مخالفت شورا با سهم 50‌درصدی زنان در مدیریت شهری

بهار - اعضای شورای شهر تهران، زنان را برای داشتن نیمی از مدیریت شهری تهران نمی‌خواهند. آن‌ها می‌گویند که همین تعداد زنی که در سمت‌های مختلف در شهرداری تهران مشغول به کارند، کافی است و لازم نیست سهم زنان در مدیریت شهری بیشتر شود.
هنوز از روزهایی که افراد وابسته به طیف‌های مختلف سیاسی به فرمانداری تهران رفتند تا خودشان را برای انتخابات شورای شهر و روستا در خرداد امسال نامزد کنند، دو هفته بيشتر نگذشته است؛ روزهایی كه در آن‌ها برنامه تعدادی از کاندیداها کم و بیش‌وار لابه‌لای حرف‌هايشان بیرون آمد و مهم‌ترین‌شان به راه افتادن زمزمه‌ای در میان کاندیداهای نزدیک به دولت برای انتخاب یک زن برای شهرداری تهران بود. هنوز از آن زمزمه زمان زیادی نگذشته و حالا این اعضای شورای فعلی شهر تهران هستندکه در روزهای آخر بر سر کاربودنشان، درباره سهم 50‌درصدی زنان در مدیریت شهری بین‌شان اختلاف افتاده است؛ این اختلاف آن‌قدر زیاد بوده که باعث شود معصومه ابتکار و خسرو دانشجو، برای چندمین‌بار با هم در صحن شورا یکی به‌دو کنند و دلایلشان را برای موافقت و مخالفت، در بین حرف‌های یکدیگر بگویند. اعضای شورای شهر تهران دیروز طرحی را درباره مدیریت شهری زنان بررسی کردند که موضوع یک تبصره آن باعث به راه افتادن بحث بین این اعضا شد؛ تبصره 4 طرح الزام شهرداری تهران به تدوین برنامه جامع آموزش توانمندسازی و سازماندهی زنان برای مشارکت در حفظ ارتقا و مدیریت سلامت و محیط‌زیست شهری؛ تبصره‌ای که باعث شد آن‌قدر اعضای مرد و زن شورای شهر بر سرش با هم بحث کنند که آخر سر هم اعضای مرد شورای شهر با همکاری با هم نظرشان به موافقان آن بچربد و آن را حذف کنند؛ مردانی که پروین احمدی‌نژاد، عضو زن شورا هم مثل بیشتر وقت‌ها کنار آن‌ها ایستاده بود. موضوع جنجال‌برانگیز دیروز شورا به الزام شهرداری تهران برای بالا بردن سهم زنان در مدیریت شهری در پنج سال آینده برمی‌گردد؛ موضوعی که در این‌سال‌ها هرچندوقت یک‌بار زمزمه‌اش بین موافقان اندک آن در شورای شهر راه می‌افتد و به نتیجه‌ای نمی‌رسد. حالا و با مطرح شدن جدی این موضوع در قالب یک طرح در صحن علنی شورا، بیشتر اعضا، آن را رد کرده‌اند؛ دلیلشان را هم برای رد کردن آن اعلام کرده‌اند: دوست داشتن زنان. اعضای شورای شهر دیروز در گفتن نظرشان درباره مدیریت زنان در حوزه‌های مختلف شهری هیچ‌‌چیز کم نگذاشتند. از رییس گرفته تا دیگر اعضا، می‌گفتند که لازم نیست زنان از حدی که الان در مدیریت شهری دارند، پایشان را فراتر بگذارند. دیروز معصومه ابتکار، معصومه آباد و مرتضی طلایی کسانی بودند که به نوعی موافق افزایش تعداد مدیران شهری زن در برنامه پنج ساله آینده شهرداری تهران بودند. ماجرا از آنجا شروع شد که مهدی چمران، رییس شورای شهر این طرح را فمینیستی و جنسیت‌گرا دانست و گفت که نمی‌توان این تبصره را قبول کرد. چمران معتقد است که قانونی کردن ۵۰‌درصد مدیران و مسئولان شهرداری تهران برای زنان قانون تحمیلی است و منطقی نیست. او آنجا حجت را بر موافقان سهم 50‌درصدی زنان در مدیریت شهری تمام کرد وقتی معصومه ابتکار، اصلی‌ترین حامی این طرح گفت که «فردا روز زن است و بهتر است با نگاه بهتری به وضعیت زنان با توجه به تخصص و تحصیلات آن‌ها داشته باشیم» در پاسخ ضربی‌اش به او گفت که «این دلیل نمی‌شود که ما نگاه منطقی به این طرح نداشته باشیم. یک زن در حوزه مدیریت شهری چگونه می‌تواند چکمه بپوشد و داخل جوی آب که در آن لجن و گل و لای است، برود.» بعد از او این پروین احمدی‌نژاد بود که با مخالفت جانانه‌اش با این طرح، این بار حجت را بر اعضای زن شورا تمام کرد: «اگر این طرح تصویب شود ناچاریم برای تحقق آن زنانی که عرضه مسئولیت را ندارند وارد کار کنیم و بخواهیم که حتما در صحنه مدیریتی حضور داشته باشند.»

