تفاوت های جنسیتی در سلامت، چرا و چگونه زنان بیمارترند/به بهانه روز جهانی بهداشت خبرگزاری زنان بررسی می کند

خبرگزاری بین المللی زنان ایران : از آنجا که زنان طولانی تر از مردان عمر می کنند تصور عمومی بر این است که آنها تندرست تر هم هستند. در واقعیت، زنان بیشتر احتمال دارد که از نظر سلامتی شرایط نامطلوب تری را تجربه کنند .

به گزارش گروه بهداشت و درمان خبرگزاری زنان ایران ، نتایج بررسی به عمل آمده در مورد سنجش میزان بیماری در چندین کشور نشان داد علی رغم اینکه زنان طول عمر بیشتری دارند، در طول عمرشان در تمام مقاطع زندگی نسبت به مردان بیمارتر و ناتوان ترند .
تفاوتهای جنسیتی و نابرابری های جنسیتی می توانند موجب بی عدالتی هایی در زمینه ی وضعیت سلامت زنان و مردان و دسترسی ایشان به مراقبت های بهداشتی بشوند.مشکلات مربوط به بارداری و زایمان در صدر علل مرگ و میر و بیماری های زنان واقع در سنین بارداری در مورد زنان بخش عمده ای از جهان در حال توسعه قرار دارد. نسبت مرگ و میر مادری یا تعداد مرگ ومیر مادران در هر صدهزار مورد تولد زنده یکی از شاخص های عمده ی وضعیت بهداشت باروری است و معرف ریسک مرگ و میر زنان بنا به دلایل مرتبط با حاملگی و وضع حمل است .

99 درصد مرگ و میر مادران در کشورهای در حال توسعه اتفاق می افتد. افریقا و آسیا محل رخداد 95 درصد مجموع مرگ و میر مادران در سطح جهان است با این که اکثریت مرگ و میر مادران قابل اجتناب می باشد از طریق اعمال روشهای تنظیم خانواده، اعمال مراقبتهای بهداشتی در جریان زایمان و تامین اقدامات اورژانس در شرایط بحرانی که زایمان با مشکلاتی توام می شود .

عوامل زیستی و اجتماعی سلامت زنان را در طول زندگی شان تحت تأثیر قرار می دهد و اثرات انباشتی بهمراه دارد. بنابراین لازم است تا بهنگام بررسی علل و پیامدهای ضعف سلامت زنان به کل چرخه زندگی شان توجه شود .

به عنوان مثال، دخترانی که در ایام کودکی به خوبی تغذیه نشده اند، ممکن است با مسئله کم- رشدی روبرو شوند، که خود منجر به بروز خطرات بیشتر در ارتباط با زایمان خواهد گردید. بهمین ترتیب، سوءاستفاده ی جنسی یا ختنه آلت تناسلی زنانه در خردسالی، احتمال بروز مشکلات و بیماری های جسمانی و روانی را در سالهای بعدی زندگی شان افزایش می دهد .

مشکلات مربوط به بهداشت و تغذیه ، زنان را در مقاطع مختلف چرخه زندگی شان از نوزادی تا سالهای پس از باروری تحت تأثیر قرار می دهد .

روزجهانی بهداشت و مسایل زنان

همه ساله در 7 آوريل، مصادف با 18 فروردين ماه ، به مناسبت گراميداشت تاسيس سازمان جهاني بهداشت، مراسم روز جهاني بهداشت، با تمركز روي يك موضوع مهم بهداشتي توسط سازمان جهاني بهداشت و كشورهاي عضو برگزار مي‌شود. سازمان جهاني بهداشت شعار سال (2010) ميلادي را "شهرنشيني و سلامت" نامگذاري كرده است كه در آن موضوعاتي مانند عوامل اجتماعي مرتبط با سلامت، سلامت محيط، سلامت جاده‌اي، شيوه‌هاي زندگي سالم، امنيت و سلامت غذا مورد تاكيد قرار مي‌گيرد.

در كشور ما نيز از تاريخ 18 تا 24 فروردين ماه (7 تا 13 آوريل) «هفته سلامت» با هدف اطلاع‌رساني گسترده درخصوص برنامه‌ها و عملكرد نظام سلامت به آحاد جامعه، افزايش سطح آگاهي جامعه درخصوص مفاهيم سلامت، تمركز و تاكيد بر اولويت‌هاي كشوري و منطقه‌اي براساس شعار سال سازمان جهاني بهداشت و توسعه همكاريهاي بين بخشي در راستاي فعال كردن كليه عوامل اجتماعي موثر بر سلامت برگزار مي‌شود .

شهرنشینی علاوه بر امتیازاتی که دارد باعث ایجاد مشکلاتی در سلامت زنان می شود. آلودگی هوا در مناطق شهری باعث ایجاد افسردگی در زنان شده است . سازمان بهداشت جهاني، در گزارشي كه از تأثير آلودگي هوا بر سلامت ‌رواني مردم اعلام كرد، از افسردگي با عنوان «اپيدمي خاموش» نام برده است .

اثرات سوء آلودگي هوا بر سلامتي انسان به ‌صورت اختلال در بينايي، تارديدن، خستگي، سردرد و خواب‌آلودگي بروز مي‌كند و باعث ايجاد تغيير در عملكرد قلب و شش مي‌شود. آلودگي هوا همچنين باعث كاهش وزن نوزاد مي‌شود و بر ميزان مرگ‌ومير كودكان تأثير مي‌گذارد .

