ایستادگی در برابر تندبادها

فعالیت زنان در سنندج سابقه ای طولانی دارد به گونه ای که بعد از انقلاب اولین 8 مارس ها در ایران ، در تهران و سنندج همزمان و با کمک هم در سال 80 و 81 برگزار شد. سنندج با توجه به موقعیت جغرافیایی، سیاسی و اجتماعی خاص خود که در غرب ایران حضور دارد، کرد و دارای مذهب تسنن هستند شرایط متفاوتی را داشته است. با توجه به این که کردها از اقلیتهای ایران محسوب می شوند و در دوره های مختلف مبارزات زیادی را برای برابری و حقوق انسانی خود داشته اند؛ حزب ها، گروه ها و ایدئولوژی های مختلفی در دوره های متفاوت در سنندج وجود داشته است که قطعا تاثیر زیادی بر شرایط زنان نیز داشته است .سوای این مسائل - که توضیح بیشتر در این مطلب نمی گنجد- ارتباط بین فعالین زن در سنندج با فعالین زن در تهران به بهبود فعالیتها در این حوزه و ایجاد ارتباطهای بیشتر و همبستگی بیشتر زنان کمک کرده است.

کمپین سنندج بعد از 6 ماه از شروع کمپین تهران، یعنی دوم اسفند 85 شروع به کار کرد. نحوه ی آشنایی فعالین سنندج با کمپین از طریق همان ارتباط قدیمی و دوستانه با فعالین زنان در تهران و همچنین از طریق اینترنت بود.
زنان فعال سنندج، چه افراد مستقل فعال مانند زنان نویسنده، شاعر و فعالین مستقل حقوق زنان و چه زنانی که عضو ان جی اوهای مختلفی بودند، شروع به همکاری با کمپین کردند. بعد از هماهنگی این افراد با هم در سنندج، و هماهنگی با تهران کارگاه آموزشی در 2 اسفند در تهران برگزار شد. (البته چند نفر از مریوان نیز در این کارگاه شرکت داشتند).

بعد از آموزش در تهران و برگزاری چند جلسه ی هماهنگی بین اعضا در سنندج تقسیم وظایف صورت گرفت. افرادی که عضو ان جی او بودند با اعضای خود و افرادی که فعالین مستقل بودند در حوزه های خود و با توجه به نوع ارتباطاتی که داشتند شروع به کار کردند.برای مثال دانشجویان با ارتباطات دانشگاهی بین دانشجو ها و اساتید ، افراد کوهنورد بین کوهنوردان،نویسندگان بین شاعران هنرمندان و نویسندگان و افرادی که عضو تشکّلی بودند و کارهایی در رابطه با زنان حاشیه شهر و روستاها انجام می دادند، در همان حوزه کار را شروع کردند.

در سنندج به طور کلی 3 کارگاه آموزشی برای آموزش داوطلبان برگزار شد. که آموزش توسط افراد مختلف داده می شد. دو کارگاه برای دانشجویان و یک کارگاه برای اعضای تشکل های غیر دولتی برگزار شد.یک کارگاه آموزشی دیگر هم جدا از آموزش کار در کمپین برگزار شد ،که توسط عده ای از دانشجویان رشته ی حقوق اجرا شد .این کارگاه در دو نوبت صبح و بعد از ظهر در دفتر یکی از تشکلها با عنوان آشنایی با حقوق زن در خانواده و بررسی احوال شخصیه در اهل تسنن بود.سه نفر از حقوقدانان و وکلای سنندج در این کارگاه آموزش می دادند.افراد شرکت کننده در کارگاه، دانشجویان و عده ای دیگری از زنان بودند.

در قسمت احوال شخصیه تفاوت حقوق زن در اهل تسنن و تشیع مورد بررسی قرار گرفت.همان طور که می دانید احوال شخصیه قسمتی از قانون خانواده است که با توجه به مذهب و شرع مردم آن منطقه صادرو اجرا می شود.برای مثال در اهل تسسن و شافعی بعد از طلاق حضانت بچه به عهده ی مادر است.از طرف دیگر قوانینی در تسنن وجود دارد که در تشیع نیست.مانند موضوع سه طلاقه.

"سه طلاقه افتادن" اصطلاحی است ویژه ی اهل تسنن در مورد طلاق زوجین ، که از طرف زوج مرد گفته می شود.این نوع طلاق، لفظی است. بدین معنا که هر زمان زوج مرد لفظا بگوید سه طلاقه ام افتاده باشد، زن و شوهر باید از هم جدا شوند وشرعا زن طلاق داده شده است.ممکن است در بین مشاجره ی زن و مرد، یا حتی در مواردی که اصلا زن از هیچ جریانی خبر نداشته، در بین مشاجره ی دویا چند مرد با هم یا در حالت های غیر عادی مانند مصرف مواد مخدر یا مشروبات الکلی، با ادای این کلمات از سوی مرد طلاق اجرا شود.

همچنین از تابستان سال گذشته تا مدتی پیش هم، جو فعالیت در سنندج با توجه به مسائل سیاسی و اجتماعی پیش آمده بهم خورد، بازداشت ها بیشتر شدند و در چند ماه حکم های سنگینی صادر شد؛ مانند حکمهای اعدام برای فعالینی مانند عدنان حسن پور، هیوا بوتیمار فرزاد کمانگر و حکم زندان های طولانی مدت برای کسانی مانند محمد صدیق کبودوند و حکم های تعلیقی برای چندین دانشجو و بازجویی های مکرر از دیگر فعالین و کشته شدن ابراهیم لطف اللهی دانشجوی رشته ی حقوق سنندج در زندان کردستان.همچنین هانا عبدی و روناک صفا زاده نیز در مهر و آبان سال گذشته بازداشت شدند.که این شرایط قطعا جو را برای کمپین بسته تر و حتی برای مدتی خاموش می کرد. این واقعیتی ملموس در کردستان است که هزینه برای یک نوع فعالیت، در دو شهر غیر کرد و کرد متفاوت است.
از طرف دیگر وجود تفکر پرسابقه و قوی چپ گرا در بین فعالین اجتماعی سنندج و انتقادات ریشه ای که آنان به اهداف و روش کمپین داشته اند باعث شد کمپین در این شهر رشد چندانی نکند.جدا از این موارد، بخش دیگری از فعالین و حتی مردم عام سنندج با گرایش های ناسیونالیستی و تعصبات کردی یا سنی و یا هردوبا هم، کمپین را امری ناقص و در مواردی از نظر اهمیت امری ثانویه می دانستند که مشکلات کردها یا سنی ها و یا هردو را باهم ، حل نمی کند و تاثیر زیادی در بهبود شرایط کردها ندارد به جز بیشتر شدن هزینه ها.

ولی هیچکدام از این موارد باعث اتمام فعالیت زنان در سنندج نشده و در هر شرایط زمانی، فعالین زنان سنندج فعالیتها را ادامه داده اند؛ و در رسیدن برای حقوق انسانی شان از تلاش در هر هوایی، با هر نوع آسمانی چه غرنده و بارانی چه رعد و برق و سرمایی دریغ نکرده اند.