خسرو دانشجو سخنگوی شورای شهر هم یکی دیگر از منتقدان این طرح بود. او با انتقاد از تبصره 4 این طرح گفت: «من مخالف واگذاری مسئولیت به زنان نیستم اما این موضوع که هر ساله ۱۰‌درصد به مدیران شهری زن اضافه شود منطقی نیست و پیشنهاد می‌کنم که از ظرفیت بانوان براساس توانمندی‌هايشان در بخش سلامت و محیط‌زیست استفاده شود و نگاه جنسیت‌گرا از آن حذف شود.» بعد از گفتن این جمله‌ها و واکنش معصومه ابتکار به گفته‌های او بود که دانشجو با گفتن جمله‌ای همه را غافلگیر کرد: «من مخالفتی با حضور زنان ندارم اما گویا به دلیل نزدیک شدن انتخابات، دوستان از تریبون اینجا استفاده می‌کنند تا به بحث انتخاباتی خود برسند.» پاسخ ابتکار اما به همه مخالفان این تبصره این بود: «در قرآن و احادیث به فرصت برابر میان زن و مرد تاکید شده و این اصل در قانون اساسی هم محقق شده است. زنان در عرصه‌های مختلف در سال‌های گذشته حضور داشتند و نشان دادند که توانمندند اما بهتر است در عرصه مدیریت شهری سیاست‌ها به‌گونه‌ای باشد که از زنان استفاده بیشتری شود. زنان در عرصه‌های مختلف در سال‌های گذشته حضور داشتند و نشان دادند که توانمندند اما بهتر است در عرصه مدیریت شهری سیاست‌ها به‌گونه‌ای باشد که از زنان استفاده بیشتری شود.» این اولین بار نیست که موضوع به کار گرفتن زنان در مدیریت شهرهای مختلف، سر و صدا به پا می‌کند.
این داستان وقتی شروع شد که در سال 82، با روی کارآمدن محمود احمدی‌نژاد در شهرداری تهران و با کنار گذاشته شدن زهرا صدراعظم‌نوری، شهردار منطقه هفت از سوی او، مخالفت جدی با بر سر کار بودن زنان در مدیریت شهری کلید خورد؛ موضوعی که از آن سال تا به حال در شهرهای دیگری هم مانند ساوه، مشهد، تبریز و بوشهر تکرار شده است.
زهرا صدراعظم‌نوری، کسی که هشت سال شهردار منطقه هفت تهران بود، درباره اتفاق دیروز شورای شهر و حذف تبصره مربوط به مدیریت 50‌درصدی زنان در شهر تهران، به «بهار» می‌گوید: «من از اعضای شورای شهر این سوال را دارم که مگر اشتغال یک امر جنسیتی است؟ اگر این‌طور است که باید تعدادی از شغل‌ها را به دست مردها و تعدادی را به زن‌ها بسپاریم. این در حالی است که حالا این دیگر یک موضوع پذیرفته شده است که در بیشتر کشورهای دنیا، هم زنان و هم مردان با توجه به قابلیت‌هایشان شغل‌های مختلف را برعهده می‌گیرند.» نوری معتقد است که شهر یک موجود زنده است و زنان و مردان همراه با یکدیگر باید مدیریت آن را برعهده بگیرند. او از تجربه‌‌ای که در مدیریت شهری از سر گذرانده این‌طور می‌گوید: «من هشت سال شهردار منطقه هفت بودم و در طول این هشت سال سر صدها پروژه ساخت‌وساز ساختمان‌ها، تونل‌ها، کانال‌های زیرزمینی و... رفتم و از پس همه‌شان هم برآمدم. من با پوشش چادر به این مناطق می‌رفتم و گاهی از پله‌های چندطبقه ساختمان که هنوز سنگ‌کاری هم نشده بود، بالا و پایین می‌رفتم و هیچ مشکلی نداشتم. آقای چمران چطور معتقد است که زنان نمی‌توانند وارد گل و لای شوند؟ مگر مشکل ما فقط چکمه پوشیدن یا نپوشیدن مدیران زن است؟ مدیر وظایفی مانند نظارت و هماهنگی با معاونانش را هم دارد و قرار نیست که مدیران زن همواره در جوی‌ها و گل و لای آن‌ها به سر ببرند.»
اشرف بروجردی، معاون امور اجتماعی وزارت کشور و مشاور وزیر کشور در دوران اصلاحات هم در گفت‌وگو با «بهار» می‌گوید که مشکل از آنجاست که این تفکر در کشور شکل گرفته که مدیریت برای مردهاست و مدیریت زنان عرصه را بر آن‌ها تنگ می‌کند: «به نظر من بهترین جا در مقطع کنونی برای مدیریت زنان، شهرداری است. اگر شهرداری بتواند از این فرصت استفاده کند که زنان را وارد مدیریت شهری کند، ما در آینده نزدیک شاهد مدیریت زنان در عرصه‌های بالاتر خواهیم بود. من از اعضای شورای شهر می‌خواهم که نگاهشان به آینده باشد، نه فقط به اندیشه‌های خودشان.» بروجردی معتقد است که «مردان مسئول در کشور ما از بس فعالیت فیزیکی زنان را در اطراف خودشان و در سطح مدیریتی ندیده‌اند که نمی‌توانند این موضوع را بپذیرند در حالی که مشکل از زنان و توانمندی‌هايشان نیست، مشکل از تفکر تبعیض‌آمیزی است که نمی‌تواند زنان را در عرصه‌های مهمی مانند مدیریت کشور بپذیرد.»