ایلنا: خشونت علیه زنان اصطلاحی تخصصی است که برای توصیف کلی کارهای خشونتآمیز علیه زنان به کار میرود این شکل از خشونت بر علیه گروه خاصی از مردم اِعمال میشود و جنسیت قربانی پایه اصلی خشونت است.
به گزارش خبرنگار ايلنا، مجمع عمومی سازمان ملل متحد (UNGA) خشونت علیه زنان را هرگونه عمل خشونت آمیز بر پایه جنسیت که بتواند منجر به آسیب فیزیکی (بدنی) ، جنسی یا روانی زنان بشود تعریف کرده است که شامل تهدید به این کارها، اِعمال اجبار، یا سلب مستبدانهٔ آزادی (چه در اجتماع و چه در زندگی شخصی) میشود. اعلامیه رفع خشونت علیه زنان در سال ۱۹۹۳ بیان میکند که این خشونت ممکن است توسط افرادی از همان جنس، اعضای خانواده، و حکومت اعمال شود.
سازمانها و کشورهای جهان میکوشند با برنامههای گوناگون با خشونت علیه زنان مبارزه کنند و به همين جهت سازمان ملل متحد روز ۲۵ نوامبر (معادل چهارم یا پنجم آذر) را روز جهانی رفع خشونت علیه زنان اعلام کرده است.
پذيرش اجباري نقشهايي كه به زنان محول ميشود، خشونت است
مرضيه مرتاضي لنگرودي در رابطه با خشونت عليه زنان در كشور گفت: متاسفانه زندگي زنان ايران به طور روزمره تحت تاثيرانواع خشونت آشكار و پنهان قرار دارد. منظور من از خشونت آشكار عليه زنان، همان رايجترين و كهنترين اشكال خشونت، چون خشونتهاي فيزيكي، جنسي، رواني و كلامي هستند كه كمتر زن و دختر ايراني است كه به كرات در خانواده يا اجتماع اين خشونت ها را تجربه نكرده باشد.
اين فعال حقوق زنان اضافه كرد: خشونتهاي پنهان، خشونتهايي هستند كه از طريق برنامهريزيهاي به ظاهر حمايتي اما قيممآبانه و سياستگذاريهاي كلان اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي نابرابريها و تبعيضات طبقاتي و جنسيتي عليه زنان را در سطح و عمق جامعه به صورت گسترده بر زنان تحميل ميكنند.
او گفت: ناديده گرفتن نقش تاثيرگذار زنان در ارتقاء سطح دانايي و توانايي خود و جامعه، با محدود كردن زنان براي پذيرش اجباري نقشها و رفتارهاي كليشهاي و از پيش تعيين شدهاي كه مناسبتي با وضعيت امروز آنان ندارد نوعي از آزارهاي پنهان عليه زنان به شمار مي رود.
زنان ايراني همواره در برابر خشونت آشكار و پنهان مقاومت كردهاند
مرتاضي اضافه كرد: در جامعه امروز با ايجاد موانع جدي بر سر راه حضور و مشاركت زنان در عرصههاي تصميمسازي و تصميمگيري كلان سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي به نفع زنان و با تخريب و حذف شخصيت زنان تاثيرگذار و فعال در عرصههاي مدني و سياسي و غيره به دنبال كم رنگكردن نقش زنان در جامعه هستند و اين نيز نوعي خشونت عليه زنان به شمار ميرود اما به مصداق گفته گاندي هر جا خشونتي رخ داده، كسي نيز به اعتراض به اين خشونت پرداخته است.
استراتژي زنان ايراني پرهيز از خشونت است
او ادامه داد: زنان ايراني همواره با تبعيت از وجدان و شور خود در برابر خشونت و تبعيض آشكار و پنهان اعتراض و مقاومت كردهاند. به طوريكه ادبيات و فرهنگ مقاومت در ايران از فرهنگ و رفتار زنانه نمونه ها داردكه شهرزاد قصهگو يك نمونه عالي است. زنان ايراني در مقاومت و اعتراض دائمي به خشونت و با استراتژي پرهيز از خشونت به نكات روانشناختي مهمي دست يافتهاند.
زنان ايراني ميدانند خشم را با خشم و خون را با خون نميتوان شست
اين فعال حقوق زنان ادامه داد: زنان به درستي دريافتهاند كه اصل اساسي پرهيز از خشونت اين است كه هدف و وسيله از يك جوهر و همعرض يكديگر بايد باشند. آنها نيك ميدانند كه خشم را با خشم و خون را با خون نميتوان شست، نميشود با خشم و كينه با خشونتطلبان مبارزه كرد و خود را صلحجو و اصلاحطلب خواند. براي خشونتطلبان معمولا هدف وسيله را توجيه ميكند، آنها بين هدف و وسيله نابرابري ايجاد ميكنند و هدف را بالاتر از وسيله مينشانند در حالي كه خشونتگريزان پيبردهاند كه رسيدن به برابري و آزادي و دموكراسي قطعا اهداف درستي هستند اما همتراز آن چگونگي رسيدن به آن است.
