تردید /بهاره هدايت

با اينكه چند روزي از اعلام طرح جمع آوری یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز مي¬گذرد ولي تاكنون شاهد سكوت اكثر محافل سیاسی و دانشجویی مدعی تحول خواهی در اين مورد بوده¬ايم. دغدغه این دوستان, فارغ از محتوای طرح مذکور, مشخصاً عنوان "یک میلیون امضا" است. این عنوان برخی پروژه های ناتمام پیشین را در اذهان تداعی میکند. و هم اکنون شباهت اسمی این طرح, نگرانی و سکوت محافل سیاسی مدعی حقوق شهروندی و جامعه مدنی را باعث شده است. باید یادآور شد که برای فعالین حقوق زنان بسیار مبارک است که وارد بازیهای پرنشیب و فراز سیاسی نشوند و از تر شدن دامن جنبش زنان از آلودگی¬های سیاسی بپرهیزند, اما این سکوت از جانب احزاب و گروه های سیاسی پیشرو که خود را موظف به اظهارنظر در هر زمینه¬ای از سقوط هواپیما و تصادفات جاده¬ای گرفته تا لایحه¬ی بودجه و معضلات اقتصادی و بحرانهای گونه¬گون سیاست داخلی و جنگهای پیرامونی می¬دانند, می تواند به عدم مفاهمه و تردید ایشان در نزدیک شدن به جنبشهای اجتماعی معنا شود.

توجه به این نکته ضروری است که "جمع¬آوری یک میلیون امضاء" هدف نیست, بلکه یک برنامه است برای مشارکت جمعی, ارتباط متقابل و ارتقاء سطح آگاهی و حساسیت عمومی و نیز تمرین دموکراتیک برای فعالین زنان. در عین حال جمع¬آوری امضای میلیونی نظر به یک اصلاح در وضع موجود دارد و نه لزوماً تغییراتی بنیادین همچون رفراندوم را فارغ از صحیح یا نادرست بودن آن.

نكته¬ای که باید بدان انگشت نهاد خواستگاه وسیع این طرح است. آنچه که عیان است معضل قوانین تبعیض¬آمیز اساسی, مدنی, جزایی, کیفری و حقوقی است که زنان این جامعه هر روز آن را با گوشت و پوست خود درک میکنند. رفع تبعیضات در این قوانین به عنوان راه حلی که این طرح بدان اشاره میکند, به راحتی میتواند مخاطب خود را در سطح گسترده پیدا کند. چرا که بر طرف شدن سرچشمه¬ی معضلات تأثیر مستقیم در زندگی روزمره زنان می¬تواند داشته باشد.

ممکن است ما, بعنوان دفتر تحکیم وحدت یا سایر سازمانهای همسو, اعتصاب غذای سه روزه برای آزادی زندانیان سیاسی اعلام کنیم و خود سرسختانه سه روز را با یاد و تظلم¬خواهی زندانیان دربند روزه بگیریم به تصور اینکه دربند ماندن این عزیزان نقض بدیهی¬ترین حقوق انسانی است و خود موجب تداوم ستم و غره شدن ارباب بی عدالت قدرت می¬شود. ولی آزاد شدن آنان یا حتی در بهترین حالت شکسته شدن حصارتنگ حکمرانی قدرتمندان چه زمانی می تواند به درون چهاردیوار روزمره¬ی آحاد مردم رسوخ کند؟ شاید بگویید این دو قیاس مع¬الفارغند. پس چرا میزان حمایت از این طرح و طرحهای میلیونی پیشین را چنین مقایسه میکنید؟
شاید بگویید آزادی زندانیان, برگزاری رفراندوم, فعالیت های پرهزینه¬ی سیاسی و دانشجویی در پس شعارهای انتزاعی و ناملموس خود همان جامعه¬ و همان زندگی¬ای را نوید می¬دهند که اکنون جنبشهای کارگری و زنان برای آن مبارزه می¬کنند. اما سئوال اینجاست که شما برای ایجاد آن زندگی و آن جامعه مدنی چه راهکار عملی در پیش گرفته¬اید؟ چرا پنجه در انداختن و خار چشم قدرت ناصالح شدن را گرامی می¬داریم, اما پی افکندن عملی ذهنیات خود را چنین با تردید می¬نگریم؟