تاثیر همسایگی با ایران بر افزایش طلاق در ایالت هرات در افغانستان

شهرزاد نیوز: در ایران طلاق رایج شده است. در ده سال گذشته تعداد طلاق‌های رسمی سه برابر شده است. از هر هفت ازدواج یکی به طلاق می‌انجامد. شاید به علت نزدیکی هرات به ایران و سطح نسبتا بالای تحصیلات زنان باشد که آمار طلاق در استان غربی افغانستان بسیار بالاتر از سایر نقاط کشور است.

زنان هر چه بیش‌تری در هرات شهامت می‌یابند تا تقاضای طلاق کنند - مانند خواهران‌شان در ایران.

مادر و دختری بیرون دادگاه خانواده منتظرند تا درخواست طلاق دهند. زن می‌گوید: "ده سال پیش که دخترم فقط 14 سالش بود، همسرم او را شوهر داد. آن زمان ما در ایران زندگی می‌کردیم. داماد یک سال بعد به افغانستان برگشت. از آن موقع تا به حال خبری از او نداریم. حتا یک تلفن هم نزده." او حالا می‌خواهد دخترش را از این ازدواج بی معنی نجات دهد.

تعداد زنانی که در هرات همین کار را می‌کنند، رو به افزایش است. تنها در چهار ماه اول سال مقامات محلی کمیسیون حقوق بشر 123 درخواست طلاق دریافت کرده‌اند. نیمی از این متقاضیان زنان هستند. این غیر عادی است، زیرا زنان زیادی هنوز به علت تابوهای اجتماعی، وابستگی مالی یا ناآشنایی به قوانین، از برداشتن این گام بسیار دور هستند.

پس از طلاق زنان زیادی بی پناه در خیابان می‌مانند

طوریه دقیقی، رئیس بخش زنان کمیسیون حقوق بشر در هرات، می‌گوید: "به یمن رسانه‌ها و فعالیت سازمان‌های زنان، زنان اکنون به حقوق خود واقف‌ترند." وی بلافاصله می افزاید، اما این پیشرفت هنوز مثبت نبوده است. وکلای زیادی به سرعت تقاضای طلاق را به جریان می‌اندازند، بدون آن که به موکلان‌شان عواقب آن را توضیح دهند یا ببیند که آیا راه دیگری برای حل مشکلات خانوادگی وجود دارد یا نه. او هشدار می‌دهد: "زنان زیادی پس از طلاق بی‌خانمان و بدون پشتوانه مالی می‌شوند." او وکلا را سرزنش می‌کند که به دنبال نتیجه سریع هستند تا به رؤسایشان نشان دهند که موفق هستند.

در همسایگی ایران تعداد طلاق‌ها سه برابر شده است

اما، به گفته تورپاکای اکبری، وکیل، "دادگاه‌ها بیشتر از قبل به حرف‌های زنان گوش می‌دهند و شکایات‌شان را جدی می‌گیرند. به این دلیل است که آمار طلاق سریع بالا رفته است." او یادآوری کرد که بسیاری از زنانی که می‌خواهند طلاق بگیرند، سال‌ها در ایران در تبعید زندگی کرده‌اند. آنها در شهرهای بزرگ‌تر آن جا با روش زندگی مدرن آشنا شده‌اند و دیگر نمی‌خواهند به ساختارهای اجتماعی سنتی‌تر در افغانستان تن دهند. در ایران طلاق رایج شده است. در ده سال گذشته تعداد طلاق‌های رسمی سه برابر شده است. از هر هفت ازدواج یکی به طلاق می‌انجامد. شاید به علت نزدیکی هرات به ایران و سطح نسبتا بالای تحصیلات زنان باشد که آمار طلاق در استان غربی افغانستان بسیار بالاتر از سایر نقاط کشور است.

خشونت خانگی، ازدواج اجباری، اعتیاد و غیبت شوهر از دلایل رایج تقاضای طلاق زنان است. برای مثال، یکی از موکلان تورپاکای اکبری با مردی ازدواج کرده بود که به طور غیر قانونی به ایران مهاجرت کرده است. او می‌خواست پول جمع کند تا مخارج خانواده را تأمین کند. اما آن جا شرایط کاری و زندگی چنان سخت بود که شروع کرد به مصرف مواد مخدر. اکنون پدر عروس می‌خواهد که ازدواج فسخ شود.

رایج‌ترین طلاق تقاضای طلاق از سوی مردان: عدم تمکین زنان

مردان بسیاری می‌گویند می‌خواهند زنانشان را به علت "عدم تمکین" طلاق دهند. به گفته طوریه دقیقی، این دلیل رایج مردانی است که به مواد مخدر معتادند یا از پس مخارج زندگی خانواده‌شان برنمی‌آیند. قانون خانواده افغانستان به زنان اجازه می‌دهد به علل زیر تقاضای طلاق کنند: خشونت مرد نسبت به زن، غیبت به مدت طولانی، عدم تمکین مالی، بچه‌دار نشدن، یا ابتلا به بیماری روانی.

دادگاه خانواده یا کمیسیون حقوق بشر، با حمایت بزرگان خانواده، می‌توانند حکم طلاق را صادر کنند.

این روند همیشه سریع یا روان پیش نمی‌رود. ناهید، معلم 25 ساله، پنج سال است که می‌کوشد طلاق بگیرد. این زن در ساختمان دادگاه خانواده می‌گوید: "یازده ساله بودم که پدرم مرا به عقد عمویم درآورد." او در شهر مرزی "اسلام غلا" به قاچاق مواد مخدر مشغول بود. او کتکش می‌زد و نمی‌گذاشت کار کند، چندی بعد زن دوم هم گرفت. ناهید، ناراضی از کند بودن روند طلاق، وکیلش را عوض کرد. می‌گوید :"هر چه جامعه ما پیچیده‌تر شود، طلاق گران‌تر می‌شود."