زنان نشان دادند ، باب گفتگو ی مردم با نمایندگان همیشه باز است

روز سه شنبه نوزدهم شهریور کلیات لایحه حمایت از خانواده با حذف دوماده وبا صدو هفتاد ویک رای موافق در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید.دوماده بیست و سه که مربوط به ازداواج مجدد مردان و بیست و پنج که درباره مالیات بر مهریه و هردو یکسویه و به سود مردان بود ،از جمله موادی بود که بیشترین اعتراض ها را به دنبال داشت . این لایحه را دولت به طرحی که قوه قضائیه تهیه و برای بررسی به دولت داده بود افزوده و برای تصویب به مجلس فرستاده بود .

اما به گفته بسیاری برای اولین بار اتفاق نظر طیف های مختلف زنان و همصدائی و همکاری مشترک آنها و حتی توجه بخش های وسیعی از مردان و روحانیون چه در مجلس و چه در خارج از مجلس به این مسئله موجب شد که از یک کار غلط توسط قانونگذاران جلوگیری و این مواد ضد خانواده و زن از کلیات لایحه حذف شود.

برغم این به گفته فعالان جنبش زنان و گروهای مدافع حقوق زنان هنوز هم موادی در این لایحه هست که باید در موردآن کارشناسی دقیق انجام گیرد.

در این باره با نسرین افضلی فعال جنبش زنان گفتگویی داشتم .

خانم افضلی کلیات لایحه حمایت از خانوده با حذف دو ماده مهم و مورد اعتراض زنان در مجلس به تصویب رسید اما به نظر میرسد که هنوز موادی در این لایحه هست که مورد انتقاد زنان است؟

در واقع این دو ماده«بیست و سه» و« بیست و پنج» که حذف شده اند، مواردی بودند که بیشترین انتقادات به آنها وارد بوده ، ولی اینطور نیست که تنها موادی از این لایحه هستند که به آن انتقاد وارد بوده است. بلکه کلا حدود بیست و پنج بند وجود دارد که جنبش زنان آنها را به نقد کشیده اند. حذف این سه بند شاید یک هفتم آن انتقادات را می تواند بر طرف کند و باقی مانده اش نیاز به کار کارشناسی دارد. این لایحه نباید با سرعت و قبل از رسیدگی به همه بندها در کلیتش تصویب میشد.

آیا فکر می کنید هنوز هم بند هایی در این ماده هست که بتوان در انتقاد و اعتراض به آن حمایت بخش های متنوع و وسیعی از زنان را جلب کرد؟

بله مسلما. بخش های زیادی،مثلا در مورد ازدواج با اتباع بیگانه ، در مورد سن قانونی دختران و خیلی موارد زیاد دیگری هم وجود دارد که چون دو ماده مورد بحث، بسیار حاد و انسانی بودو بسیار افراد را درگیر کرده بود، باعث شد که بقیه موضوعات را تحت الشعاع قرار دهد. اما موارد به ظاهر کوچکتر را وقتی در نظر بگیریم در واقع مخالف صریح حقوق بشر و حقوق کودکان و حقوق زنان هست.

اشاره کردید به حقوق کودک خوب در مورد کودک که یکی از ارکان مهم خانواده است در این لایحه مبحث و مواد قابل تاملی وجود دارد ؟

ما متاسفانه قوانین مان خلا زیادی در مورد حقوق کودکان دارد. در دادگاهها هم خیلی مشکلات هست و با کودک مثل کودک برخورد نمی شود و علتش هم دیدگاهی است که فعلا قانون در مورد کودکان دارد و مطابق« منشورحقوق کودکان» نیست و همین طور در قانونی که بر اساس شرع اسلام نوشته شده "کودک" تعریف نشده است. ما در شرع اسلام چیزی به نام «صغیر» داریم که بیشتر در مورد اموال و ازدواج و این طور مسایل تعیین تکلیف کرده است و در مورد مابقی حقوق کودکان حرف زیادی برای گفتن ندارد و واقعا نیاز هست که با کمک کارشناسان حقوق زنان و کودکان، مواد جدیدی اضافه شود. در واقع این«ماده مهریه و ازدواج مجدد»حتی از نظر شرعی هم مشکل داشت که توانست بیشتر اتحاد همه افراد را که در مورد حقوق زنان کار می کنند ، جلب کند . ولی موادی که الان باقی مانده شاید بتوان گفت حقوق بشری است و احتمالا مقدار کمتری بتوان حمایت اسلامگراها وآنهایی را که بیشتر خواستار مواد قانونی مطابق با اسلام هستند ، جلب کرد. ولی بازهم می توان این افراد را متقاعد کرد که اینها هم به نوعی مخالف حقوق اسلامی زنان هست.