مرتاضي گفت: مهمترين تجربهاي كه از زنان خشونتگريز ميتوان آموخت اين است كه انسانها و جوامع انساني به راستي اصلاحپذيرند اگر صاحبان قدرت، اخلاق، عشق و قدرت را از يك جنس و همعرض يكديگر براي تربيت و اصلاح جامعه به كار گيرند و به اين مفاهيم به صورت مفاهيم متضاد و متناقض با يكديگر نگاه نكنند.
با خشونت عليه زنان، خانواده آسيب جدي ميبيند
توران وليمراد فعال حقوق زنان و تهيهكننده و كارشناس سري اول برنامه ارديبهشت معتقد است خشونت عليه زنان، موضوعي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد زيرا اين خشونت نه تنها دامن زنان را ميگيرد بلكه بقيه اعضاي خانواده مانند فرزندان نيز از آن صدمه جدي ميبينند زيرا زني كه تحت خشونت قرار ميگيرد به لحاظ رواني و روحي وضعيت مناسبي ندارد.
او ادامه داد: وقتي خشونت بر عليه زنان صورت ميگيرد نه تنها به كرامت انساني زن خدشه وارد ميشود بلكه ديگر جامعه سالم وخانواده سالم نيز نداريم زيرا جامعه سالم با نفي خشونت عليه زنان حاصل ميشود.خشونت فقط اين نيست كه مرد كمربند خود را در بياورد و به جسم زن آسيب برساند بلكه حتي زماني كه زن را به زور وادار به انجام كاري كني كه تمايلي براي انجام آن ندارد خشونت عليه زنان صورت گرفته است و ضرر و زيان و آسيبي كه خشونت روحي و رواني و عاطفي به زن ميرساند اگر بيشتر از خشونت جسمي نباشد كمتر از آن نيست.
او ادامه داد: متاسفانه در كشور مردان به خود اجازه ميدهند كه زنان را براي انجام امور مختلف تحت فشار قرار دهند و هيچ قانوني وجود ندارد كه در برابر خشونت از زنان حمايت كند.
قوانين ايران امنيت زنان را تضمين نميكند
او گفت: حتي قوانين ايران نيز نسبت به زنان اعمال خشونت ميكند و بسياري از حقوق اوليه زنان مانند حق طلاق و حضانت از فرزندان و .... به زنان داده نميشود.
وليمراد ادامه داد: در قوانين ايران حتي تناقض نسبت به حقوق زنان وجود دارد و در جاي قانون ميگويد كه حضانت فرزند به صورت مشترك متعلق به پدر و مادر است و در جاي ديگر مرد را رئيس مطلق خانواده معرفي ميكند و اين نشاندهنده اين است كه قانون ايران نسبت به حقوق زنان شفاف نيست.
مراكز دولتي امور زنان براي حمايت از زنان كاري نميكنند
اين فعال حقوق زنان گفت: قوانين ايران امنيت لازم را براي زنان ايجاد نميكند وعدم امنيت نوعي خشونت است.
او ادامه داد: زنان درايران در تصميمگيريها و تصميمسازيها، سياستگذاريها و قانونگذاريها حضور ندارند و مراكز امور زنان، دفاتر امور زنان دروزارتخانهها، شوراهاي زنان و دفاتر تحقيقاتي زنان تاسيس شدهاند كه با تاسيس اين مراكز در ارتباط با زنان اقدامي انجام نگيرد.
وليمراد گفت: مراكز امور زنان در كشور وظيفه دارند كه اگر سازمان مردمنهادي تشكل سياسي يا اجتماعي و يا تئوريپردازي خواست در ارتباط با زنان اقدام مناسبي انجام دهند با آنها شاخ به شاخ شوند و مانع ادامه فعاليت آنها شوندو لايحه حمايت از خانواده نيز مصداق بارز عملكرد مراكز رسيدگي به امور سازمانهاي دولتي است و همه شاهد هستند اين سازمانها در رابطه با اين لايحه چه موضعي را اتخاذ كردند.
