جنس عادلانه تر یا افسانه خلوص؟/سالومه رحیمی

تغییر برای برابری - ترجمه و تالیف، سالومه رحیمی

در دهه های اخیر با توجه به تغییرات و تحولات صورت گرفته، توسعه یافتگی و میزان مشارکت زنان به شکل رابطه علت و معلول معادله ای اثبات شده در کشورهای توسعه یافته است. سهم مشارکت زنان درعرصه سیاست به عنوان یکی از مهم ترین عرصه های ایجاد برابری و نقش آنها در رسیدن به الگوهای دموکراسی مباحثی هستند که طی سالهای اخیر پژوهش های بین المللی بسیار متفاوتی را به خود اختصاص داده اند. در اغلب این پژوهشها از بین بردن کلیشه های جنسیتی (به منظور رفع آسیب های فراگیر ناشی از آنها) مورد تاکید بسیار قرار گرفته است. میان تاکیدهای گوناگون بر از بین بردن تبعیض های جنسیتی جهت رسیدن به توسعه دموکراتیک، بررسی قابلیت های زنان و آثار مثبت و برجسته مشارکت انها در عرصه های سیاسی، زمینه سازی مطلوب جهت رشد روزافزون این جمعیت و در نتیجه چشم اندازی توسعه یافته است. در حقیقت پس از اثبات لزوم حضور زنان در زمینه های مختلف علی الخصوص مناصب سیاسی، کارآمد بودن زنان و تاثیر برخی خصیصه های زنانه در پیروزی و یا پیشبرد روند رو به مثبت بسیاری از مسائل سیاسی سبب شده پژوهشگران علوم سیاسی از دریچه ای دیگر به نتایج این مشارکت بپردازند.

بر همگان عیان است که فساد مالی و سیاسی یکی از موانع رسیدن به اصول و بنیان های دموکراسی ست.بر اساس مطالعات جدید علوم سیاسی دانشگاه رایس در کشورهایی که فساد ننگ است زنان احتمالا کمتر از مردان در فسادهای سیاسی شرکت می کنند و بیشتر از مردان با فسادهای سیاسی مخالفت می کنند. این تحقیق با عنوان " جنس عادلانه تر یا افسانه خلوص؟ فساد، جنسیت و چارچوب" به بررسی ارتباط میان دولت های دموکراتیک و گرایش یا حتی میزان مخالفت زنان سیاسی با فساد می پردازد. مطالعه در دو بخش انجام شد؛ در بخش اول مطالعه فساد در سطح ملی با استفاده از داده های سه سازمان شفافیت بین المللی، بانک جهانی شاخص های حکومتی و گروه بین المللی بحران مورد ارزیابی قرار گرفت. این اطلاعات ازبین 157 کشور در سالهای 1992 تا 2007 جمع آوری شد. بخش دوم مطالعه نگرش فردی نسبت به سطح فساد در 68 کشور جهان را مورد بررسی قرار داد. با استفاده از اطلاعات حاصل از بررسی ارزش جهانی ( دبلیو وی اس) نشان داده شد مردم در سطح فردی چقدر به فساد انعطاف دارند. نتیجه این تحقیق نشان داد زنان کمتر فساد را تاب می آورند اما فقط در دولت های دموکراتیک. آنجایی که سوء استفاده از قوانین دولتی برای منافع خصوصی معمولا از سوی رای دهندگان و دادگاه مجازات می شود.

جاستین اثری استادیار علوم سیاسی دانشگاه رایس گفته به نظر می رسد رابطه بین جنسیت و فساد بستگی به چارچوب دارد. وقتی که فساد از نظر اجتماعی یک ننگ به حساب می آید همانطور که در اکثر دموکراسی ها اینگونه است در مقایسه با مردان زنها کمتر آن را تاب می آورند و احتمال کمتری دارد در آن شرکت کنند. اما اگر فساد اداری در شیوه مدیریت نهادینه شده باشد و از حمایت سیاسی کشور نیز برخوردار باشد هیچ تفاوتی بین دو جنسیت در رابطه با فساد وجود ندارد. اثری اشاره کرد که مطالعات قبلی نشان داده است مشارکت بیشتر زنان در دولت ( مجلس) با سطوح پائین تری از فساد همراه است. او گفت تحقیقاتش نشان می دهد که این رابطه در حکومت های خود کامه وجود ندارد یعنی جایی که ممکن است زنان بیشتر مجبور به همراهی با وضعیت موجود باشند تا به چالش کشیدن سیستم.

کشورهایی که فساد بیشتری دارند گرایش کمتری به دموکراتیک بودن دارند. در نظام های استبدادی رشوه خواری، پارتی بازی و وفاداری های شخصی اغلب از مشخصات عادی عملکرد دولتی ست و به عنوان فساد در نظر گرفته نمی شود. گزارش اثری استدلال می کند که زنان ممکن است در اموری که گردانندگی آن را به عهده دارند توسط هنجارهای سیاسی جامعه احساس محدودیت کنند. وی همچنین گفت به طور خلاصه بعید است حضور زنان در دولت به کاهش فساد در سراسر هیئت مدیره بیانجامد.

پی نوشت1: طبق گزارش گروه شفافیت بیت الملل ایران در سال 2009 از نظر شاخص فساد با 27 پله سقوط نسبت به سال 2008 در رتبه 168 جهان قرار گرفت. طبق گزارش همین نهاد در سال 2010 ایران در رتبه 146 و در سال 2011 در رتبه 120 جزو فاسدترین کشورهای جهان شناخته شد. براساس آخرین گزارش از سازمان شفافیت بین الملل در سال 2012 ایران با 13 رتبه نزول در جایگاه 133 جهان قرار گرفت.

پی نوشت 2: به گزارش اتحادیه بین المجالس جهان (آی پی یو) در تاریخ اول جولای 2013 ایران با اشغال 9 کرسی از مجموع 290 کرسی توسط زنان، با حضور 3.1 درصدی زنان دارای رتبه صد و سی و ششم مشارکت زنان در مجلس بین 189 کشور دنیاست.

http://news.rice.edu/2013/09/12/are-women-less-corrupt-new-study-suggests-it-depends-on-cultural-expectations/

http://www.radiofarda.com/content/f4_transparency_international_Iran_corruption/1880660.html

http://www.dw.de/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%81%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%AA-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-180-
%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1/a-6150665-1

http://www.dw.de/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86/a-15573710

http://persian.euronews.com/2012/12/05/europe-s-struggling-economies-most-corrupt-new-survey-reveals/

http://www.ipu.org/wmn-e/classif.htm