|
تجاوز جنسی؛ سناریوی مالزیایی /مترجم افروز مغزیسه شنبه23 خرداد 1391 نویسنده: کاسیناتان نادیسان و دیگران مترجم: افروز مغزی مقدمه در اغلب پرونده ها ی تجاوز جنسی نقش نظرات پزشکی برای نشان دادن دلایل علمی و قابل پذیرش که می تواند منجر به اثبات تجاوز جنسی شود از اهمیت زیادی برخوردار است. از نظرات پزشکی انتظار می رود که مستقل و علمی باشد و بنابراین نه تنها در اثبات جرم کمک می کند بلکه حتی می تواند منجر بی گناهی شخصی شود که اشتباها مظنون به ارتکاب جرم تجاوز شده است . در بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای غربی، پزشکان قانونی تمام وقتی وجود دارند که به طور ویژه مهارت در معاینه قربانیان تجاوز جنسی دارند. توانایی آن ها برای انجام بررسی های علمی و ارائه نظر کارشناسی در این مورد به دادگاه کمک می کند تا به یک نتیجه قطعی در خصوص موضوع پرونده برسد. در مالزی اگر چه پزشکی قانونی بالینی در برنامه های آموزشی دانشگاه ها قرار نگرفته است ولی این تخصص در پاتالوژی( آسیب شناسی) گنجانده شده است. در این کشور برای معاینات بالینی قانونی، پزشکان تمام وقت و آموزش دیده وجود ندارد. در حقیقت متخصصان مربوطه در موسسات بزرگ و افسران پزشکی غیرمتخصص در بیمارستان های کوچک مسئول معاینات قانونی هستند. اکثریت پزشکانی که مسئول این معاینات هستند از آموزش قبلی در خصوص پرونده های تجاوز برخوردار نیستند. بنابراین جای تعجب ندارد که در بسیاری موارد کیفیت معاینات بالینی قانونی نشان از قصور و کاستی های بسیاری دارد. قانون تجاوز جنسی و تفسیر آن کلمه تجاوز احتمالا به کلمه لاتین rape بر می گردد که به معنای ربایش است. به طور کلی این اعتقاد وجود دارد که باید میزانی از اعمال خشونت نسبت به قربانی تجاوز وجود داشته باشد تا وقوع تجاوز پذیرفته شود. زمانی که متجاوز از قدرت فیزیکی در مقابل بزه دیده استفاده می کند و یا بر اثر کشمکش بین این دو، دلایل و آثار مربوط به خشونت فیزیکی بر بدن شخص بزه دیده پدیدار می شود. مدرک خشونت فیزیکی برای اثبات عدم وجود خواست و اراده زن در جرم تجاوز جنسی از اوایل قرن 19 میلادی وارد حقوق کامن لو انگلستان شده است. (2)این اعتقاد متاسفانه بر دادگاهها حاکم است و وجود اشکال مختلف خشونت فیزیکی بر بدن زن را برای اثبات ادعای وی مورد توجه قرار می دهند. بدین ترتیب عبارت «برخلاف خواست و اراده زن» به وسیله خشونت فیزیکی قابل پذیرش می شود. در حال حاضر این اعتقاد در بسیاری از کشورها غیر منصفانه تلقی می شود و قوانین مرتبط با تجاوز جنسی کهبر مبنای چنین نگرشی بود، تغییر یافته است. در این کشورها موضوع اصلی، بررسی «رضایت معتبر» بزه دیده است. قانون مالزی در مورد تجاوز در بخش 375 هنوز عبارت«برخلاف خواست و اراده» را حفظ کرده است. این عبارت معمولا بزه دیده را مجبور می کند که در دادگاه دلایلی مبنی بر خشونت فیزیکی ارائه دهد تا دلیلی باشد برای اثبات این که تجاور برخلاف خواست وی صورت گرفته است. همان طور که قبلا ذکر شد فقدان