70 درصد زنان ايراني خشونت خانگي را تجربه كرده اند
فخرالسادات محتشميپور گفت:موضوع خشونت عليه زنان از دوره اصلاحات مطرح شد و مورد توجه قرار گرفت. تا قبل از دوره اصلاحات حريم خانوادهها غيرقابل نفوذ بود و سرپرست خانواده به هر صورتي كه تمايل داشت با زن و كودكان خود رفتار ميكرد اما وزارت كشور وقت تحقيقي بر روي خشونت عليه زنان انجام داد تا با شناخت موضوع در جهت حل مشكل گام بردارد.
محتشميپور تصريح كرد: نتيجه تحقيق وزارت كشور نشان داده كه 70 درصد زنان ايران حداقل يك بار تحت خشونت فيزيكي يا رواني يا كلامي قرار گرفتهاند و اين هشدار جدياي براي مسئولان بود و قرار شد برنامهريزيهايي براي كنترل و مهار خشونت عليه زنان در كشور انجام شود.
او ادامه داد: اولين شوراي اجتماعي وزارت كشور تحقيقات لازم را شروع كند و نهايتا مصوب شد سازمان بهزيستي خانههاي امني را در شش منطقه كشور راهاندازي كند تا زنان خشونت ديده، مكان امني براي پناه آوردن به آن داشته باشند.
بعد از دوره اصلاحات مبارزه با خشونت عليه زنان ناديده گرفته شد
محتشميپور گفت: اما بعد از دوره اصلاحات مسئله خشونت خانگي ديگر مورد توجه قرار نگرفت و موضوع خشونت عليه زنان ناديده گرفته شد و حتي انكار شد.بعد از دوره اصلاحات، نه تنها مسئله خشونت خانگي پيگيري نشد حتي خشونت در جامعه عليه زنان نيز افزايش يافت و با سوء مديريتها توجه به مسائل اجتماعي كم شد و تنشهاي سياسي جايگزين رسيدگي به مسائل اجتماعي شد.
در حال حاضر ايمني زنان در فضاهاي اجتماعي رو به كاهش است
محتشميپور با بيان اينكه در حال حاضر ايمني زنان در فضاهاي اجتماعي روز به روز كاهش مييابد گفت: اگر حكومتها و دولتها توجه لازم را براي كنترل خشونت نداشته باشند در فضاي جامعه زنان در معرض آسيب قرار ميگيرند و خشونت خانگي تشديد ميشود و مردان حق مسلم خود ميدانند كه هر رفتاري كه ميخواهند با كودكان و زنان خود داشته باشند و به اين صورت است كه زن احساس بيپناهي ميكند.
قوانين ايران نسبت به حقوق زنان خلا دارد
او گفت: قوانين ايران نسبت به حقوق زنان خلا زيادي دارد در حالي كه دين و آموزههاي اسلامي خشونت عليه زنان را به شدت تقبيح كرده است.
محتشميپور گفت: حكومت خود عامل خشونت عليه زنان شده است و برخوردهاي اخير در خيابانها و با حركتهاي اعتراض مردم نشان داد كه در اين ميان زنان بيشترين آسيب را در برخوردها داشتند.
او ادامه داد: زنان زنداني در معرض خشونتهاي فراواني قرار گرفتند و بازجوييهاي سختي توسط مردان به آنها تحميل شد.
محتشميپور گفت: خشونت عليه خانوادههاي زندانيان سياسي نيز نوع ديگري از خشونت بود كه در چند ماه گذشته در ايران بسيار اعمال شد.
قوانين مدون ايران هيچكدام خشونت عليه زنان را ترويج نميكنند
فاطمه راكعي در رابطه با قوانين ايران گفت: تا آنجايي كه من اطلاع دارم قوانين مدون ايران هيچكدام خشونت عليه زنان را ترويج نميكنند هر چند كه ما به برخي از قسمتهاي قوانين موجود در كشور انتقاد داريم.
او ادامه داد: اما نكته قابل توجه اين است كه آنچه در جامعه ميگذرد ربطي به قوانين ايران ندارد بلكه به لحاظ تربيت غلط خانوادگي و فرهنگ سنتي كه رنگ و لعاب دين هم گرفته خشونت عليه زنان در جامعه ترويج ميشود.
كمتر خانوادهاي در ايران وجود دارد كه در آن خشونت عليه زنان صورت نگرفته باشد
راكعي گفت: در رابطه با خشونت در كشور آمار و ارقام درستي وجود ندارد اما به جرات ميتوان گفت كه كمتر خانوادهاي هست كه در آن خشونت عليه زنان صورت نگرفته باشد.
او ادامه داد: خشونت عليه زنان فقط خشونت جسمي را شامل نميشود بلكه خشونت رواني و كلامي نيز مصداق خشونت عليه زنان است.
