بیمه‌ای بودن «مهریه» با قابل پرداخت بودن آن مغایرت دارد

تغییر برای برابری - عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی مشهد، گفت: بیمه‌ای بودن مهریه با فلسفه هدیه بودن و قابل پرداخت بودن آن در هر زمان که مورد درخواست زن باشد، مغایرت دارد.

مژگان عظیمی در گفت‌وگو با ایسنا افزود: اگر فقط به طور قانونی از مرد خواسته شود که از ابتدای ازدواج مهریه زن خود را بیمه کند، علاوه بر اینکه با قابل پرداخت بودن آن مغایرت دارد، زمانی می‏‌تواند ضمانت اجرا پیدا کند که علاوه بر جنبه قانونی، به هنجار اجتماعی نیز تبدیل شود.

وی تصریح کرد: اگر هدف تامین امنیت مالی و اجتماعی زنان باشد، بیشتر از بیمه مهریه لازم است که طرح‌های حمایتی دیگری برای زنان غیرشاغل، مطلقه، جداشده، زنانی که همسران‌شان آن‌ها را رها کرده‌اند یا بسیاری از زنانی که با وجود داشتن همسر به دلایل متعدد در معرض آسیب‌های اجتماعی هستند، برنامه‌ریزی شود.

عظیمی اظهار کرد: می‌توان پیش‌بینی کرد تا زمانی که تغییرات فرهنگی و نگرشی در خانواده‌های ایرانی صورت نگیرد و با توجه به اینکه پرداخت مهریه با چالش روبروست، پرداخت حق بیمه نیز با همین مشکلات مواجه باشد.

محقق مسائل اجتماعی عنوان کرد: اگر هدف از این اقدام کاستن از دعواهای منجر به طلاق به دلیل عدم توان پرداخت مهریه باشد این سوال مطرح می‌شود که با عنایت به آنکه نسبت زیادی از طلاق‌ها در سال نخست و مرحله بعد در پنج سال اول زندگی مشترک اتفاق می‌افتد، آیا این بیمه توان پوشش این مبلغ را خواهد داشت؟

عظیمی بیان کرد: میزان اجرایی بودن هر قانونی به ضمانت اجراهای پیش‌بینی شده و همت و عزم قانون‌گذار در اجرای آن بستگی دارد و بالطبع اجرایی بودن این قانون پیشنهادی نیز به همین شرایط وابسته است، اما قبل از اظهار نظر در مورد اجرایی بودن لازم است که در خصوص جوانب مختلف این پیشنهاد بحث و بررسی لازم صورت گیرد.

وی خاطرنشان کرد: مهریه علاوه بر وجه دینی آن در شرایط ضمن عقد، هدیه مرد به زن بوده و به همین جهت هر وقت که مورد درخواست زن باشد باید پرداخت شود، اما مهریه و کم و کیف آن در خانواده‌های ایرانی جزئی از باورها، ارزش‌ها و هنجارهای خانواده ایرانی بوده و بیشتر امری فرهنگی است، بنابراین اگر این پدیده در نظام خانواده ایرانی به کژکارکرد تبدیل شده باید با ایجاد تغییرات فرهنگی لازم کارکردهای صحیح آن را احیا کرد.

عظیمی تصریح کرد: به دلیل اینکه تغییرات فرهنگی امری دراز مدت و دشوار و مدیریت شکاف‌ها و تعارضات فرهنگی امری به مراتب دشوارتر است، اغلب مسوولان ترجیح می‌دهند که با رفع موانع یا تسهیلات حقوقی و قانونی شرایط تغییر از بالا را ایجاد کنند، اما می‌توان اطمینان داشت تا زمانی که شرایط لازم برای تغییر در نظام باورها، ارزشها و هنجارهای خانواده ایرانی ایجاد نشود این اقدامات نمی‌تواند پایداری لازم را داشته باشد.

وی در خاتمه اظهار کرد: باید باورهایی از این دست در ذهنیات اکثریت افراد جامعه ما تسری یابد که مهریه هدیه‌ای است که باید متناسب با شرایط اقتصادی واقعی زندگی مردان تعیین شود، میزان مهریه تعیین کننده شأن زنان نیست و با اینکه مهریه می‌تواند نوعی حمایت مالی برای زنان به همراه داشته باشد؛ اما الزاما نباید موقعی به زنان داده شود که زندگی آنان در حال فروپاشی اس؛ بلکه می تواند در زمانی به زن داده شود که اتفاقا هیچ آسیبی زندگی او را تهدید نمی‌کند.