صدمات لزوما به این معنی نیست که که زن رضایت به برقراری رابطه جنسی داشته است. به دلایل بسیاری بزه دیده ممکن است در مقابل متجاوز مقاومت نکند. در این موارد شانس داشتن مدرکی مبنی بر خشونت فیزیکی به شدت کاهش می یابد. زمانی که بزه دیده توسط متجاوز به صورت ناگهانی غافلگیر می شود ممکن است آن چنان وحشت زده شود که قادر به انجام هیچ مقاومتی در مقابل متجاوز نباشد. اما بیشترین موارد تجاوز از سوی اعضای خانواده،خویشاوند نزدیک یا دوستان صورت می گیرد. در این موارد و همچنین تجاوز به افراد زیر سن قانونی، عدم مقاومت بزه دیده بیشتر دیده می شود. بر طبق یک آمار ملی در سالهای 1997،1998 و 1999 به ترتیب 56،54 و 68 درصد بزه دیدگان زنای با محارم زیر سن 16 سال بوده اند. در طول دوره های ذکر شده تقریبا 50 درصد موارد تجاوز مربوط به افراد زیر 18 سال بوده است. فشار اجتماعی و خانوادگی بویژه در این قسمت از جهان مانع مقاومت بزه دیده در مقابل تجاوز و یا شکایت قانونی وی می شود. در نتیجه در چنین شرایطی واقع گرایانه نخواهد بود که از بزه دیده انتظار داشته باشیم که مدارکی دال بر مقاومت و خشونت فیزیکی به دادگاه ارائه دهد. هنورز در مالزی یک قاعده حقوقی وجود دارد که اظهارات شاکی تجاوز جنسی باید توسط دلایل اثباتی دیگر همچون شهادت شهود یا مدرک پزشکی و یا هر گونه دلیل مستقل دیگری تایید شود. بنابراین بررسی های پزشکی نقش مهمی در رسیدگی به پرونده های تجاوز جنسی ایفا می کند. صدماتی که نشان از مقاومت بزه دیده در مقابل متجاوز دارد، مدارک اثباتی ارزشمندی به نفع بزه دیده است. همچنین دادگاه با وجود چنین مدارکی راحت تر می تواند تصمیم گیری و نسبت به صدور حکم اقدام کند. اما همچنان که توضیح داده شد در بسیاری موارد صدماتی وجود ندارد تا وجود حمله فیزیکی و یا کشمکش بین بزهکار و بزه دیده را اثبات کند. در چنین مواردی پزشکی که بزه دیده را معاینه می کند باید به دنبال توضیحاتی باشد که چرا هیچ کشمکشی وجود نداشته و یا چه چیزی موجب شده تا بزه دیده از انجام هر مقاومتی خودداری کند. این موضوع مطرح می شود که در نبود صدمات فیزیکی ماموران اجرای قانون و پزشکان مایل نیستند که اظهارات بزه دیده را بپذیرند. یک پزشک باید با دقت و توجه زیاد، جزئیات موضوع اتفاق افتاده برای بزه دیده را بدست آورد. همچنین او باید دارای مهارت و تجربه کافی در برخورد با بزه دیدگان جنسی و استخراج موضوع واقع شده به نحوی درست و کامل باشد. رضایت در برقراری رابطه جنسی در مالزی سن رشد برای رضایت به برقراری رابطه جنسی 16 سال در نظر گرفته شده است. بنابراین رابطه جنسی با رضایت و یا بدون رضایت با فردی که زیر سن 16 سال است به عنوان تجاوز به کودکان محسوب می شود. در قوانین مالزی به طور کلی افراد زیر 18 سال کودک تلقی می شوند و بنابراین زیر سن18 سال افراد نمی توانند برای انجام جراحی های پزشکی رضایت دهند. بدین ترتیب مشخص نیست چرا دختری مابین 16 و 18 سال که رضایتش در مورد عمل جراحی پذیرفته نمی شود در خصوص