حجاب اجباری در چچن /سوفیا کیشکوفسکی

به گفته یکی از محققان دیده‌بان حقوق بشر: "به دختران دستور داده شده است که بدون روسری حق ندارند به مدرسه بروند یا دختران جوان حق ندارند به دانشگاه بروند و رفتن به سر کار بدون روسری غیر ممکن شده است. از طریق برنامه‌های تلویزیونی و صدور اطلاعیه‌ها تلاش می‌شود زنان از نظر اخلاقی کنترل شوند و فشار شدت گرفته است."

به گفته فعالین حقوق بشر و به شهادت یک فیلم ویدئویی موجود در اینترنت، در دوران ریاست جمهوری رمضان کدیروف، زنان در چچن تحت فشارند تا حجاب اسلامی را رعایت کنند.

فعالین چچن، که طی 16 سال گذشته، روسیه دو بار به جنگ علیه جدایی‌طلبان اقدام کرده است، می‌گویند در ماه‌ رمضان ارعاب زنان اوج گرفته بود. به گفته آنان اقداماتی علیه نقض قوانین اسلامی مانند فروش غذا پیش از افطار و فروش مشروبات الکلی نیز انجام شده است.

این فعالین می‌خواهند ناشناس بمانند، زیرا از اقدامات تلافی‌جویانه می‌ترسند.

می‌گویند با پایان ماه رمضان در میانه سپتامبر اندکی از دامنه تهدیدات کاسته شد. مردانی ملبس به لباس‌های اسلامی به زنانی که به نظرشان لباس نامناسبی بر تن داشتند، نزدیک می‌شدند و دست آن‌ها را می‌کشیدند، کاری که طبق سنن چچنی‌ها یک اقدام تعرضی محسوب می‌شود.

یکی از زنان فعال می‌گوید که در یک مورد در ماه اوت، در گروژنی، پایتخت چچن، زنی به داخل جیپ کشانده شد، چون دامن پوشیده بود و به نظر مردان مهاجم دامن وی نازک بود و روسری هم بر سر نداشت. چند مرد دیگر در ماشین به او اعلامیه‌هایی دادند که نحوه پوشش زنان را به آنان توصیه می‌کرد.

طبق سنن چچن، زنان نباید لباس‌های آستین کوتاه بپوشند؛ آنان معمولا یک نوار بر سر می‌بندند که بیش‌تر شبیه روبان مو است تا حجاب. تا همین اواخر این مردان خانواده بودند که باید بر نحوه لباس زنان نظارت می‌داشتند، اما فعالین اسلام‌گرا با حمایت کدیروف، خواهان لباس‌های پوشیده‌تری هستند.

در روز بزرگداشت روز زن در چچن، روزی که در آن 46 زن چچنی به جای تسلیم خود به سربازان روسی طی جنگ‌های سده نوزدهم، خود را غرق کردند، رسانه‌های چچن از زنان به عنوان همسران و مادران تجلیل کردند و از آن‌ها خواستند تا قوانین اخلاقی اسلامی را رعایت کنند.

تلویزیون چچن روز 16 سپتامبر گزارشی از یک تظاهرات در گوژنی پخش کرد که شرکت‌کنندگان آن، دختران دانشجوی یک دانشگاه اسلامی با پوشش اسلامی بودند. این تظاهرات توسط انجمنی به نام "رمضان" سازماندهی شده بود؛ یک نهاد دولتی برای "آموزش معنوی و اخلاقی" که خود را "زیبایی زنان چچنی" می‌نامد.

سادو مسربیف، رئیس انجمن، می‌گوید: "همه باید تلاش کنند تا زیبا شوند و طبق فرامین پروردگار، زن جوانی که حجاب دارد، زیباست."

دیده‌بان حقوق بشر در ماه اوت گفت که حقوق زنان با تحمیل حجاب اجباری نقض می‌شود. به گفته این نهاد، به سوی زنان فاقد روسری یا دارای پوشش "نامناسب" در گروژنی گلوله‌های حاوی رنگ شلیک می‌شود.

تانیا لوکشینا، یکی از محققان دفتر دیده‌بان حقوق بشر در مسکو که مرتب به گروژنی سفر می‌کند، گفت که موقعیت زنان در دوران کدیروف وخیم‌تر شده است. کدیروف، 33 ساله، جانشین پدرش احمد کدیروف شده است؛ پدرش از شورشیان قبلی و مفتی‌ای بود که پیش از قتل‌اش بر اثر بمب‌گذاری در سال 2004، از حامیان سرسخت کرملین بود.

