به چالش کشیدن قوانین تبعیض آمیز/ سرمقاله نیویورک تایمز، مورا کیسی

از ضرب المثلهای مورد علاقه من آن است که می گوید:"زنان مطیع به ندرت در عرصه تاریخ اثر می گذراند" که به خوبی مصداق شیرین عبادی -وکیل ایرانی و برنده جایزه صلح نوبل 2003 -است. تلاشهای مستمر او در طی 25 سال گذشته برای تغییر قوانین تبعیض آمیز،رهبران ایرانی را خشمگین کرده است.

در کشوری که به تبع قوانین آن،ارزش حق حیات یک زن تنها نصف حق حیات یک مرد حساب میشود،خانم عبادی ساکت ننشسته و دیگر زنان را هم تشویق می کند تا صدای خود را پیدا کنند. در تازه ترین حرکت،وی از کمپینی حمایت کرده که هدف آن جمع آوری یک میلیون امضا برای اعتراض به تبعیض قوانین ایران است.

این کمپین طرحی است ساده و در عین حال بسیار موثر که در آن با تکیه بر آگاه کردن و بالا بردن سطح معلومات عمومی درباره این قوانین،صدای اعتراضات مسالمت آمیز را با هم همراه می کند. در طی چند ماه گذشته،زنان داوطلب این کمپین با در دست داشتن مطالب آموزشی و آگاه کننده از عواقب قوانین برای زنان و مردان، به اماکن عمومی چون دانشگاه ها،سالنها ، مطب پزشکان و ... رجوع کرده و یا به میان اعضای خانواده و دوستان خود می روند و از آنها امضای بیانیه را درخواست می کنند.علی رغم تصمیم آنها به امضا کردن بیانیه یا عدم امضای آن، داوطلبان جزوه های آموزشی درباره تناقض قوانین ایران با حقوق کامل زنان را به آنها می دهند.

در این جزوه های آموزشی به مطالبی چون آسان بودن حق طلاق برای مردان و سختگیری قوانین برای زنان در این زمینه و یا اینکه چگونه قوانین حق سرپرستی فرزندان پس از 7 سال را فقط برای پدر محیا می کند، اشاره می شود. به گفته خانم عبادی تا کنون 400 داوطلب برای آموزش دیگران جذب کمپین شده اند.این حرکت که مبنای آن گروه های متعدد و فعالان حقوق زنان هستند، رهبری رسمی ندارد تا احتمال برخورد ها را کم کند.

با این وجود اخیرا سه فعال زن و نویسندگان نشریات فمنیستی که از این کمپین حمایت می کنند، بازداشت شدند.اگر چه که دیگر آزاد شدند ولی تا دوماه دیگر در دادگاه حاضر خواهند شد.و خانم عبادی نیز از آنها دفاع خواهد کرد.

طبیعی است که نگران بازداشت های بیشتر در این راه باشیم انهم برای جمع آوری یک امضای لحظه ای. همچنین طبیعی است که متحیر شویم و احترام بگذاریم به جرات 30000 نفری که تا کنون بیانیه را امضا کرده اند.
این کمپین حرکتی است در سطح عظیم و در همان راهی است که خانم عبادی همیشه پیموده است.

دفعه قبلی که با وی صحبت کردم هشت سال پیش در خانه اش در تهران بود و او را یک مدافع حقوق بشر سرسخت یافتم که پس از انقلاب اسلامی مجبور به ترک شغل خود به عنوان یک قاضی شده بود.او با صراحت از عدم وجود آزادی در ایران سخن می گفت و به خوبی می دانست که هزینه چنین سخنان صریح و بی پرده در چه حدی است. وی بازداشت ،زندانی و بارها تهدید به مرگ شده است. حتی جایزه صلح نوبل نیز برای او ایمنی به همراه نداشته است. اما دی ماه گذشته که او برای حضور در جلسات سازمان ملل به نیویورک آمده بود، دوبار ملاقاتش کردم و همچنان او را جسور یافتم. (…)

با وجود تمام موانع و مخالفتهای زیرسازی، کمپین تغییر برای برابری حرکتی بسیار هوشمندانه است. هر زنی که بیانیه را امضا نکند، حداقل به خوبی به وضعیت قانونی خود در حد یک شهروند درجه دو آگاه می شود و احتمال آنکه تا ابد این شرایط را تحمل کند کم خواهد بود. دولت نیز مطمئنا متوجه تبعات این حرکت است خصوصا که همین چندی پیش وب سایت کمپین را فیلتر کرد اما در طی چند ساعت فعالان زن، سایت دیگری را به راه انداختند.

خانم عبادی تلاشگر مادام العمر غرور خود از این باور که روزی صدای زنان تغییرات گسترده در پی خواهد داشت، را پنهان نمی کند. وی می گوید:"با جمع آوری یک میلیون امضا دنیا خواهد دانست که ما به این شرایط معترضیم."

و در افق این حرکت می توان دید که دولت نه تنها با یک زن دلیر و با جرات بلکه با یک میلیون زن روبروست.
7 فوریه 2007- 18 بهمن 1385