خيانت عاطفي مرد به زن نوعي خشونت عليه زنان محسوب مي شود
راكعي تصريح كرد: داشتن انتظارات نامناسب از زنان و عدم حمايت عاطفي مناسب زن نيز نوعي خشونت عليه آنان است.
او اضافه كرد: خيانت به زنان و وفادار نبودن مرد نسبت به زن نيز از جمله خشونتهايي است كه در جامعه ما عليه زنان اتفاق ميافتد و متاسفانه قوانين بازدارنده در اين زمينه ها وجود ندارد و متاسفانه اين نوع خشونتها عليه زنان گاهي در جامعه ترويج نيز ميشود.
20 تا 50 درصد زنان جهان درجاتي از خشونت خانگي را تجربه كردهاند
مريم بهروزي نيز در رابطه با خشونت عليه زنان گفت: شكنجه، قتل و كتك زدن توسط پدر و همسر از ديرباز معمول بوده و هماكنون در كشورها تحت عنوان خشونت در خانه و خانواده رايج است.خشونت بر عليه زنان در بسياري از جوامع صورت ميگيرد و گزارشهاي بسيار تكاندهندهاي توسط سازمان ملل متحد از اين خشونتها انتشار يافته است.
بهروزي گفت: 20 تا 50 درصد زنان جهان درجاتي از خشونت خانگي را در طول زندگي خود تجربه كردهاند.
او ادامه داد: بر اساس گزارش سازمان ملل در طي سال گذشته اختلاف بر سر پول جهيزيه عروس منجر به مرگ 412 هزار و 59 زن شده است و آتش زدن زنان كه عملي غيرقانوني محسوب ميشود همچنان در هند جريان دارد.
بهروزي افزود: بر اساس آمار رسمي خشونت خانگي در آمريكا تقريبا به اندازه كشتهشدگان خشونت بر سر جهزيه در هند، قرباني ميگيرند.
او گفت: در سريلانكا، 40 درصد از زنان، در سانتياگو 70 درصد از زنان تحت خشونت قرار ميگيرند.
بهروزي اضافه كرد: بر اساس آمار و اطلاعات سازمان ملل متحد در انگليس ميزان خشونت عليه زنان رو به افزايش است و سالانه 530 هزار زن مورد ضرب و جرح قرار ميگيرند.
او ادامه داد: در اتريش نيز خشونت عليه زنان رو به افزايش است و در فرانسه نيز 21 درصد زنان مورد خشونت خانگي قرار ميگيرند و اين به معناي آن است كه از هر 10 زن فرانسوي يك زن در معرض كتك خوردن قرار دارد كه اين به معناي آن است كه ساليانه دو ميليون زن فرانسوي مورد خشونت قرار ميگيرند.
بهروزي سپس به بيان وضعيت خشونت عليه زنان در ايران پرداخت و گفت: اما زنان ايراني از وضعيت مناسبي در خانوادهها برخوردار هستند و زن عزيزي جز فرهنگ مردم ايران است و خجاب و تزكيه زنان در ايران مانع بسياري از خشونتهاي جنسي و متجاوزات ميشود و آنها را از هتك حرمتها مصون نگه ميدارد.
او ادامه داد: درصد خشونت عليه زنان در ايران اصلا قابل مقايسه با هيچ يك از كشورهاي جهان نيست در ايران ميزان خشونت عليه زنان بسيار اندك وقتي كمتر از يك درصد است.
بهروزي گفت: البته ما آمار دقيقي از خشونت عليه زنان نداريم و علت آن نيز اين است كه زنان ايراني محجوب و آبرومند هستند و حاضر نيستند آنچه در خانه و خانوادهشان رخ ميدهد، اعلام كنند.
او در رابطه با قوانين موجود در كشور نيز گفت: قوانين اسلام با خشونت عليه زنان مبارزه ميكند و اين اجازه را نداده كه خشونت عليه زنان رايج شود.
بهروزي گفت: اسلام خشونت عليه زنان را زشت ميداند و به مقابله با آن پرداخته است چنانكه اگر مثلا 50 نفر به يك دختر تجاوز كنند بر اساس حكم اساس هر 50 نفر اعلام ميشوند.
او ادامه داد: كتك زدن بر اساس قوانين اسلام رايج نيست و اگر مردي زن خود را بزند بايد ديه آن را پرداخت كند يا قصاص ميشود و اين نشاندهنده اين است كه قوانين اسلام بازدارنده است.
بهروزي گفت: بسياري از قوانين جمهوري اسلامي كه نسبت به زنان تبعيضآميز بوده،اصلاح شده است و برخي قوانين تبعيضآميز ديگر نيز وجود دارند كه در حال اصلاح هستند.
ایلنا