فعالیت زنان تونسی، قبل و بعد از سقوط بن علی

ما زنان: «حکومت بن علی شدیدترین برخوردها را با فعالین مستقل زن می کرد. در حالی که زنانی که در تشکل های وابسته به دولت فعال بودند، با هواداری و حمایت از بن علی، به اشکال مختلف مورد تشویق و ترغیب قرار می گرفتند و از کلیه امکانات مالی برخوردار می شدند. اما فعالین مستقل زنان با شدیدترین روش ها مورد تحقیر و آزار و اذیت قرار می گرفتند». این مطب از جمله سرفصل های بحثی است که “فتحی مورعلی” روزنامه نگار و جامعه شناس تونسی در جلسه ای که روز یکشنبه 6 فوریه (17 بهمن) در آمستردام برگزار شد، عنوان کرد.

سرکوب و ترور شخصیت
فتحی اظهار می دارد که به عنوان یک مرد همواره از مبارزات شجاعانه فعالین مستقل زن در حیرت بوده است. حیرت از این که آنان با این که تحت فشارهای سنگین، تحقیر کننده و سکوبگرانه مضاعف قرار داشته اند، اما به مبارزه زیرزمینی خود با شجاعت غیرقابل تصوری ادامه داده اند. علاوه بر دستگیری و شکنجه و تهدید، یکی از روش های سیستماتیک و سازماندهی شده علیه فعالین زن، ترور و تخریب شخصیت آنان و پرونده سازی های کثیف و شنیع بوده است.

فتخی می گوید: “طی سال های گذشته، عکس هایی از فعالین زن جمع آوری شده و با استفاده از فتوشاپ، چهره زنان فعال را بر تن های برهنه ای که از عکس های پورنوگرافیک کپی شده بودند، مونتاژ می کردند و در روزنامه های محلی و بروشورهای رایگان در داخل صندوق های پستی محلات می انداختند.

گرچه هیچ نهاد و گروهی مسئولیت تهیه و توزیع این پوسترهای جعلی را برعهده نمی گرفت، اما در برخی موارد این پوسترها در جریان محاکمات فعالین زن علیه آنان استفاده می شد.

فتحی می گوید: فعالیت تشکل های دمکراتیک و مستقل از دولت به طور علنی ناممکن بود، از همین رو بسیاری فعالیت های خود را زیرزمینی انجام می دادند. تنها زنان تونسی که در کشورهای دیگر به عنوان مهاجر زندگی می کردند، می توانستند با به راه اندازی روزنامه و مجله و نشریات صدای زنان تونسی را منعکس کنند. وی ارتباط ارگانیک بین زنان داخل و خارج تونس را ارزنده و موثر توصیف می کند.

زنان و تشکل های خودجوش محلی
در پی رویدادها و تحولات سیاسی که از دسامبر 2010 آغاز و در ژانویه 2011 به برکناری بن علی و روی کار آمدن دولت موقت انجامید، تشکل های خودجوش محلی متعددی در شهرها ایجاد شد. به گفته فتحی، بسیاری از اعضای این این تشکل ها را زنان تشکیل می دادند که در امر تامین امنیت اهالی، امدادرسانی داروئی و غذائی فعال بودند. این تشکل های خودجوش محلی همچنین در هماهنگی با نیروهای امداد بین المللی، امر کمک رسانی را تسهیل و تسریع کرده اند.

قبلا فعالیت مخفی بود و سرکوب علنی، شاید الان برعکس شود
در دوران حکومت بن علی فعالیت مخفی و سرکوب علنی بود. اما به گفته فتحی تا انتخابات آتی که قرار است انتخاباتی آزاد باشد، فعالیت ها آزاد خواهند بود اما بعید نیست که سرکوب فعالین توسط بازمانده های حکومت بن علی که هنوز در حکومت موقت حضور دارند، به سرکوب مخفیانه دست بزنند و مخالفین خود را سربه نیست کنند.

سربه نیست کردن مخالفین در دوره های انتقالی و یا مقاطع بعد از قیام و خیزش ها ی مردمی، یکی از روش های متداول و شناخته شده حکومت های مستبدی است که گرچه سرنگون شده اند، اما هنوز جاپایی در میان نظامیان یا حکومت های انتقالی دارند. در ایران نیز پس از انقلاب 57 ، شوراها در دانشگاه ها، محلات، کارخانه ها و مراکز تولیدی و همچنین در روستاها برقرار شد. قدرت شوراهای روستائیان در منطقه گنبد به حدی بود که با بسته شدن اولین نطفه های سرکوب، رهبران این شوراها ربوده شدند و پس از مدتی اجسادشان پیدا شد. در کشورهای آمریکای لاتین نیز ربودن فعالین سیاسی و مخالفین دولت یکی از روش های رایج حکومت ژنرال ها بوده است.

ضرورت تداوم مبارزه
فتحی می گوید خیزش مردم در تونس دست آوردهای فوری با خود به همراه داشته است: آزادی زندانیان سیاسی، آزادی فعالیت احزاب و سازمان ها و وعده انتخابات آزاد. اما فتحی با اشاره به تجارب تاریخی معتقد است که این دستآوردها الزاما به معنای پیروزی نیست، بلکه نهادهای دمکراتیک، تشکل ها و گروه های مختلف باید به تداوم مبارزات و تدقیق خواست های خود، تحولات و تغییرات درازمدت تری را رقم بزنند.