رابطه جنسی رضایتش به عنوان رضایت معتبر در نظر گرفته می شود. چنین وضعی در قوانین اکثر کشورها وجود دارد. پیش از لایحه قانون جزا در سال 1986، سن رضایت معتبر برای دختران در مالزی 15 سال بود. مرکز پزشکی دانشگاه مالزی قربانیان تجاوز زیر 18 سال را برای معاینات پزشکی به بخش کودکان و افراد بالای 18 سال را به بخش زنان می فرستد. کمیته حمایت از کودکان(CPS) و مرکز مداخله در تجاوزات و آزارهای جنسی(INSAN) دو سازمان مستقر در بخش پزشکی دانشگاه مالزی هستند که بر وضعیت معاینات کودکان و قربانیان تجاوز جنسی نظارت می کنند. تجاوز در بستر زناشویی آمیزش جنسی در قانون در بیش تر کشورها همچون مالزی، تجاوز به معنای آمیزش جنسی غیر قانونی است. قانون فرانسه اگر چه استثنایی قابل توجه بر این قاعده کلی است. قانون فرانسه تجاوز را به عنوان هر گونه عمل دخول جنسی با هر ماهیتی می داند که یک فرد در مقابل فرد دیگری از طریق خشونت، اجبار ،تهدید یا غافلگیری تحمیل کند. در قانون فرانسه تجاوز فقط به معنای دخول آلت جنسی مردانه در مهبل زن نیست و یا جرمی که صرفا مختص به آمیزش جنسی بین مرد و زن باشد.(9) قانون ضد تجاوز فیلیپین مصوب 1997 به قانون فرانسه شباهت دارد. در این قانون قرار دادن آلت جنسی مردانه در دهان فرد دیگر یا از طریق مقعد و یا استفاده از ابزار و وسایل دیگر به جز آلت جنسی برای دخول به اندام های جنسی یا مقعد بدون رضایت فرد مقابل مشمول تجاوز جنسی است. در حال حاضر بسیاری کشورها، جرم تجاوز جنسی و سایر جرائم جنسی سنتی را با یک سری از جرائم درجه بندی شده و بدون جانبداری جنسی جایگزین کرده اند. در این کشورها اصطلاح آمیزش جنسی با نفوذ و دخول جنسی جایگزین شده است . اصطلاح دخول جنسی به عنوان آمیزش جنسی، تحریک آلت تناسلی مردانه یا زنانه توسط سکس دهانی و همچنین هر گونه عمل فیزیکی توام با ماهیت جنسی به هر کدام از اعضای بدن و با هر وسیله نسبت به شخص دیگر تعریف شده است. معاینات پزشکی بزه دیده جنسی پزشکی که مدعی بزه دیدگی را معاینه ممی کند باید به وضعیت روحی، تغییرات بدنی، وضعیت لباس و رفتار کلی بزه دیده و همچنین قد، وزن، و سن ظاهری وی توجه کند . او باید یا صحبت با بزه دیده به یک تاریخچه مفصل و با ذکر جزئیات دست یابد که در آن صحنه های مربوط به تجاوز و حوادث قبل و بعد از آن به خوبی تشریح شده باشد. همچنین پزشک باید در مورد زمان های قاعدگی، زمان رابطه جنسی قبلی با شوهر یا دوست پسر قبل از تجاوز، عمل های جراحی و زایمان از فرد بزه دیدن سوال بپرسد. در بسیاری از کشورها ازجمله مالزی قانون رسیدگی کیفری(شکلی) اجازه بازجویی از مدعی بزه دیدگی را در خصوص ارتباط جنسی وی با سایر افراد به غیر از مظنون به تجاوز را نمی دهد. در اصلاحات 1988 در قوانین مربوط به ادله اثبات دعوا در مالزی در بخش 1468 در این خصوص تایید شده و اجازه سئوال از بزه دیده را به دادگاه نداده است. این امر گامی مترقی در قانون مالزی محسوب می شود زیرا قبل از آن، این سئوال ها در جهت بی اعتبار