زندگی در شهرباعث کاهش فعالیت و تحرک زنان شده است و این باعث افزایش خطر سکته قلبی و مغزی در زنان می شود. از نظر پزشکان نگه داری و غذادادن به بچه ها، ظرف شستن، انجام کارهای خانه و... فعالیت محسوب نمی شود و کم تحرکی زنان باعث چاقی آن ها و بیماری های زیادی که به دنبال چاقی ایجاد می شود می گردد .

آمارها نشان مي دهد ، 30 درصد از زنان بين 15 تا 49 ساله دچار کم خوني هستند يا کمبود يد در زنان ايراني دو برابر مردان است. اين نتايج گواه بر اين است که تامين سلامت زنان نسبت به مردان بسيار مشکلتر است، عواملي نظير تبعيض، فرصت‌هاي نابرابر اقتصادي، شغلي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي، عدم دسترسي به آموزش مناسب و کافي، بويژه نداشتن سواد بهداشتي، مهمترين موانع تحقق سلامت زنان را تشکيل مي دهند .

اقدامات در روز جهانی بهداشت

برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت در سال 2010 محدود به يك روز نيست و آن يك برنامه بلندمدت و با حضور چندين بخش با موضوع شهرنشيني و سلامت است. يكي از بزرگترين چالشها در برنامه روز جهاني بهداشت امسال، زنده نگه داشتن و حفظ برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت در طول سال است. بنابراين مراسم روز جهاني بهداشت در سال 2010 بعنوان آغاز برنامه‌ها با موضوع شهرنشيني و سلامت در طي سال 2010 است .

يكي از برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت شامل يك طرح جهاني بي‌سابقه با موضوع «هزارشهر، هزار زندگي» است. اين طرح باعث گردهم آوردن سياستگذاران، جوامع و افراد مي‌شود كه سلامت را بعنوان يك اولويت در سياستگذاري شهري در نظر بگيرند. هدف اين طرح انجام اقدامات در سطوح مختلف مي‌باشد و نشان مي‌دهد كه براي بهبود سلامت در شهرهايمان، نيازمند مداخلات بين بخشي و حمايت جامعه هستيم .

طرح هزار شهر هزار زندگی

اين طرح جهاني بي سابقه با هدف شركت دادن 1000 شهر در سراسر دنيا در يك مجموعه از فعاليتها بمنظور دستيابي به سلامت در زمينه ذهني، جسمي و محيطي و فراهم آوردن فرصتهاي شغلي تجاري كوچك و بهبود كلي سلامتي شهرهاي شركت كننده و شهروندان آن است .

در منطقه مديترانه شرقي، قرار است توافق حداقل 150 شهر (شهرداران، روساي بخش سلامت شهر و يا بخشهاي مرتبط ديگر) بمنظور پيوستن به طرح «هزار شهر، هزار زندگي» گرفته شود و اين شهرها با توجه به بافت محلي برنامه‌ريزيهاي لازم خود را انجام مي‌دهند. اين شبكه از شهرها در منطقه بعنوان شهرهاي دوستدار سلامت نامگذاري مي‌شوند. دفاتر كشوري سازمان جهاني بهداشت و شهرداران شهرهاي داوطلب يك توافقنامه همكاري امضاء مي‌كنند و متعهد به انجام برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت با توجه به منابع، ظرفيتها و نيازهاي خود مي شوند .

در حال حاضر، برنامه شهر سالم در بحرين، جمهوري اسلامي ايران، عراق، عمان، پاكستان، عربستان سعودي، سومالي، سودان و تونس اجرا مي‌شود و جمعيتي در حدود 13 ميليون نفر را در منطقه تحت پوشش خود دارد .

برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت درامسال فرصت خوبي براي انجام كارهاي مناسب براي بهبود سلامت در شهرها در اين كشورها است .

چنانچه در شهرهاي دوستدار سلامت، برنامه شهر سالم نيز انجام مي‌گيرد، تيمي مركب از اعضاي شهر دوستدار سلامت و برنامه شهر سالم بايد فعاليتهاي روز جهاني بهداشت را در طي سال هماهنگي كنند. در شهرهايي كه برنامه شهرسالم اجرا نميشود، كميته شهر دوستدار سلامت بايد بوجود آيد. اين كميته شامل مسئوليني از حوزه سلامت و نمايندگان منتخب آن شهر است، رياست اين كميته برعهده شهردار يا استاندار خواهد بود. مسئوليت اين كميته تشويق و تسهيل مشاركت جامعه و اقدامات بين‌بخشي براي پيشرفت سلامت شهر است .

كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس، در برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت توجه ويژه‌اي به بيماريهاي نظير ديابت، فشارخون و بيماريهاي نظير بيماريهاي قلب و عروقي و سرطان خواهند داشت .

در سطوح كشوري، نمايندگان كشوري سازمان جهاني بهداشت به وزارتهاي بهداشت كمك مي‌كنند كه نقش اصلي را در هماهنگي ميان شركاي بالقوه داشته باشند و بودجه‌هاي خاص راتأمين كرده و 150 شهرداري را به بخشهاي ديگر در سطوح شهري متصل كنند .

خبرگزاری زنان