به این ترتیب فعالیت و تلاش زنان برای جلوگیری از تصویب نهایی این لایحه و کارشناسی دقیق آن هنوز به پایان نرسیده؟

بله مسلما به پایان نرسیده. ولی شروع بسیار خوبی بوده است و این اولین دستاوردی که داشته یعنی حذف این دو ماده، برای ادامه حرکت مشترک فعالان زن می تواند مانند موتوری باشد. به هر حال همین پیروزی، حرکت قدم به قدم و با چشم انداز حقوق بشر وکنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان را هم قویتر کرد. ولی اعتراض به لایحه حمایت از حقوق خانواده به قول دوستی این اعجاز را داشته که توافق و اشتراک همه گروهها از مذهبی و غیر مذهبی و مدنی را به دنبال داشته و می تواند برای ادامه کارمشترک نقطه خیلی خوبی باشد.

خانم افضلی در مورد این لایحه خیلی فعالیت شد. همه میدانند و واقعا قابل ستایش هم بود. میتوانید عمده ترین نقاط قوت این کمپین همه جانبه را بگوئید؟

در یک حرکت سازماندهی شده و منسجم و همگرایانه، زنان تمام نیروهایشان را در هر جایی که بود بسیج کردند. از زنان خانه دار، زنان مذهبی، و در شهرستان های مختلف . روزنامه نگاران، خبرنگاران و همه این نیروهای مختلف مثل دانشجویان، احزاب، و گروههای سیاسی اولویت خودشان را گذاشتند کنار و اولویت اولشان را روی لایحه خانواده قرار دادند و مطالبی که نوشته شد و در روزنامه ها چاپ شد در جهت آگاه سازی بسیار موثر بود . شیوه دیگری که به کار گرفته شد آگاه سازی مردم با توزیع بروشورهایی بود که با زبان ساده موارد ضد حقوق زن و خلاف قانون را در آن شرح داده بودند. و خانم هایی که این بروشور را می خواندند خیلی سریع با آن ارتباط برقرار می کردند و آن را امضا می کردند و یا توزیع کارت پستال هایی که با مضامین مخالفت با قوانین ضد حقوق زن به همراه عکس هایی که درآن چاپ شده بود به گونه ای احساس همدلی در آن ایجاد می کرد . به این ترتیب در این حرکت زنان معمولی جامعه هم روی این قضیه حساس شدند .تمام گروهها با اطلاع رسانی خیلی خوب و بی طرفانه توانستند افکار عمومی جامعه را روی این موضوع حساس کنند.

رفتن زنان به مجلس با حضور و شرکت برخی چهره های سرشناس زنان و گفتگو با نمایندگان فکر میکنید تا چه حد مهم بود؟

اهمیت زیادی داشت. البته با این حرف شما که گفتید "افراد سرشناس" شاید خیلی موافق نباشم . بلکه تعداد زیادی از آنها شهروندان عادی جامعه بودند. مثلا یک خانم لر می گفت که رفته با زبان لری با نمایندگان لر صحبت کرده است وتوضیح می داد که اینها وقتی می دیدند من زنی هستم از کیش و آیین و شهر آنها و هیچ منافع حزبی و سیاسی ندارم ، خیلی راحتتر حرف من را قبول می کردند. خیلی از معترضان کاملا زنان عادی بودند که مثلا خانه دار بودند. حتی خانمی آمده بود و می گفت که شوهر من یک روحانی هست و می گفت من آمده ام اینجا بگویم که همسر من هم موافق این قضیه نیست. این مهم است که رابطه نزدیکتری بین مردم و نمایندگان برقرار شد و نشان داد که در هر شرایطی می توان باب گفتگو را باز نگه داشت .

تهیه