خانم لوکشینا می‌گوید: "به دختران دستور داده شده است که بدون روسری حق ندارند به مدرسه بروند یا دختران جوان حق ندارند به دانشگاه بروند و رفتن به سر کار بدون روسری غیر ممکن شده است. از طریق برنامه‌های تلویزیونی و صدور اطلاعیه‌ها تلاش می‌شود زنان از نظر اخلاقی کنترل شوند و فشار شدت گرفته است." خانم لوکشینا از ناتالیا استمیروا نام برد، یک فعال حقوق بشر چچنی که سال پیش به قتل رسید، در مارس 2008 که آقای کدیروف او را احضار کرد، سیلی از ناسزاها بر سرش ریخت. کدیروف از این موضوع عصبانی بود که خانم استمیروا در یک مصاحبه تلویزیونی گفته بود که زنان مجبور می‌شوند که روسری بر سر کنند.

در سال 2007 کدیروف اعلام کرد که زنان کارمند ادارات دولتی باید سر کار روسری داشته باشند.

خانم لوکشینا در مورد فشار برای رعایت حجاب اسلامی می‌گوید: "در این مورد ما درباره نقض واقعی حق زنان در امور خصوصی خود و آزادی وجدان صحبت می‌کنیم."

او نسخه اسکن شده یک بروشور را فرستاد که می‌گوید از چچن برایش فرستاده شده است و نشان می‌دهد پوشش زنان از نظر اسلام‌گرایان چگونه باید باشد: یک کت بلند و گشاد و یک روسری که موها را کاملا بپوشاند.

حکومت کدیروف صلحی شکننده برای چچن به همراه آورده است. گروژنی در حال بازسازی است و سایت کدیروف از پوتین سپاسگزاری می‌کند که "همه چیز به ما داده است."

با وجود این حملات مخالفان که می‌گویند نماینده واقعی اسلام هستند، ادامه دارد، حتا با وجود اقدامات آقای کدیروف که می‌گوید هدف آن‌ها استمرار صلح و خلوص اسلام است.

به گفته خانم لوکشینا، "کرملین چشم‌هایش را بر کارهای رمضان کدیروف می‌بندد و به او در کارهای خلاف قانونش، چک سفید داده است."

نظرات داده شده در اینترنت نشان می‌دهد که از درون اتومبیل، به روی زنانی که لباس‌های آستین کوتاه می‌پوشند و روسری ندارند، رنگ پاشیده می‌شود. کدیروف در ماه ژوئیه در تلویزیون گفت که چنین اعمالی را تأیید می‌کند.

وی گفت: "حتا اگر چنین کارهایی با اجازه من صورت گیرند، شرم‌آور نیستند. معلوم است که به دخترانی که به روی آن‌ها رنگ پاشیده شده، قبلا چند بار تذکر داده شده است. چنین دختری باید از روی زمین محو شود، خودش را در خانه زندانی کند و دیگر بیرون نرود؛ چون چنان رفتار نامناسبی داشته است که چنین اتفاقی برایش افتاده است."

در سال 2008 هم که جسد هفت زن در گروژنی پیدا شد، چنین نظراتی عنوان شده بود. در مورد این قتل‌ها هیچ توضیح رسمی منتشر نشد، اما چچنی‌ها حدس می‌زدند که این زنان متهم به رفتار غیر اخلاقی گشته و قربانی "قتل‌های ناموسی" شده اند.

دیک التمیروف، یک فعال حقوق بشر 76 ساله و مخالف بنیادگرایان اسلامی، در یک مصاحبه تلویزیونی گفت که این حملات به زنان ممکن است به یک نزاع خونین منتهی شود.

"می‌توانم قاطعانه بگویم که تعرض به زنان، هزینه زیادی در بر خواهد داشت. فکر نمی‌کنم کسانی که مورد یک چنین اعمالی قرار می‌گیرند، بتوانند آن‌ها را ببخشند."

توضیح: مطلب فوق ترجمه ای آزاد از مقاله ای در نیویورک‌تایمز است.

شهرزاد نیوز