جنبش زنان نیازمند این است که به طور دائم فعالیتهای خود را ثبت کند / كنشگران

کنشگران: شهلا اعزاري استاد دانشگاه علامه طباطبايي در بررسي جنبش زنان با موضوع حكايت جنبش زنان (نظريه ها و فعاليت‏ها) بر دارا بودن شاخصه هاي يك جنبش اجتماعي در ايران به عنوان جنبش زنان تاكيد و با داده هاي تاريخي_اجتماعي موضوعيت جنبش زنان در ايران را در قالب مقاله ارايه كرد.

جنبش زنان ايران تا كنون بارها و بارها توسط استادن علوم اجتماعي از دريچه نقد مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است. برخي استادان جامعه شناسي معتقدند اصولا نمي توان شاخصه هاي يك جنبش را براي فعاليت هاي مدني زنان در ايران در نظر گرفت و گروهي ديگر انواع جنبش هاي اجتماعي زنان در دوره هاي مختلف تاريخي را براي حركت ها و فعاليت هاي مدني، سياسي و اجتماعي زنان بر مي شمرند.

شهلا اعزازي در اين نشست كه با حضور استادان جامعه شناسي ، فعالان جامعه مدني در حوزه زنان، فعالان زن و برخي اعضاي كمپين يك ميلوني زنان برگزار شده بود اين بار از دريچه اي اجتماعي _ تاريخي به بررسي اين موضوع پرداخت. وي درباره ويژگي جنبش هاي اجتماعي جديد گفت:« اين گونه جنبش ها عضو ندارند، مشاركت كننده دارند، نگاه متوجه دولت نبوده بلكه برآيندي جهاني نسبت به اين موضوع وجود دارد و امكان به كارگيري مقايسه در زندگي شخصي براي افراد حاضر در جنبش وجود دارد.»

وي تصريح كرد: « جنبش زنان ايران نيارمند اين است تا به شكل مداوم در زمينه اثبات موجوديت خود در تمامي ابعاد تايخي ، اجتماعي ، سياسي و فرهنگي بكوشد و نانوشته ها و ناديده هاي اقدامات زنان را به ثبت برساند. وي درادامه سخنانش به بررسي روندي پرداخت كه به ويژه از دوران مشروطيت به بعد و حتي در خلال آن به فعاليت زنان رنگ و لعابي خاص بخشيده است. اعزازي تشكيل و تاسيس مدرسه ها، انجمن هاي زنان و اتحاديه ها را از جمله تلاش هاي زنان در دوران مشروطه عنوان كرد و گفت : «‌آنچه اكنون ما به عنوان گروهي از جامعه شناسان و يا فعالان حقوق زن دارا هستيم به گونه اي وام گرفته از تلاش فعالان زن در يك قرن گذشته است. اين استاد دانشگاه اقدامات و افكار جديدي را كه توسط اين گروه از زنان وارد ادبيات مرسوم آن دوران شد را اينگونه ارزيابي كرد.

بهداشت مادر، بهداشت عمومي، بهداشت شخصي، اهميت ورزش، مبارزه با خرافات ، درخواست زنان براي آموزش سواد به ديگران و تعميم امر علم آموزي در سطوح مختلف جامعه و همچنين تقاضا براي دادن آموزش به دختران به جاي جهيزيه دادن، از جمله اقدات و تلاش هاي به نسبت مدرني بود كه زنان در بيش از يك قرن پيش در ايران انجام دادند. اعزازي همچنين افزود:« برگزاري گاردن پارتي، تئاتر، نمايش سينما توگراف و سوزاندن كتاب مكر زنان در ميدان توپخانه نيز توسط اين گروه از زنان طلايه دار جنبش اجتماعي زنان ايران صورت گرفت.»

استاد گروه مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبايي حضور زنان در ادبيات تاريخي را شكلي انضمامي دانست و تصريح كرد: « در كتاب ها و مقاله ها طي چند سال گذشته نگاه غالب به گونه اي بوده است كه يا كتابي براي زنان و درباره آنان نوشته شده است و يا اينكه در صفحات كتاب هاي تاريخي اندك از فعاليت هاي صورت گرفته توسط زنان نامي به ميان آمده است. شهلا لاهيجي، مدير انتشارات روشنگران و برنده جايزه قلم طلايي نيويورك در حوزه نشر در ادامه اين جلسه به اهميت نقش بعد اقتصادي يك جنبش پرداخت و گفت:« تمامي فعاليت هاي اجتماعي ، سياسي و حقوقي ذيل مفهوم كار زنان تعرف مي شود.

وي با استفاده از تعبيري لوكزامبورگي افزود« من هم مانند "رزا لوكزانبورگ" معتقدم زنان در گام نخست بايد به يافتن كاري بينديشند و در جامعه نيز بايد اين بستر سازي ايجاد شود. وي جنبش زنان ايران را تا حدودي نخبه گرا و محدود به تعبير طبقاتي عنوان كردو گفت: «البته اين به ذات موضوعات و پژوهش هاي جامعه شناختي بازمي گردد و به هيمن خاطر هرجا كه ما موضوع زنان را مورد مطالعه قرار مي دهيم ناخود آگاه اين موضع همراه مي شود با طرح موضوعات طبقاتي.

وي به 36 لوحه گلين ايراني كه در حال حاضر در شيكاگو به سر مي برد اشاره كرد و با استناد به اين واقعيت تاريخي تصريح كرد: « بر اساس اطلاعات مندرج در اين لوحه ها زنان در آن دوران حقوق بگير بودند و حتي برآيند حقوقي نشان مي دهد كه زنان نسبت به مردان دستمزد بيشتري دريافت مي كردند كه بايد اين موضوع را مورد مطالعه قرار دارد و ريشه هاي آ ن را جستجو كرد. لاهيجي همچنين غفلت تاريخي را يكي ديگر از معايب جنبش زنان ايران عنوان كرد و گفت :« خيلي اتفاق ها در تاريخي روي داده است، خيلي موضوعاتي كه مي تواند درس عبرت شود .

به گفته وي، دانش ما از دوران مختلف تاريخي به ويژه آنجا كه موضوع زنان پيش مي‌آيد اندك است. دكتر ژاله شادي طلب ، مدير گروه سابق دفتر مطالعات زنان دانشگاه تهران و استاد اين دانشگاه ، محبوبه حسين قلي زاده از فعالان زنان ، جمعي از مديران موسسات مطالعاتي در اين حوزه و دانشجويان مطالعات زنان از جمله شكت كنندگان در اين نشست بودند.