهداشت ودرمان در تمامی شهرستانها تشکیل می‌شود که وظیفه نظارت بر رعایت ضوابط شرعی را دارد(۸).

به عنوان نمونه در نامه یکی از مسئولین ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر اصفهان به ریاست نظام پزشکی استان آمده است: «پیرو نامه شماره ۵۰۷-۸۶/د مورخ ۲۶/۳/۸۶ در خصوص اجرای مصوبات طرح حجاب،عفاف و انطباق به این وسیله با استناد به دستور العمل شورای عالی انقلاب فرهنگی کشور به شماره ۵۶۶ مورخ ۴/۵/۸۶ و اصل هشتم فانون اساسی و بخشنامه معاون محترم اجرایی ریاست جمهوری در راستای ترویج همه جانبه و فراگیر عفاف و حجاب و رعایت ارزشها و شئونات اسلامی و نیز پیرو جلسات حضوری با نماینده آن دستگاه به استضحار می‌رساند طرح بازرسی از کلیه مراکز درمانی (بیمارستانها، رادیولوژیها، آزمایشگاهها، کلینیکها و … ) در آینده نزدیک به لطف الهی به اجرا درمی‌آید.»(۹)

بخش دیگری از وظایفی که در آئین نامه حجاب و عفاف برای وزارت بهداشت معین شده مربوط به دانشگاههای علوم پزشکی است. در مورد خوابگاههای دانشجوئی ضوابط فوق به اجرا درآمده است. در ماده چهار آئین‌نامه و مقررات عمومی اسکان در خوابگاههای دانشجویی که توسط امور دانشجوئی وزارت بهداشت به کلیه دانشگاههای کشور ابلاغ شده تصریح شده است: «رعایت پوشش مناسب و برمبنای موازین اسلامی، عرف و هنجارهای اجتماعی برای تمامی دانشجویان الزامی بوده و هرآنچه دانشجو در داخل یا خارج از اتاق خود رفتار نماید باید در محدوده قوانین و مقررات جاری کشور باشد. تبصره: ظاهر شدن با لباس نامناسب و نامتعارف (تنگ، کوتاه، بدن‌نما، زیرپیراهن و…) که مغایر با آداب اسلامی، شئونات دانشجویی و عرف جامعه می‌باشد، به طور کلی در فضاهای عمومی خوابگاهها ممنوع بوده و در خوابگاههای خواهران از ورود افراد بدحجاب به درون خوابگاهها جلوگیری به عمل خواهد آمد» در ماده نهم همین آئین‌نامه اشاره شده که:«تهیه عکس یا فیلمبرداری از محیط داخلی خوابگاه دانشجویان و استفاده از دوربین عکاسی و تصویربرداری یا تلفن همراه دارای فناوری عکس و فیلم بدون اخذ مجوز اداره امور خوابگاهها ممنوع است» همچنین ملاقات کننده مرد باید از محارم دانشجو باشد و فرم مخصوص ملاقات و یا دفتر مربوطه را تکمیل و یا امضاء نماید. این فرم حتماً باید به تأیید اولیای دانشجو برسد و در دفتر خوابگاه نگهداری شود. همسر دانشجوی متأهل هنگام ملاقات لازم است شناسنامه خود را ارائه نماید و تاکید شده که در این مورد کارت شناسایی کافی نیست. سرپرست شیفت خوابگاه موظف است مشخصات ملاقات کننده مرد راقبل از اعلام به دانشجو با مشخصات اسامی نزدیکان دانشجو که قبلاً در فرم مخصوص قید شده تطبیق و در صورت مغایرت از ملاقات جلوگیری و مراتب را به رئیس اداره امور خوابگاهها گزارش نماید.(۱۰)

مشاور فرهنگی دانشجوئی وزیر بهداشت از برگزاری نمایشگاه حجاب و عفاف در همه دانشگاه های علوم پزشکی در سال ۱۳۸۶ خبر داده که در آنها چادرها و مانتوهایی که هم جاذبه و شادابی و سنگینی داشته و هم موازین شرعی در آنها رعایت شده با تخفیف ویژه عرضه شده است(۱۱). در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هم مانند همه دستگاهها بودجه‌های مشخصی صرف برگزاری همایشها و کنگره‌ها و سمینارهائی با موضوع حجاب شده است(۱۲). ضوابط برخورد با تخلفات اعضای هیات علمی و دانشجویان در مساله حجاب مشابه دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم بوده که در همان بخش توضیح داده شده است.

پانوشت ها:

(۱) http://lawoffice.mohme.gov.ir/laws/dedicated_law/laws.jsp?id=۱&id۲=۱۴&c=۱

(۲) http://www.tbzmed.ac.ir/news/mavazeen/Mavazenee-sharee.htm

(۳) http://www.iums.ac.ir/page.php?slct_pg_id=۳۷۴۶&sid=۸۴&slc_lang=fa

(۴) http://www.irimc.org/Hiatha/Default.aspx

(۵) http://darman.kaums.ac.ir/content.asp?ContentId=۷۰۵

(۶) http://www.iums.ac.ir/page.php?slct_pg_id=۲۶۱۰&sid=۱۸&slc_lang=fa

(۷) http://lawoffice.mohme.gov.ir/laws/dedicated_law/laws.jsp?id=۳&id۲=۷۵۸&c=۳

(۸) http://www.ehya.ir/mo_show.asp?gid=/۰/۶/۸۵/&id=۱۲۷

(۹) http://imcir.org/?۸۶۸۱۱.html

(۱۰) http://student.kaums.ac.ir/content.asp?ContentId=۸۳۰

(۱۱) http://www.magiran.com/npview.asp?ID=۱۳۹۸۷۹۷