اميد به برابري ديه زن و مرد / روز آنلاین

چندي پس از آنکه هاشمي رفسنجاني در ديدار با زنان احزاب اصولگرا اعلام کرد ديه زن و مرد مي تواند برابر شود و با اشاره به نقش مجمع تشخيص مصلحت تلويحا خواستار ارائه طرحي در مجلس در اين زمينه شد، آيت الله يوسفعلي صانعي نيز در پايان درس خارج فقه خود در مدرسه فيضيه قم طي سخناني "دفاع از حقوق زنان را وظيفه همگان دانست."

آيت الله صانعي در ايران به عنوان فقيهي مدافع حقوق بشر شناخته مي شود و فتوايش در مورد تعيين سن 13 سالگي براي سن تکليف دختران بازتاب وسيعي در ميان اقشار مختلف جامعه داشته است و همين فتوا بعلاوه ساير نظريات نوگراي وي به ويژه در مورد مسائل زنان موجبات محبوبيت فراواني را براي اين فقيه و حقوقدان اسلامي فراهم آورد.

آيت الله صانعي در سخنراني خود در مدرسه فيضيه با اشاره به ايام شهادت حضرت زهرا (س) و با مهم دانستن بحث حقوق زنان در جامعه، منبع بسياري از احکام تبعيض آميز در مورد زنان را نامعتبر و قابل بررسي دانسته و گفته است: "در باب ترك اطاعت و پيروي از زنان 12 روايت ذكر شده است. وقتي اين روايات را بررسي مي‌‏كنيد مي‌‏بينيد كه هشت روايت آن يا مرسله است يا مرفوعه يا هم مرسله است و هم مرفوعه و روايت‌‏هاي معتبري نيستند. چهار روايت باقي مي‌‏ماند كه وقتي اين روايات را هم بررسي مي‌‏كنيم درمي‌‏يابيم كه اين روايات هم خلاف عقل است هم خلاف قرآن. مگر معنا دارد كه اگر زني ما را توصيه كرد به كار خير و خوبي همچون نماز خواندن و جهاد رفتن، ما بخواهيم با استناد به روايتي كه مي‌‏گويد زن‌‏ها وقتي مي‌‏گويند كار درستي انجام بده، شما مخالفت كنيد و خلاف آن را انجام دهيد!"

وي با هشدار نسبت به سوابق تاريخي برخي از روايات مجعول افزوده : "به همه شماها توصيه مي‌‏كنم كه دقت كنيد در برخي روايات ببينيد چه جرياني پشت سر اين روايات بوده است. روايتي كه مي گويد هر كاري كه مرد با نقشه زن آن را انجام دهد ملعون است و شوم، چه مسأله‌‏اي را دنبال مي‌‏كند. آيا احتمال نمي‌‏دهيد كه اين روايات جعلي باشد، و اگر جعلي هست ريشه جعل كجاست؟ چرا در كنار همه آن حرف‌‏ها دقت نمي‌‏كنيم كه عمده اين روايات با ضعف سند و ارسال به رسول ا... و حضرت علي(ع) نسبت داده شده اند. خوب اين چه علتي دارد."

اين مرجع تقليد تصريح كرد که: "معناي برخي از اين حرف‌‏ها و اين روايات اين است كه اصلاً زنها را بگذاريدكنار و حقوق آنها را ناديده بگيريد يعني نيمي از جمعيت جهان را به امام صادق به اميرالمؤمنين و حضرت رسول (عليهم السلام) بدبين كردن."

اما مهمترين بخش سخنراني آيت الله صانعي سخناني است که طي آن اين مرجع تقليد از موضوع دفاع از حقوق زنان به عنوان يک وظيفه ياد کرده و خاطر نشان ساخته است که: "همه وظيفه داريم نسبت به دفاع از حقوق زنها و حقوق همه انسانها تلاش نماييم، روحانيون و دانشگاهيان با انجام كارهاي مطالعاتي و تحقيقاتي و نمايندگان مجلس هم از طريق قانون گزاري كه اخيراً هم حضرت آيت الله هاشمي رفسنجاني كه هم صاحب نظرند وهم صاحب رأي از نمايندگان مجلس درخواست كردند در جهت تصويب قانون برابري ديه مرد و زن اقدام كنند و من اميدوارم رفته رفته بسياري از اين مسائل و مشكلات حل شود."

در حالي که آيت‌‏الله صانعي با استقبال از طرح هاشمي رفسنجاني براي برابري ديه زن و مرد، خواستار تلاش نمايندگان مجلس براي اصلاح قوانين جزايي شده است، در تحولي غيرمنتظره محسن غرويان از مشهور ترين روحانيون محافظه کار و شاگرد مصباح يزدي نيز به جمع روحانيوني پيوست که خواستار برابري ديه زن و مرد شده اند.

محسن غرويان که در جديدترين گفتگو با ايسنا خود را منتقد مواضع سياسي موسسه‌ امام خميني در قم معرفي کرده است، گفته است: " بعضي از فقها نظرات فقهي‌شان را براساس مباني عقلي و فلسفي بيان مي‌کنند، ولي تعدادي از آن‌ها هم، بهاي کمتري به عقل مي‌دهند و براساس آيات و روايات (نقليات) احکام فقهي را صادر مي‌کنند. اين در حالي است که در آينده با پيشرفت و تکنولوژي به سمتي خواهيم رفت که فقها مجبور مي‌شوند از عقل در استنباط احکام بيشتر استفاده کنند.

وي خاطرنشان کرده که "براي نمونه اخيرا در رابطه با ديه زن و مرد، آيت‌الله هاشمي رفسنجاني صريحا اعلام کرد که به لحاظ حضور اقتصادي زن در جامعه و نقشي که زنان در توليد ثروت در جامعه دارند، بايد ديه زن و مرد برابر باشد، در همين راستا بنده نيز با اين اظهار نظر موافقم."

منتقد هاشمي رفسنجاني که در بحث منشاء حکومت ديني در ايران جنجال هاي زيادي را به پا کرد، همچنين گفته است: "آيت‌الله هاشمي رفسنجاني پيشنهاد کرده که طرحي در رابطه تساوي ديه زن و مرد به مجلس داده شود. اين طرح اگر در شوراي نگهبان رأي نياورد، به مجمع تشخيص مصلحت نظام خواهد رفت و احساس مي‌کنم که در مجمع راي خواهد آورد."

شاگرد مصباح يزدي افزوده است: "طرح مساله تساوي ديه زن و مرد، نشان‌دهنده تاثيرگذاري عقل در اجتهاد است و فقها با درک شرايط امروز جامعه و پذيرفتن حضور فعال زنان در عرصه‌هاي مختلف، حکمي فقهي را که نصي هم از آن در قرآن وجود ندارد، درصدد اصلاح آن برآمده‌اند."

اظهارنظرهاي اين روحانيون که از طيف هاي مختلف اصلاح طلب، ميانه رو و محافظه کار هستند، اميدهاي زيادي را براي اصلاح قانون مجازات اسلامي در فصل ديه ايجاد کرده است. اينک فعالان حقوق زنان بايستي نگاه خود را به نماينگان مجلس بدوزند تا طرحي که پيشاپيش هاشمي رفسنجاني انتظار آن را در مجمع تشخيص مي کشد، به صحن مجلس آورند.

سایت روز آنلاین