کردن رفتارهای اخلاقی بزه دیده مورد استفاده قرار می گرفت. در حال حاضر در سیستم های رسیدگی به اتهامات، اجازه سئوال در این خصوص به طرفین دعوا یا دادگاه داده نمی شود. هر چند لازم است بدانیم همیشه آن چه بزه دیده می گوید درست و قطعی نیست و در موارد بسیاری نیز افراد اقدام به طرح شکایت های واهی و کذب می کنند، همچنان که در بسیاری از موارد بزه دیدگان تجاوز جنسی به دلایل مختلف هرگز اقدام به طرح شکایت نمی کنند. پس از صحبت با بزه دیده و به دست آوردن روایت او از تجاوز صورت گرفته، پزشک باید وی را مورد معاینه جسمی کامل قرار دهد و کل بدن از نظر وجود صدماتی که می تواند نشانگر خشونت فیزیکی یا کشمکش باشد مورد بررسی قرار گیرد. اغلب صدمات می تواند ناچیز یا کم رنگ باشد از این جهت دقت در معاینه بسیار دارای اهمیت است. صدمات به دستگاه تناسلی، پرده بکارت، واژن از دیگر مواردی است که بررسی آن ها دارای اهمیت است. این جراحت ها ممکن است ناشی از رفتار فرد متجاوز، خود زنی مدعی بزه دیدگی و یا موارد دیگر باشد. از این جهت استفاده از نظر یک متخصص بسیار می تواند مفید باشد(13.12). برای آن که بتوان نمونه ها و آثار دقیقی از بزه دیده به دست آورد به ابزار فنی، تکنیک درست و بررسی پزشکی دقیق نیاز است. بر طبق موافقت نامه معاینه پزشکی در مرکز UMMC، موارد تجاوزی که به فاصله یک هفته پس از بروز به این مرکز ازجاع داده می شوند، به عنوان موارد بحرانی در نظر گرفته می شوند. این زمان از این جهت حائز اهمیت است که ممکن است هنوز بتوان نمونه اسپرم ها ا در داخل دهانه واژن پیدا کرد. به این دلیل سعی شده تا با اعلام بحرانی بودن مورد بیش ترین کمک به بزه دیده برای به دست آوردن آثار تجاوز صورت گیرد. اگر از وقوع جرم بیش از یک هفته گذشته باشد معاینات پزشکی باشدت کم تری انجام می شود. دراین مرکز طرح « توقفی در مرکز مداخله در بحران تجاوز جنسی» در حد وسیعی انجام می شود. هدف از این طرح آن است که صرف نظر از انجام معاینات پزشکی، روانپزشکی و پیگیری قانونی برای بزه دیده تمامی جنبه های این مشکل تحت پوشش قرار گیرد تا بتواند موجب گشایش راهی در آینده در سطح ملی و بین المللی برای رفع و کاهش این مشکل باشد. معاینه افراد مظنون به ارتکاب تجاوز گزارش نهایی به دادگاه 1. section 375 on Rape. Penal Code of Malaysia. 2. Nadesan K. Management of rape survivors. Ceylon 3. Apardv Sathial Vs Public Prosecutor (1957) 2 4. The Sexual Offences (Amendment) Act 1976 of 5. Proceedings of the All Women’s Action Society’s 6. Chapter XXII, Section 490, Attempts to commit 7. Chapter XXIII, Section 511, Attempts to Commit 8. Penal Code (Amendment) Act, No 22 of 1995. 9. Article Code Penal Nouveau Code Penal 10. L, Schoendoriff P, Achache P, Miras A, 11. EJ. False rape allegations. Arch Sex Behav 13. Sobel MN, JA. Self-inflicted bite mark on a suicide victim. Am Forensic Med Pathol 1985; |