جنبش زنان؛ الگویی برای عمل در عرصه ی عمومی

جنبش زنان ر ا بی اغراق می توان فعالترین جنبش اجتماعی ایران به شمار آورد جنبشی که اکنون پس از دهه ها فعالیت و بعد از سی سال سرکوب توانسته است در جامعه ای سنتی و مردسالارانه خواستهای زنانه را وارد عرصه ی عمومی کند جنبش زنان طی سالهای اخیر، نه تنها در قالب کمپین یک ملیون امضا کنش در فضای عمومی را سرلوحه ی عمل قرار داد ، بلکه از لحاظ تئوریک نیز اهتمام ویژه ای به آموزش فعالین خویش داشت .

حضور گسترده زنان در عرصه عمومی و در محافلی که تا پیش از این مردانه خوانده می شد ، گام بزرگی بود که فعالان جنبش زنان آن را پیش بردند. در این میان نمی توان نقش تجمع 22 خرداد 85 را در این پیشرفت ها نادیده گرفت ، اگرچه چالش برای داشتن محافل فمینیستی ، ادبیات فمینیستی ، و تغییر تمام سیستم های کاملآ مردانه از پیش از آن آغاز شده بود ، اما پیگیری مطالبات خاص جنبش زنان بعد از سی سال که از آغاز سرکوب شدید جنبش می گذشت پس از آن تجمع کوچک اما مهم صورتی عینی به خود گرفت. پیش از آن زنانی که در عرصه ی عمومی فعال می شدند خود را وارد سیستم مردانه می کردند و به جای تلاش برای تغییر مناسبات مردسالار، آنها بودند که خود را با سنت مردسالارانه وفق می دادند اما پس از سال 85 بود که مطالبات منحصر به فرد زنانه مطرح شد. زنان که تا پیش از این فقط در محافل روشنفکری «خود »و «دغدغه های خود» را مطرح می کردند ، در سالهای اخیر به خیابانها آمدند و با مردم عادی و از مردم عادی سخن گفتند ، این در واقع فصل ممیز جنبش زنان با دیگر جنبش های اجتماعی در ایران است ، پایگاه و مخاطب جنبش زنان لایه های مختلف جامعه را در بر می گیرد. جنبش زنان البته به رغم پیشرفتهای این سالها هنوز از گستردگی لازم برخوردار نشده است این جنبش در حالت آرمانی می تواند حدأقل نیمی از جامعه را فقط به خاطر جنسیت و هویت زنانه با خود همراه کند کند، جنبش زنان باید به سوی تقویت این هویت زنانه در پایگاه بالقوه خویش گام بر دارد چرا که تقویت هویت زنانه تعمیق و گسترش جنبش را به دنبال خواهد آورد مبارزه با تبعیض و تلاش برای کسب حقوق برابر باید به مسئله ی عینی همه ی زنان تبدیل شود ، مسائل دیگری مانند نژاد ،زبان، طبقه اجتماعی و ... در طول تاریخ موجبات گسست در هویت زنانه را فراهم آورده است ، با این حال در ایران رفته رفته خودآگاهی نسبت به هویت زنانه گسترش می یابد و تقریبا می توان گفت زنان متعلق به تمام طبقات و نحله های مختلف فکری ، جهت پیگیری مطالبات و حقوق شان ائتلافی گسترده را شکل داده اند که نمود و نماد آن در اعتراض یکپارچه ی همه ی تشکلها، طیفها و حلقه های مدافع حقوق زنان به لایحه ی موسوم به لایحه ی حمایت از خانواده قابل مشاهده بود. در واقع این بزرگترین مزیت جنبش زنان نسبت به جنبش های دیگر است که آن را به عنوان الگویی برای عمل در عرصه عمومی مطرح می کند .

جنبش دانشجویی فقط دانشجویان را درگیر می کند ، آن هم در سالیان اخیر دیدیم که قشر خاص و محدودی از دانشجویان را، جنبش کارگری بر کارگران و حقوق و خواسته های آنان تمرکز می کند و آن هم در عمل ضعف اجرایی اش را در این سالها دیده ایم و... اما جنبش زنان نه تنها زنان بلکه مردان برابری خواه را درگیر می کند و این قشر عظیمی از جامعه را شامل می شود، بیش از نیمی. از دردهای زندگی روزمره مردم می گوید و خانواده را که در ایران از نهادهای مهم محسوب می شود( می توان گفت هنوز مهمترین نهاد است) مخاطب قرار می دهد، همه زنان نابرابری جنسیتی را به نوعی تجربه کرده اند و طعم تبعیض را به شکلی چشیده اند .

نباید و نمی توان جنبش زنان در ایران را در این سالها محدود به کمپین یک میلیون امضا کرد . کمپین پروژه ای عظیم و مؤثر جنبش زنان است ، اما تمام آن نیست. کمپین ، تعریف فعالیت های فمینیستی را جدا از تعریف آن در دهه 60 که به محافل خصوصی بر می گشت رقم زد و جنبش زنان را به عرصه ی عمومی وارد کرد. با وجود تمام محدودیت هایی که حکومت برای فعالین تمام عرصه ها از جمله جنبش زنان ایجاد کرده بود ، فعالین به کوچه ها رفتند و با مردم از تبعیض و رنج نابرابری و اثرات سوء آن گفتند . هر روز به تعداد نفراتی که به این حرکت واقعآ مردمی پیوستند بیشتر شد ، مردم همه این نابرابری ها و مشکلات زنان را چشیده بودند و سخنهای فعالین کمپین را آشنا می یافتند، جنبش زنان یکی از مهمترین سرمایه های جامعه ی مدنی ایران است که در تعامل با دیگر جنبشهای اجتماعی می تواند به نیرویی عظیم علیه تمام مظاهر پدر سالاری تبدیل شود.

بامداد خبر