36درصد زنان سرپرست خانوارایرانی تنها زندگي مي‌كنند

خبرگزاري زنان ايران : 36درصد زنان سرپرست خانوار به صورت يك نفره و تنها زندگي مي‌كنند و سالانه 6 درصد به جمعيت زنان سرپرست خانوار اضافه مي‌شود .

پژوهشي توسط صداقت وفادار كارشناس ارشد و علوم تربيتي در خصوص اهميت نگاه جنسيتي در برنامه‌هاي راهبردي دولت انجام شده است . براساس سرشماري كه در سال 85 انجام شد، مشخص شده است، بيشترين تعداد زنان سرپرست خانوار در گروه سني 70 ساله و بيشتر قرار دارد و كمترين تعداد زنان سرپرست خانوار در گروه سني كمتر از 20 سال قرار دارند .

بر اساس اطلاعات مذكور درصد قابل توجهي از خانوارها هستند كه توسط زنان اداره مي‌شوند اما در سرشماري آماري به عنوان سرپرست خانوار به حساب نمي‌آيند به عنوان مثال در خانواده‌هايي كه مردان سرپرست خانوار بيكار، زنداني، متواري و معتاد هستند، سرپرست خانوار همچنان مرد اعلام مي‌شود در حالي كه سرپرست و تأمين كننده مخارج خانواده زن است بنابراين به نظر مي‌رسد كه تعداد زنان سرپرست خانوار بيشتر از تعداد مشخص شده است .

بيشترين تعداد خانوارهاي زن سرپرست به صورت يك نفره هستند

بر اساس اطلاعات موجود، بيشترين تعداد خانوارهاي زن سرپرست به صورت يك نفره و كمترين تعداد خانوار زن سرپرست خانوار هفت نفره و بيشتر هستند .36 درصد زنان سرپرست خانوار به صورت يك نفره و تنها زندگي مي‌كنند؛ 66 درصد نيز بالاي 50 سال سن دارند و 16 درصد از اين زنان زير 40 سال هستند .

سالي 6 درصد بر تعداد زنان سرپرست خانوار افزوده شده است

روند تغييرات تعداد زنان سرپرست خانوار در سال 75 تا 85 قابل توجه است به طوري كه تعداد زنان سرپرست خانوار در سال 75 از يك ميليون و 25 هزار و 450 نفر و در سال 85 به يك ميليون و 641 هزار و 44 نفر رسيده است كه اين تغييرات نشان مي‌دهد به طور ميانگين هر سال 6 درصد بر تعداد اين زنان افزوده شده است .

تعداد افراد زنان سرپرست خانوار را با توجه به مؤلفه سن به طور كلي مي‌توان به دو بخش عمده تقسيم كرد كه با توجه به اين تقسيم بندي اكثر خانوارهاي زن سرپرست بالاي 50 سال سن دارند و در خانوارهاي يك تا 3 نفره زندگي مي‌كنند . دربخش دوم تعداد زنان سرپرست خانوار كمتر اما آسيب‌پذيرتر هستند و در سنين 20 سال تا 49 سال قرار دارند .

بيش از 50 درصد از زنان سرپرست خانوار جزء فقيرترين گروه اجتماعي هستند

فقر زنان سرپرست خانوار تنها فقر اقتصادي نيست؛ فقر اين زنان داراي ابعاد چندگانه اجتماعي، رواني، فرهنگي است كه موجب "فقر قابليتي " اين‌گونه زنان شده است. براساس پژوهش انجام شده در سازمان بهزيستي بيش از 50 درصد از خانوارهاي زنان سرپرست جزء فقيرترين گروه اجتماعي محسوب مي‌شوند .

وابستگي زنان سرپرست خانوار به شوهرانشان براي تأمين زندگي از برعهده گرفتن مسئوليت مديريت خانواده، در كنار نقش مادري موجب شده تا آنان آمادگي لازم براي مقابله با كاهش فقر و رهايي از شرايط نيازمندي را نداشته باشند و نتوانند اقدامات موثري در اين خصوص انجام دهند .

فقر قابليتي علت عدم توانمندي اجتماعي زنان سرپرست خانوار است

علت عدم توانمندي اجتماعي زنان سرپرست خانوار، بايد در فقر قابليتي جست‌وجو كرد نابرابري در دسترسي به منابع، بي‌سوادي و كم‌سوادي و پايين بودن سطح آگاهي اين‌گونه زنان نسبت به فعاليت اجتماعي و نحوه مشاركت در اين فعاليت‌ها از جمله زمينه اصلي به شمار مي‌رود .

قانون برنامه چهارم توسعه به عنوان يك برنامه راهبردي دولت موضوع توانمندسازي زنان و به خصوص زنان سرپرست خانوار در 10 ماده مورد توجه قرار داده است كه 3 محور حمايتي، مطالعاتي و توصيه‌اي را شامل مي‌شد .

در سال 85 سرانه توانمندسازي هر زن سر پرست خانوار 210 تومان بوده است

بودجه مصوب توانمندسازي زنان سرپرست در سال 1385، 71 هزار و 188 ميليون ريال بوده است كه اين رقم در سال 87 به 87 هزار و 480 ميليون ريال افزايش يافته است كه ميزان تغييرات 16هزار و 292 ميليون ريال بوده است كه در طي 2 سال حدود 6/18 درصد بر اعتبارات توانمندسازي زنان افزوده شده است كه محاسبه نرخ تورم موجود در جامعه نشان مي‌دهد در حقيقت اعتبارات توانمندسازي زنان رشد منفي داشته است و با محاسبه كل مبلغ اعتبارات مصوب در سال 85 با كل زنان در همان سال در نظر گرفته مي‌شود .

سرانه هر زن براي توانمندسازي معادل 2 هزار و 100 ريال بوده است كه به اين ترتيب مي‌توان گفت كه دامنه پوشش برنامه توانمندسازي زنان بسيار محدود بوده و نمي‌توان انتظار داشت كه در اين بخش اقدام گسترده و فراگيري صورت گيرد .

مطالعه رديف‌هاي تخصيص اعتبار در بودجه سنواتي سال 84 تا 87 كه مصادف با اجراي برنامه چهارم توسعه و چهار سال اول آن محسوب مي‌شود نشان مي‌دهد كه هيچ رديف اعتباري مشخص با موضوعيت زنان سرپرست خانوار پيش‌بيني نشده است همچنين براي اجراي تكاليف تعيين شده در برنامه چهارم توسعه به خصوص مفاد بند‌هاي 30، 30،96 و 101 كه برحمايت از زنان سرپرست خانوار تاكيد دارد اعتبار خاصي در نظر گرفته نشده است .

وزارت رفاه برنامه خاصي براي حمايت از زنان سرپرست خانوار ندارد

وزارت‌ رفاه و تأمين اجتماعي و نهاد‌هاي كميته امداد امام خميني (ره) و نيز سازمان بهزيستي كه جزء نهاد‌هاي حمايتي و مددكاري به شمار مي‌روند، بايد بودجه و اعتباراتي پيش‌بيني كنند اما در اعتبارات تخصيص يافته به اين نهاد‌ها حمايتي نيز برنامه و سرفصل خاصي براي حمايت از زنان سرپرست خانوار در راستاي مفاد قانون پيش‌بيني نشده است.