|
جنبش زنان در بوته نقد/ وبلاگ پرت نوشته های یک دیوانه از یک دنیای وارونهسه شنبه3 بهمن 1385 جنبش های اجتماعی در بررسی نظریه های جامعه شناسی به این موضوع می رسیم که عنوان جنبش به چه مقوله هایی اطلاق می شود و یک جنبش اجتماعی باید حاوی کدام فاکتور ها و مشخصات عمومی باشد؟ هر چند اتفاق نظر خاصی پیرامون این موضوع وجود ندارد اما می توان ویژگی های زیر را برای حرکت های اجتماعی بر شمرد. گستردگی حمایت, منابع مالی ومادی, ایدئولوژی جنبش, رهبری و حضور نخبگان, هوادارن و فعالان, تشکیلات و سازمان ها, اهداف و برنامه ها,جایگاه اجتماعی و... کم وبیش از پارامتر های مطالبات گروهی در قالب یک جنبش می باشند. مطالبات حقوقی و سیاسی جامعه ی زنان ایران نیز که مشخصه های نامبرده شده را دارد در قالب جنبش زنان مطرح می شود. اهداف ومطالبات جنبش زنان *اصلاح قوانین خانواده *رفع تبعیض در رابطه با قانون دیه *رفع نابرابری های قوانین ازدواج *نفی خشونت علیه زنان * تساوی حقوق و موازنه ی حقوق بین زن و مرد *اعتراض به نقض حقوق زن در قانون اساسی *.... جنبش زنان و جامعه ی مدنی برای ساماندهی و بسیج نیرو های اجتماعی که در قالب یک جنبش مطرح می شوند جهت مقاومت و مخالفت و استیفای حقوق, روش های متفاوتی را می توان اتخاذ نمود. تشکیل سازمان ها, احزاب, تشکیلات سری و مخفی, فعالیت های چریکی و ... از جمله ی آنهاست که نوع و روش مبارزه ی هر یک با دیگری متفاوت می نماید. طبعا در جامعه ی ایران برای اینکه زمینه های گذار به دموکراسی فراهم شود باید جنبش های اجتماعی به دور از خشونت به حداقل های قواعد دموکراتیک پای بندی داشته باشند. تحمل مخالف, رقابت, رعایت محدوده ها از ویژگی های دستیابی به جامعه ی مدنی توسط جنبش های اجتماعی می باشد. در بحث آسیب شناسی جنبش زنان در ایران در چند سال اخیر شاید فقدان منابع مالی, عدم حمایت فعالین سیاسی, فقدان انگیزه ی عمومی جامعه ی زنان, فقدان رهبری را از موانع اجتماعی و سیاسی فعالین این حوزه دانست اما خوشبختانه عدم توسل به حرکت های خشونت آمیز و رادیکال ( به عنوان مثال بمب گذاری؛ نظیر آنچه که در جنبش اقوام دیده می شود) و حضور فعال در جامعه برای آگاهی بخشی وپیگیری بحث "کمپین یک ملیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز" حکایت از پایبندی و نزدیکی این جنبش به دموکراسی خواهی و قواعد جامعه ی مدنی و دوری از هر گونه روش های پوپولیستی در پیشبرد اهداف جنبش دارد. جنبش زنان و نقش رسانه ها در شرایطی که رسانه های همگانی (دیداری و شنیداری) در انحصار الیگارشی خاصی قرار دارد و سایه ی سنگین نظارت بر پیکره ی مطبوعات خیمه کرده است شاید تنها وسیله ی ارتباطی را که می توان عنوان رسانه به آن اطلاق کرد همین اینترنت باشد هر چند که بعد از طرح ساماندهی سایت ها و فیلترینگ وبلاگ ها شاید عنوان "فیلترنت!" برایش مناسب تر باشد. اما هر حال حضور پر رنگ این رسانه در تغییر شکل فعالیت های سیاسی و اجتماعی نقش عمده ای داشته است.گسترش پدیده ی وبلاگنویسی و تشکیل حلقه های وبلاگی که به قرار های وبلاگی نیزمی انجامید از اولین جرقه های همگرا کردن فعالین جنبش زنان محسوب می شد. ویژگی تساوی گرایانه ی اینترنت که در آن فقط اندیشه ی افراد فارغ از جایگاه های حقوقی شان مطرح می شد امکان نزدیکی روابط و گسترش دامنه ی این جنبش را موجب گشت. شکل گیری اعتراضات اینترنتی نسبت به موضوعات سانسور وقیح است نه زن, احکام اعدام و سنگسار زنان, روز جهانی زن, نفی خشونت علیه زنان, نیمی از آزادی سهم من(برای راهیابی زنان به استادیوم آزادی), تجمع مسالمت آمیز نسبت به تغییر قوانین در 27 خرداد و امضا های اینترنتی تغییر برای برابری که اکثرا این اعتراضات به شکل گردهمایی مسالمت آمیز وتجمع های خیابانی به سطح جامعه هم کشیده می شد همگی از ویژگی منحصر به فرد جامعه ی مجازی می باشد. دانشگاه و جنبش زنان دانشگاهها به علت حضور گروههای مختلف دانشجویی با طیف های فکری متفاوت, محل مناسبی برای زایش اندیشه و تضارب افکار می باشند. همین اختلاف اندیشه ها نزدیکی جنبش دانشجویی را به سایر جنبش های اجتماعی امکان پذیر نموده است و موجبات تولید فکر را از سوی فعالین دانشجویی باعث شده است. جنبش دانشجویی آرمان خواه و مبارز و متعهد به آزادی, به نقد حاکمیت می پردازد و اقتدارگرایی را به چالش می کشاند ودر کنار آن بسته به قومیت, جنسیت و طبقه ی اجتماعی خاص خود مطالباتش را دنبال می کند. فعالیت دانشجویان در عرصه ی جنبش زنان هرچند چشمگیر وموثر است اما تا به امروز فراگیر نشده است و این با توجه با آمار بالای حضور زنان در دانشگاهها کمی تعجب بر انگیز است. بافت فکری سنتی و راحت اندیشی دختران و زنان وعدم حضورشان در تشکل ها و فعالیت های دانشجویی وعدم خود باوری و تلاش در مسیر رفع تبعیض منجر به آن گشته است که چندان صدای رسایی از دانشگاهها حول اهداف جنبش زنان از دانشگاهها شنیده نشود. تغییر برای برابری حرکت مدنی, مثبت و مطلوبی که در قالب کمپین, همراه با آموزش به جمع آوری امضا می پردازد از حرکت های در حال جریان جنبش زنان می باشد. گسترش دامنه ی این کمپین به سایر شهر ها نیز باعث شده است که طیف گسترده ای از مردم درگیر این مسئله شوند. فارغ از نقد هایی که به کمپین وارد می شود شکل و صورت کلی آن مثبت ارزیابی می شود و برای تمامی فعالین و مبارزین سیاسی وظیفه است که قسمتی از کار را بر دوش کشند. سرود جنبش زنان ای زن ای حضور زندگی به سر رسید زمان بندگی جهان دیگری ممکن است تلاش ما سازنده ی آن است این صدا صدای آزادیست این ندا طغیان آگاهی ست رهایی زنان ممکن است این جنبش سازنده ی آن است. |